Barbados
English: Barbados

Barbados
Barbados
Flag of Barbados.svgCoat of arms of Barbados (2).svg
Standardo di BarbadosBlazono di Barbados
Nacionala himno:
In Plenty and In Time of Need
LocationBarbados.png
Urbi:
Chefurbo:Bridgetown
· Habitanti:96,578(metropolala areo) (2009)
Precipua urbo:Bridgetown
Lingui:
Oficala lingui:Angla
Guvernerio:
Tipo:Monarkio
· Rejino:Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio
· Chefministro:Mia Mottley
Surfaco: (197ma granda)
· Totala:431 km²
· Aquo:neglijebla %
Habitanti: (180ma granda)
· Totala:277 821[1] (2010)
· Denseso di habitantaro:660 hab./km²
Plusa informi:
Valuto:Dolaro di Barbados
Veho-latero:sinistre
ISO:BB
BRB
052
Reto-domeno:.bb*
Precipua religio:kristanismo
Oficala retosituo:http://www.gov.bb/


Barbados esas mikra-insulala lando che Karibiana Maro. Ol distas 402 km nord-weste de Venezuelana litoro ed esas la maxim estal insulo di Antili. Lua denseso di habitantaro esas un ek la maxim granda del mondo.[2]

Bazala fakti pri Barbados.

Historio

Indijeni Karibi.
 Precipua artiklo: Historio di Barbados

L'unesma habitanti di Barbados esis indijeni Arawaki e Karibi, qui arivis al insulo de Sud-Amerika cirkume 350 til 400 aK. En 1536, Portugalani vizitis l'insulo, ma ne koloniigis ol.

L'unesma Angli arivis en la navo Olive Blossom, e desembarkis en la regiono di nuna Holetown en 1625. Li okupis l'insulo por la rejulo James la 1ma, komencis kultivar sukrokano en 1640[3] e transportis Afrikana sklavi por kultivar ol.

Barbados sempre havis granda autonomio: l'unesma lokal asemblo instalesis en 1639. En 1807, Britaniani abolisis komerco di sklavi, ma ne la sklaveso. En 1816 eventis granda revolto di sklavi, komandita da Bussa, kun la partopreno di 20.000 sklavi. La revolto faliis, e 120 sklavi mortigesis en kombati od ocidesis nemediate. Altra 144 judiciesis ed mortigesis pose. Sklaveso fine abolisesis en 1834.

En 1884 membri de la societo dil agrokultivisti di Barbados skribis letro a Francis Hincks, Kanadana politikistulo, e demandis l'admiso di Barbados en Kanadana Kunfederuro. Tamen, proprietanti di plantaceri e Britanian-decendanta komercisti formacis la majoritato di la personi qui darfis votar, e ne aceptis ta ideo. Plu kam 70% de la habitantaro, nome mulieri, ne darfis votar.

Erste dum la yari 1930ma la decendanti di sklavi komencis revendikar politikal yuri. Un ek la chefi de ta movado, Grantley Adams, fondis la partiso Barbados Labour Party en 1938. De 1958 til 1962 Barbados esis membro di la Federuro di Westal Indii. Fine, la lando nedependanteskis de Unionita Rejio ye la 30ma di novembro 1966 kom monarkio, kun Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio kom rejino e J.M.G.M. Adams, filiulo di Grantley Adams, kom chefministro. De 1946 til 1980 la procento-kresko dil habitantaro diminutis 1/3 por enmigro vers l'Unionita Rejio.[4]

En 1983 Barbados ed altra Karibiana landi unionis kun Usa por invadar Grenada ed ekpulsar marxista rejimo[2]. En 1985 J.M.G.M. Adams mortis, e Bernard Saint John divenis chefministro.

Politiko

Parlamento di Barbados, en Bridgetown.

Nedependanta pos la 30ma di novembro 1966, Barbados esas konstitucala monarkio. Rejino Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio representesas da la generala guberniestro, nune Sandra Mason. La nuna chefministro esas Mia Mottley pos la 25ma di mayo 2018.

La Parlamento havas 2 chambri. La Domo di Asemblitaro havas 30 membri qui elektesas direte dal populo por 5 yari. La Senato havas 21 membri qui elektesas dal generala guberniestro. Segun lua konstituco adoptita en 1966,[5] l'elekti mustas eventar admaxime 5 yari pos l'aperto dil parlamento pos l'antea elekto.

La politikala sistemo funcionas kun du dominacanta partisi: Democratic Labour Party ("Demokrata laborala partiso") e Barbados Labour Party ("Laborala partiso di Barbados"). Til la yaro 2003 singla partiso guvernis du sequanta periodi alternante.[6]

La judiciala povo konsistas ek la lokala judiciisti, ek la Supra Korto (qua konsistas ek Alta korto e Apelo-korto) e da Karibiana korto di yuro, kun sideyo en Port-of-Spain.

En 2014 Barbados judikesis kom la 2ma min korupta lando de Amerika, dop Kanada.

Geografio

Mapo di Barbados.
Plajo proxim Bridgetown.

Barbados jacas en l'Atlantiko, este de l'altra insuli di Westal Indii. Diferanta de altra insuli di la regiono, Barbados ne havas alta monti: la maxim alta monto di la lando esas Monto Hillaby, kun 336 metri di altitudo. Granda parto dil insulo formacesas e cirkondesas da koralii.

Pro l'erodo di kalkopetra roki en la nord-esto di la lando multa kaverni formacesis. En l'estala litoro l'erodo di kalkopetro kreis talusi.

La lando ne havas longa fluvii o granda lagi. Lua litoro esas longa de 97 km. Granda parto di la lando kovresas da koraliala roki, ma 85% del insulo povas esar kultivata.[2]

Lua klimato esas tropikala, e pluvoza sezono iras de junio til oktobro. La mezvalora yarala pluvo-quanto varias de 1.000 mm til 2.300 mm. La lando rare subisas l'efekti di sturmi od uragani dum pluvoza sezoni: la lasta destruktinta uragano eventis en 1955.

Barbados havas granda denseso di habitantaro, e lua guvernerio verkis dum la yari 1990ma por integrar la sudo dil insulo en la sistemo por trakto di kloakaji de Bridgetown, por protektar la koraliorifi.

Ekonomio

 Precipua artiklo: Ekonomio di Barbados

Sukrokano esas la maxim importanta agrokultiva produkturo di la lando, ma l'industrio e turismo nun esas la maxim importanta ekonomial agadi. Barbados havas fabrikerii di stofi, kemiala ed elektronikala vari, sukro, melaso e rumo.[2]

Barbados esas la 53ma maxim richa lando del mondo, mezurita segun TNP per persono.[7] Ol esas membro di Caricom (Karibiana Komunitato), di Karibiana singla komuna merkato ed ekonomio (CMSE) e dil asociuro di Karibiana stati (ACS).

Demografio

Habitantaro di Barbados, de 1960 til 2015
Mulieri en plantacerio di sukrokano.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Barbados havis 293 131 habitanti. Segun etnio, 92,4% esas decendanti de Afrikani. Mestici esas 3,1%, blanki esas 2,7%, estal Indiani esas 1,3%, altri esas 0,2%, e ne existas informi pri 0,3%.[8]

La linguo oficala esas Angla. La kreola linguo Bajan, qua originis del Angla, esas la maxim parolata neformale.[8]

Segun religio la maxim multa habitanti esas protestanti (66,4%), inkluzite Anglikani (23,9%) altra Pentekostalisti (19,5%), Adventisti (5,9%) ed altri. Katoliki esas 3,8%, altra kristani esas 5,4% (inkluzite 2% qui esas testi di Jehova), 1%esas Rastafariani, 20,6% praktikas nula religio, 1,5% praktikas altra religii, e 1,2% ne informis pri religio dum la demografiala kontado di 2010.[8]

Plu kam 97% de Barbadani savas lektar e skribar. Primara skolo e liceo esas gratuita e frequentar la skolo esas obligata por la pueri til evar 14 yari.[2]

La maxim granda urbo esas la chef-urbo, Bridgetown. Altra importanta urbi esas Speightstown e Holetown.

Kulturo

Rihanna, la maxim konocata kantistino di Barbados.

Pri muzikal aferi, lua maxim konocata kantistino esas Rihanna. Muziko de Barbados mixas folk, religiala muziko de Ocidento, e Afrikana ritmi. Kalypso, sprouge e reggae esas la maxim populala muzikala stili. En januaro eventas festivalo di jazo, Barbados Jazz Festival.

Lua karnavalo konocesas kom Crop Over[9] ("fino dil rekolto") ed esas la maxim granda festo di la lando. La tradiciono di Crop Over komencis en 1688, komence por celebrar la fino di rekolto di sukrokano. Nun ol havas kanti, danso e muziki pleata per perkut-instrumenti, gitari e violini. La festo komencas en junio e duras til komenco di agosto.

Pro Britanian influo, kriketo esas la maxim populara sporto, ed Anglikanismo esas la precipua religio di la lando.

Extera ligili

  1. Barbados – General Information. GeoHive. URL vidita ye la 16ma di decembro 2013.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Enciclopédia Delta Universal - vol. 1 - Editora Delta, Rio de Janeiro, Brazilia. Pag. 1149-1150
  3. Barbados: Just Beyond Your Imagination. Hansib Publishing (Caribbean) Ltd. 1997. p. 46, 48. ISBN 1-870518-54-3
  4. "Barbados - population" (en Angla). Library of Congress Country Studies.
  5. Constitution of Barbados.
  6. (2011). About Barbados (en Angla). Ministry of Foreign Affairs and Foreign Trade, Government of Barbados. URL vidita ye la 16ma di oktobro 2011.
  7. Barbados. International Monetary Fund. URL vidita ye la 1 October 2009.
  8. 8,0 8,1 8,2 Central America::Barbados - The World Factbook. CIA. URL vidita ye la 09/07/2019 10:03:51.
  9. Barbados Festivals: Crop Over! (en Angla).


Stati e teritorii en Karibiana Maro
Antigua e Barbuda | Barbados | Dominika | Dominikana Republiko | Grenada | Haiti | Jamaika | Kuba | Santa Kitts e Nevis | Santa Lucia | Santa Vincent e Grenadini | Trinidad e Tobago
Dependanta teritorii: Anguila | Aruba | Virgin Insuli Britaniana | Guadelupa | Insuli Kaiman | Kuracao | Martinik | Montserrat | Navassa | Porto-Riko | Sant Maarten | Insuli Turks e Kaikos | Virgin Insuli Usana
Anciena Nederlandan Antili, nune parto di Nederlando: Bonaire | Saba | Sint Eustatius
Other Languages
Afrikaans: Barbados
Alemannisch: Barbados
አማርኛ: ባርቤዶስ
aragonés: Barbados
Ænglisc: Barbados
العربية: باربادوس
asturianu: Barbados
Aymar aru: Barbados
azərbaycanca: Barbados
تۆرکجه: باربادوس
башҡортса: Барбадос
Boarisch: Barbados
žemaitėška: Barbaduosos
Bikol Central: Barbados
беларуская: Барбадас
беларуская (тарашкевіца)‎: Барбадас
български: Барбадос
भोजपुरी: बारबाडोस
བོད་ཡིག: བར་བ་ཌོ་སི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: বার্বাডোস
brezhoneg: Barbados
bosanski: Barbados
буряад: Барбадос
català: Barbados
Chavacano de Zamboanga: Barbados
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Barbados
нохчийн: Барбадос
Cebuano: Barbados
ᏣᎳᎩ: ᏆᏇᏙᏍ
کوردی: باربادۆس
qırımtatarca: Barbados
čeština: Barbados
Cymraeg: Barbados
dansk: Barbados
Deutsch: Barbados
Zazaki: Barbados
dolnoserbski: Barbados
डोटेली: बार्बाडोस
ދިވެހިބަސް: ބާބަޑޮސް
eʋegbe: Barbados
Ελληνικά: Μπαρμπάντος
English: Barbados
Esperanto: Barbado
español: Barbados
eesti: Barbados
euskara: Barbados
estremeñu: Barbaus
فارسی: باربادوس
suomi: Barbados
Võro: Barbados
føroyskt: Barbados
français: Barbade
arpetan: Barbâda
Nordfriisk: Barbados
Frysk: Barbados
Gaeilge: Barbadós
Gagauz: Barbados
Gàidhlig: Barbados
galego: Barbados
Avañe'ẽ: Varvado
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: बार्बाडोस
Gaelg: Barbados
客家語/Hak-kâ-ngî: Barbados
עברית: ברבדוס
हिन्दी: बारबाडोस
Fiji Hindi: Barbados
hrvatski: Barbados
hornjoserbsce: Barbados
Kreyòl ayisyen: Lababad
magyar: Barbados
հայերեն: Բարբադոս
interlingua: Barbados
Bahasa Indonesia: Barbados
Interlingue: Barbados
Igbo: Barbados
Ilokano: Barbados
íslenska: Barbados
italiano: Barbados
日本語: バルバドス
Patois: Baabiedoz
Jawa: Barbadhos
ქართული: ბარბადოსი
Qaraqalpaqsha: Barbados
Taqbaylit: Barbados
қазақша: Барбадос
한국어: 바베이도스
kurdî: Barbados
kernowek: Barbados
Кыргызча: Барбадос
Latina: Barbata
Ladino: Barbados
Lëtzebuergesch: Barbados
Lingua Franca Nova: Barbados
Limburgs: Barbados
Ligure: Barbados
lumbaart: Barbados
lingála: Barbados
lietuvių: Barbadosas
latviešu: Barbadosa
мокшень: Барбадос
Malagasy: Barbady
олык марий: Барбадос
македонски: Барбадос
മലയാളം: ബാർബേഡോസ്
монгол: Барбадос
кырык мары: Барбадос
Bahasa Melayu: Barbados
Malti: Barbados
эрзянь: Барбадос
مازِرونی: باربادوس
Dorerin Naoero: Barbadot
Plattdüütsch: Barbados
नेपाली: बार्बाडोस
नेपाल भाषा: बार्बाडोस
Nederlands: Barbados
norsk nynorsk: Barbados
norsk: Barbados
Novial: Barbados
occitan: Barbados
Livvinkarjala: Barbados
Oromoo: Baarbeedoos
ଓଡ଼ିଆ: ବାରବାଡୋସ
ਪੰਜਾਬੀ: ਬਾਰਬਾਡੋਸ
Kapampangan: Barbados
Papiamentu: Barbados
Norfuk / Pitkern: Barbados
polski: Barbados
Piemontèis: Barbados
پنجابی: باربادوس
português: Barbados
Runa Simi: Barbatus
rumantsch: Barbados
română: Barbados
русский: Барбадос
русиньскый: Барбадос
Kinyarwanda: Barubadosi
संस्कृतम्: बार्बाडोस
саха тыла: Барбадос
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱵᱟᱨᱵᱟᱰᱚᱥ
sicilianu: Barbados
Scots: Barbados
davvisámegiella: Barbados
srpskohrvatski / српскохрватски: Barbados
Simple English: Barbados
slovenčina: Barbados
slovenščina: Barbados
chiShona: Barbados
Soomaaliga: Barbados
shqip: Barbadosi
српски / srpski: Барбадос
SiSwati: IBhadosi
Seeltersk: Barbados
Sunda: Barbados
svenska: Barbados
Kiswahili: Barbados
ślůnski: Barbados
తెలుగు: బార్బడోస్
tetun: Barbadus
тоҷикӣ: Барбадос
Tagalog: Barbados
Türkçe: Barbados
татарча/tatarça: Барбадос
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: باربادوس
українська: Барбадос
oʻzbekcha/ўзбекча: Barbados
vèneto: Barbados
vepsän kel’: Barbados
Tiếng Việt: Barbados
Volapük: Barbadeän
walon: Barbåde
Winaray: Barbados
Wolof: Barbados
吴语: 巴巴多斯
მარგალური: ბარბადოსი
ייִדיש: בארבאדאס
Yorùbá: Bárbádọ̀s
Vahcuengh: Barbados
Zeêuws: Barbados
中文: 巴巴多斯
文言: 巴貝多
Bân-lâm-gú: Barbados
粵語: 巴巴多斯