Gifting

Gifting í lútherskri kirkju í Köln.

Gifting eða brúðkaup (giftumál, hjónavígsla eða pússun) er félagslegur og/eða lagalegur sáttmáli (oftast) tveggja einstaklinga sem innsiglar hjúskaparsamband þeirra en formið er misjafnt eftir þjóðfélögum, trú eða menningarkimum.

Mikill munur er á framkvæmd giftingarathafna, meðal annars eftir trúarbrögðum, menningu og þjóðfélagsstétt. Giftingarsiðir og venjur eru mjög mismunandi milli ólíkra þjóðfélaga en þó hafa næstum öll þjóðfélög einhvers konar giftingarathöfn karla og kvenna (og sumstaðar einstaklinga af sama kyni).

Giftingarathöfn getur ýmist verið trúarleg, framkvæmd af presti eða öðrum trúarleiðtoga, eða borgaraleg og þá oftast framkvæmd af dómara eða öðrum opinberum fulltrúa sem heimild hefur til að gefa fólk saman. Í sumum löndum er borgaraleg vígsla skylda en margir giftast jafnframt í kirkju; í Frakklandi, Belgíu, Hollandi og fleiri löndum þarf borgaraleg vígsla fyrst að fara fram áður til kirkjulegrar hjónavígslu kemur en í Bandaríkjunum, Bretlandi, á Norðurlöndum og víðar er kirkjulega vígslan jafnframt lögformleg gifting.

Á Íslandi og í mörgum öðrum löndum getur gifting farið fram hvar sem er, innan húss eða utan, svo framarlega sem prestur, dómari eða annar sem réttindin hefur til að vígja hjón fæst til athafnarinnar, en í öðrum löndum, svo sem Bretlandi, má einungis framkvæma hjónavígslu í kirkju, á opinberri skráningarskrifstofu eða á öðrum stað sem hefur fengið til þess leyfi og er opinn almenningi. Undantekningar eru þó gerðar vegna veikinda og annarra sérstakra aðstæðna.

Í mörgum þjóðfélögum er aðeins heimiluð gifting tveggja einstaklinga og þá oftast karls og konu. Sumstaðar mega þó tveir einstaklingar af sama kyni giftast og í sumum þjóðfélögum tíðkast fjölkvæni eða fjölveri (sem þó er sjaldgæft).

Kona sem giftir sig er nefnd brúður, en karl sem giftir sig er brúðgumi. Á íslensku er talað um að karlar og konur giftist (komið af orðinu gifta sem þýðir gæfa), en jafnframt eru karlar oft sagðir kvænast eða kvongast (komið af orðinu kvon sem þýðir kona). Því er rangt að segja að kona kvænist eiginmanni sínum, hún giftist honum. [1]

Giftingarskilyrði

Á Íslandi eru nú eftirfarandi skilyrði fyrir giftingu tveggja einstaklinga og þurfa væntanleg brúðhjón, áður en vígslan fer fram, að leggja fram vottorð um að könnun á hjónavígsluskilyrðum hafi farið fram:

  • Hjónaefnin þurfa að hafa náð 18 ára aldri, nema sérstakt leyfi dóms- og kirkjumálaráðuneytis hafi fengist.
  • Einstaklingar sem sviptir hafa verið lögræði mega ekki giftast nema með samþykki lögráðamanns síns eða undanþágu ráðuneytis.
  • Hjónaefnin mega ekki vera skyldmenni í beinan legg né systkini. Kjörforeldri og kjörbarn mega ekki giftast nema ættleiðing hafi áður verið felld niður.
  • Tví- eða fjölkvæni er ekki heimilt og þarf því hjónaefni sem hefur áður verið í hjúskap að leggja fram vottorð um að hjónabandi sé löglega slitið og fjárskiptum lokið. [2]
Other Languages
aragonés: Voda
العربية: زفاف
azərbaycanca: Toy
Boarisch: Boarische Hozad
беларуская: Вяселле
беларуская (тарашкевіца)‎: Вясельле
български: Сватба
brezhoneg: Eured
буряад: Хурим түрэ
català: Casament
čeština: Svatba
Чӑвашла: Туй
dansk: Bryllup
English: Wedding
Esperanto: Nupto
español: Boda
euskara: Eztei
فارسی: عروسی
suomi: Häät
français: Noces
Frysk: Brulloft
Gaeilge: Bainis
Gàidhlig: Banais
galego: Voda
客家語/Hak-kâ-ngî: Fûn-lî
עברית: חתונה
hrvatski: Vjenčanje
magyar: Esküvő
Հայերեն: Հարսանիք
Bahasa Indonesia: Pernikahan
italiano: Nozze
日本語: 結婚式
қазақша: Үйлену тойы
한국어: 결혼식
Latina: Nuptiae
lietuvių: Vestuvės
latviešu: Kāzas
македонски: Свадба
монгол: Гэрлэлт
кырык мары: Сӱӓн
Bahasa Melayu: Nikah
မြန်မာဘာသာ: ထိမ်းမြားမင်္ဂလာ
مازِرونی: ویلاج
Nederlands: Bruiloft
norsk nynorsk: Vigsel
norsk: Bryllup
Nouormand: Neuche
Livvinkarjala: Svuad'bu
polski: Ślub
português: Boda
română: Nuntă
русский: Свадьба
Scots: Waddin
سنڌي: وھانءُ
srpskohrvatski / српскохрватски: Vjenčanje
Simple English: Wedding
slovenčina: Sobáš
slovenščina: Poroka
chiShona: Muchato
Soomaaliga: Aroos
српски / srpski: Венчање
svenska: Bröllop
Kiswahili: Harusi
Tagalog: Kasalan
Setswana: Wedding
Türkçe: Nikâh
татарча/tatarça: Туй
українська: Весілля
oʻzbekcha/ўзбекча: Nikoh toʻyi
Tiếng Việt: Lễ cưới
walon: Noice
ייִדיש: חתונה
中文: 婚礼
粵語: 婚禮