Insulo Wake

Mapo pri Insulo Wake.

Insulo Wake (anke konocata kom atolo Wake) esas koralio-atolo kun rivo longa de 19 km , qua jacas ye 3,700 km weste de Havayi e 2,340 km de Guam ed apartenas ad Usa. Ol havas 150 nepermananta habitanti, qui esas Usana militisti.

La tota surfaco di Wake esas 7.37 km². Ol havas militara aeroportuo. Til la duesma mondomilito ol havis endemiala speco di ucelo, la ralo di Wake (Gallirallus wakensis), qua extingesis inter 1942 e 1945, dum Japonian okupeso.

Historio

Deskovrita da Álvaro de Mendaña de Neira ye la 20ma di oktobro 1568, ol recevis la nomo Wake por honorizar Britaniana kapitano William Wake, qua vizitis l'atolo en 1796.

Ye la 20ma di decembro 1840 Usana expediciono komandata da Charles Wilkes arivis ed exploris l'atolo. Usa anexis la teritorio ye la 17ma di januaro 1899.

ye la 8ma di decembro 1941 (dio dil atako kontre Pearl Harbor, Havayi, qua jacas an l'opozanta latero dil Internaciona Datolineo) l'insulo subisis atako da Japoniana Mitsubishi G3M-bombard-avioni. La Japoniani probis amfibial atako ye la 11ma di decembro, ma faliis. Pos sendir granda invado-armeo, li fine okupis l'insulo ye la 23ma di decembro.

La roko "98".

L'Usani atakis la Japoniana trupi sur Insulo Wake, komandata da kapitano Shigematsu Sakaibara, multafoye. Pos sucesoza Usana aeral atako ye la 5ma di oktobro 1943 la Japoniani decidis fusilagar la cetera 98 militala kaptiti. Un de la militala kaptiti eskapis la fusilagado e skribis "98 US PW 5-10-43" sur roko. La Japoniani rikaptis e senkapigis ilu.[1]

Formala ceremonio pri Japoniana kapitulaco sur Insulo Wake, ye la 7ma di septembro 1945.

Ye la 4ma di septembro 1945 la Japoniana trupi kapitulacis. Kapitano Sakaibara enkarcerigesis pos la kapitulaco, judiciesis pro milito-krimini e subisis mortopuniso. Lu mortigesis ye la 18ma di junio 1947 en Guam.[2]

Pos la milito, aerala kompanio Pan Am uzis l'insulo por riprovizar avioni dum longa voyaji tra Pacifiko. Dum la milito di Korea Usa uzis ol por provizar e transportar lua trupi vers Korea. En septembro 1950 aproxime 120 militara avioni tervenis sur Insulo Wake omnadie.

En 1975, de la fino di aprilo til agosto l'insulo uzesis kom refujeyo por plua kam 8,000 Vietnamana refujanti.

Other Languages
Acèh: Pulo Wake
Afrikaans: Wake-eiland
العربية: جزيرة ويك
azərbaycanca: Ueyk rifi
башҡортса: Уэйк
Boarisch: Wake
беларуская: Уэйк
беларуская (тарашкевіца)‎: Ўэйк
български: Уейк
brezhoneg: Enez Wake
bosanski: Ostrvo Wake
català: Illes Wake
нохчийн: Уэйк
čeština: Wake (ostrov)
Deutsch: Wake
Ελληνικά: Νήσος Ουέηκ
English: Wake Island
Esperanto: Vejkinsulo
español: Isla Wake
euskara: Wake
فارسی: جزیره ویک
suomi: Wake
føroyskt: Wakeoyggj
français: Wake (atoll)
arpetan: Ila Vake
galego: Illa Wake
עברית: וייק (אי)
hrvatski: Otok Wake
magyar: Wake-sziget
Հայերեն: Ուեյք (ատոլ)
Bahasa Indonesia: Pulau Wake
íslenska: Varsímaeyja
italiano: Isola di Wake
日本語: ウェーク島
Basa Jawa: Pulo Wake
ქართული: უეიკი
қазақша: Уэйк аралы
한국어: 웨이크 섬
kurdî: Girava Wake
Latina: Insula Wake
Limburgs: Wake (eilandj)
Ligure: Isoa Wake
lietuvių: Veiko sala
latviešu: Veika sala
македонски: Вејк (остров)
मराठी: वेक द्वीप
Bahasa Melayu: Pulau Wake
Nederlands: Wake (eiland)
norsk nynorsk: Wakeøya
ਪੰਜਾਬੀ: ਵੇਕ ਟਾਪੂ
polski: Wake
português: Ilha Wake
română: Insula Wake
русский: Уэйк
sicilianu: Ìsula di Wake
srpskohrvatski / српскохрватски: Otok Wake
Simple English: Wake Island
slovenčina: Ostrov Wake
slovenščina: Otok Wake
Gagana Samoa: Wake Island
српски / srpski: Вејк
Basa Sunda: Pulo Wake
svenska: Wake
தமிழ்: வேக் தீவு
Tagalog: Pulo ng Wake
Türkçe: Wake Adası
українська: Вейк (острів)
Tiếng Việt: Đảo Wake
吴语: 威克島
中文: 威克島
Bân-lâm-gú: Wake-tó
粵語: 威克島