Republiko di Irlando

Irlando
Éire /Ireland
Flag of Ireland.svgCoat of arms of Ireland.svg
Standardo di IrlandoBlazono di Irlando
Nacionala himno:
Amhrán na bhFiann
EU location IRL.png
Urbi:
Chefurbo:Dublin/Baile Átha Cliath
· Habitanti:505 739 (2006)
Precipua urbo:Dublin/ Baile Átha Cliath
Lingui:
Oficala lingui:Irlandana, Angla
Guvernerio:
Tipo:Republiko
· Prezidanto:Michael D. Higgins
· Taoiseach:Leo Varadkar
Surfaco: (129ma granda)
· Totala:70.273 km²
· Aquo:2,00 %
Habitanti: (126ma granda)
· Totala:4 857 000[1] (2018)
· Denseso di habitantaro:69.1 hab./km²
Plusa informi:
Valuto:Euro
Veho-latero:sinistre
ISO:IE
IRL
372
Reto-domeno:.ie*
Precipua religio:katolikismo
Oficala retosituo:http://www.gov.ie/


La Republiko di Irlando (oficala nomo: Éire / Ireland) esas stato jacanta an nord-westala Europa, che l'insulo Irlando. La regiono di Nord-Irlando, nord-este del insulo, apartenas ad Unionita Rejio.

Bazala fakti pri Irlando.

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Irlando

De 1845 til 1849 Irlandana habitantaro falis de 8 milioni til 5.6 milioni personi, pro granda mortado per famino, konsequo de la la diminutado en la produktado di terpomo. Cirkume 1.5 milion personi enmigris, e 1 milion mortis.

De la 1ma di januaro 1801 til la 6ma di decembro 1922, Irlando esis parto de Unionita Rejio. Ye la 6ma di decembro 1922, ol nedependanteskis.

Politiko

Irlando esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo por 7-yara periodo. La chefministro (en Irlandana: Taoiseach) selektesas dal prezidanto, ordinare inter membri de la precipua politikala partiso dil parlamento.

La parlamento havas 2 chambri: Senato (Seanad Éireann) e la chambro di deputati (Dáil Éireann). Seanad havas 60 membri di qui 11 elektesas da la Taoiseach, 6 elektesas da du universitati, e la cetera 43 dal populo. La Dáil Éireann havas 166 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. La nuna konstituco adoptesis ye la 29ma di decembro 1937.

Geografio

Precipua monti, fluvii e lagi di Irlando.

L'insulo Irlando jacas an la nordal Oceano Atlantiko. La Republiko di Irlando okupas 83% ek lua tota surfaco. Lua maxim alta monto esas Carrauntoohil (Irlandane Corrán Tuathail), kun 1038 metri di altitudo.

La centro dil insulo esas plana regiono. Nordo e sude jacas montari. La maxim importanta fluvio dil insulo esas Shannon (en Irlandana Abha na Sionainne), longa de 386 km.

La klimato di Irlando esas mez-varma kun influo dil oceano. La minima temperaturo esas -3 °C dum vintro e la maxima esas 22° dum somero[2]. L'Oceano Atlantiko influas en la klimato di la lando pro la fluo dil Gulfo.

Ekonomio

 Precipua artiklo: Ekonomio di la Republiko di Irlando

Demografio

Habitantaro di la Republiko Irlando (1841 til 2011).

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Republiko Irlando havis 5 068 050 habitanti. Segun etnio, 82,2% esis Irlandani. Altra Irlandani esas 0,7%, altra blanki esas 9,5%, Aziani esas 2,1%, negri esas 1,4%, altri esas 1,5%, e sen informo esas 2,6%.[3]

La linguo oficala esas Angla ed Irlandana (Gaeilge), ta lasta parolata da cirkume 39,2% de la habitantaro en 2016, nome en westala regioni..[3]

La procento di habitantaro segun religio esas: katoliki (78,3%). Cirkume 2,7% esas adepti dil Eklezio di Irlando, 1,3% esas Ortodoxi, 1,6% esas altra kristani, 1,3% esas Mohamedani, 2,4% praktikas altra religii, e 2,6% ne informis pri religio..[3]

La maxim populoza urbo esas la chefurbo, Dublin. Altra importanta urbi esas Cork (190 384 habitanti), Limerick (110 458) e Galway (72 729 habitanti).

Kulturo

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. esas bonvenanta!

Referi

  1. (29ma di agosto 2018) Population and migration estimates april 2018.
  2. The Ireland Climate and What to Wear TravelInIreland.com.
  3. 3,0 3,1 3,2 Europe::Ireland - The World Factbook. CIA. URL vidita ye la 22ma di junio 2019.
Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroNorda-MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo
Other Languages
Аҧсшәа: Ирландиа
Acèh: Irlandia
Alemannisch: Irland
aragonés: Irlanda
Aymar aru: Irlandiya
azərbaycanca: İrlandiya
تۆرکجه: ایرلند
башҡортса: Ирландия
Boarisch: Irland
žemaitėška: Airėjė
беларуская: Ірландыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ірляндыя
Bislama: Ireland
བོད་ཡིག: ཨར་ལེན་ཌ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আয়ারল্যান্ড
bosanski: Irska
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Irlandia
буряад: Ирланд
Chavacano de Zamboanga: Irlanda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ireland
нохчийн: Ирланди
Cebuano: Irlanda
Chamoru: Irlanda
ᏣᎳᎩ: ᎠᏲᎳᏂ
Tsetsêhestâhese: Ireland (Republic)
کوردی: ئیرلەند
corsu: Irlanda
qırımtatarca: İrlandiya
čeština: Irsko
kaszëbsczi: Irlandiô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єирь
dansk: Irland
Deutsch: Irland
dolnoserbski: Irska
eʋegbe: Ireland
emiliàn e rumagnòl: Irlànda
Esperanto: Irlando
español: Irlanda
eesti: Iirimaa
estremeñu: Irlanda
Fulfulde: Irlannda
suomi: Irlanti
Võro: Iirimaa
føroyskt: Írland (land)
français: Irlande (pays)
Nordfriisk: Republiik Irlun
furlan: Irlande
Frysk: Ierlân
Gagauz: İrlandiya
贛語: 愛爾蘭
galego: Irlanda
Avañe'ẽ: Ilánda
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: आयर्लंड गणराज्य
客家語/Hak-kâ-ngî: Ireland
Hawaiʻi: ʻIlelani
עברית: אירלנד
hrvatski: Irska
hornjoserbsce: Irska
Kreyòl ayisyen: Ilann
magyar: Írország
հայերեն: Իռլանդիա
Արեւմտահայերէն: Իրլանտա
Bahasa Indonesia: Republik Irlandia
Interlingue: Irland
Igbo: Ireland
italiano: Irlanda
la .lojban.: airland
ქართული: ირლანდია
Qaraqalpaqsha: İrlandiya
Адыгэбзэ: Ирлэнд
Kabɩyɛ: Irɩlandɩ
қазақша: Ирландия
kalaallisut: Irlandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសអៀរឡង់
한국어: 아일랜드
Перем Коми: Ирму
къарачай-малкъар: Ирландия
Ripoarisch: Irland
Кыргызча: Ирландия
Ladino: Irlanda
Lëtzebuergesch: Irland
лезги: Ирландия
Limburgs: Ierland
Ligure: Éire
lumbaart: Irlanda
lingála: Irlandí
لۊری شومالی: کومرٱ ڤلٛات ایرلند
lietuvių: Airija
latgaļu: Eireja
latviešu: Īrija
Malagasy: Irlanda
олык марий: Ирландий
Māori: Airangi
македонски: Ирска
монгол: Ирланд
кырык мары: Ирланди
Bahasa Melayu: Republik Ireland
Mirandés: Eirlanda
مازِرونی: ایرلند جمهوری
Dorerin Naoero: Ripubrikit Airerand
Plattdüütsch: Irland
Nedersaksies: Ierlaand (laand)
Nederlands: Ierland (land)
norsk nynorsk: Republikken Irland
norsk: Irland
Sesotho sa Leboa: Ireland
Livvinkarjala: Irlandii
Oromoo: Aayerlaandi
Ирон: Ирланди
Pangasinan: Irlanda
Kapampangan: Irlanda
Papiamentu: Irlandia
Norfuk / Pitkern: Airiland
polski: Irlandia
Piemontèis: Irlanda
Ποντιακά: Ιρλανδία
پښتو: آیرلنډ
Runa Simi: Ilanda
romani čhib: Republika Irland
Kirundi: Irlanda
română: Irlanda
armãneashti: Irlanda
tarandíne: Irlanne
русский: Ирландия
русиньскый: Ірьско
Kinyarwanda: Irilande
sicilianu: Irlanda
davvisámegiella: Irlánda
srpskohrvatski / српскохрватски: Irska
Simple English: Republic of Ireland
slovenčina: Írsko
slovenščina: Irska
Gagana Samoa: Ripapelika o Aialani
chiShona: Ireland
Soomaaliga: Ayrland
српски / srpski: Република Ирска
Sranantongo: Irikondre
SiSwati: IYalendi
Seeltersk: Irlound
svenska: Irland
Kiswahili: Eire
ślůnski: Irlandyjo
tetun: Irlanda
Türkmençe: Irlandiýa
Türkçe: İrlanda
Xitsonga: Ireland
татарча/tatarça: Ирландия
удмурт: Ирландия
українська: Ірландія
oʻzbekcha/ўзбекча: Irlandiya
Tshivenda: Ireland
vèneto: Irlanda
vepsän kel’: Irlandii
Tiếng Việt: Cộng hòa Ireland
West-Vlams: Republiek Ierland
Volapük: Lireyän
walon: Irlande
Wolof: Irlaand
吴语: 爱尔兰
ייִדיש: אירלאנד
Yorùbá: Írẹ́lándì
中文: 爱尔兰
Bân-lâm-gú: Ài-ní-lân
isiZulu: I-Ayilendi