Siudad ti Batikano
English: Vatican City

Estado ti Siudad ti Batikano[1]

Stato della Città del Vaticano[2]
Wagayway ti Siudda ti Batikano
Wagayway
Eskudo
Nailian a kanta: "Inno e Marcia Pontificale"  (Italiano)
"Pontipikal a Kanta ken Martsa"

Siudad ti Batikano  (berde)

idiay Europa  (nangisit a kolordapo)  —  [Leyenda]

KapitolioSiudad ti Batikano[3]
41°54.2′N 12°27.2′E / 41°54.2′N 12°27.2′E / 41.9033; 12.4533
Opisial a sasaoItaliano[4][5]
Grupgrupo ti etniko
Italiano, Suiso (Dagiti Suiso a Guardia), ken dadduma pay[6]
Gobiernoeklesiastiko,[6]
saserdote,[7]
patingga ken nabutosan a monarkia[8]
  • nabutosan a monarkia a nabutosan a teokrasia[9]
• Naturay
Benedikto XVI
• Presidente iti Gobernasion
Giuseppe Bertello
LehislaturaPontipikal a Komision
Wayawaya 
manipud ti Pagarian iti Italia
• Lateran a Tulag
11 Pebrero 1929
Kalawa
• Dagup
0.44 km2 (0.17 sq mi) (Maika-250)
• Danum (%)
0
Populasion
• Karkulo idi Hulio2011
832[10] (Maika-236)
• Densidad
1,877/km2 (4,861.4/sq mi) (Maika-6)
KuartaEuro (€)[11][12] (EUR)
Sona ti orasUTC+1 (CET)
• Kalgaw (DST)
UTC+2 (CEST)
Pagmanehuankanawan[paammo 1]
Kodigo ti panagtawag+379[13]
TLD ti internet.va

Ti Siudad ti Batikano[14] wenno Estado ti Siudad ti Batikano,[15] iti Italiano opisial a ti Stato della Città del Vaticano (panangibalikas [ˈstaːto della t͡ʃitˈta del vatiˈkaːno]),[16] ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga siudad-estado a ti teritoriona ket buklen iti nadidingan nga enclave ti kaunegan ti siudad ti Roma, Italia. Adda daytoy ti kalawa ti agarup a 44 ektaria (110 acre), ken ti populasion iti sumorok a 800.[6][17] Daytoy ket mangaramid ti Siudad ti Batikano ti kabassitan a naturay nga estado iti lubong babaen ti kalawa ken populasion.

Ti Estado ti Siudad ti batikano ket nabangon idi 1929 babaen ti Lateran a Tulag, a pinirmaan babaen ti Kardinal a Sekretario ti Estado a ni Pietro Gasparri, para kenni Papa Pio XI ken babaen ti Kangrunaan a Ministro kenDaulo iti Gobierno a ni Benito Mussolini para kenni Ari Victor Emmanuel III iti Italia.[18] Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket naisangsangyan manipud ti Santa Sede,[19] a napetsaan daytoy manipud idi nasapa a Kristianidad ken isu ti kangrunaan a episkopal a sede dagiti 1.2 bilion a Latin ken ti Dumaya a Katoliko a kumapkappon iti sangalubongan. Dagiti bilin iti Siudad ti Batikano ket naipablaakda iti Italiano; dagiti opisial a dokumento iti Santa Sede ket kangrunaan a maited iti Latin. Dagitoy dua nga entidad ket adada dagiti naisangsangyan a pasaporte: ti Santa Sede, a saan a maysa a pagilian, ket agitited laeng iti diplomatiko ken serbisio a pasaporte, a ti Estado ti Siudad ti batikano ket agitited iti kadawyan a pasaporte. Nga iti tunggal maysa a kaso ket agitited laeng iti bassit a pasaporte.

Ti Lateran a Tulag idi 1929, a nangisangpet ti irurumsua ti siudad-estado, ket mangisao a ka kas ti baro a panakapartuat (Pangyuna ken Artikulo III), a saan a pakakitaan dagiti dakdakkel a Papa nga Estado (756–1870) a sigud idi a nagsakup ti kaaduan iti tengnga nga Italia. Kaaduan kadagityo a teritorio ket nasagepsep iti Pagarian iti Italia idi 1860, ken ti maudi a paset, ti siudad iti Roma nga adda ti Lazio, kalpasan ti sangapulo a tawen, idi 1870.

Ti Siudad ti Batikano ket maysa a eklesiastiko[6] wenno saserdote-a monarkiko[7] nga estado, a tinurayan babaen ti Obispo iti Roma—a ti Papa. Dagiti kangatuan nga opisio ti estado ket dagiti Katoliko a klerigo a nagtaud kadagiti naumaduma a pagilian. Daytoy ket naturay a teritorio iti Santa Sede (Sancta Sedes) ken ti lokasion ti pagtaengan ti Papa, a matawtawagana ti Apostoliko a Palasio.

Dagiti Papa ket kadawyan a nagtaengda iti daytoy a lugar nga idi 1929 ket nagbalin a ti Siudad ti Batikano manipud idi panakasubli manipud ti Abinion idi 1377, ngem nagtaengda pay kadagiti napalabas a panawen idiay Quirinal a Palasio idiay Roma ken sabsabali pay a lugar. Kasisigudda, a nagtaeng idiay Lateran a Palasio idiay Turod ti Caelian idiay adayo a bangir iti Roma manipud ti Batikano. Ni Emperador Konstantino ket nagited iti daytoy a lugar kenni Papa Miltiades idi 313. Ti panakapirma dagiti nagtultulagan a nangibangon ti baro nga estado ket naaramid dita naudi a patakder, a nagited ti panakaipangato ti nagan iti Lateran a Tulag, a babaen ti panakaaammo dagitoy.

Heograpia

Ti panorama iti pagilian manipud ti tuktok iti Basilika ni San Pedro.

Ti klima ti Batikano ket kapadpada ti Roma; a kalalaiganna, a Mediteraneo a klima nga adda ti nalanay, a panagtutudo iti kalamiisan a tiempo manipud ti Septiembre aginggana ti tengnga ti Mayo ken napudot, a namaga a kalgaw manipud ti Mayo aginggana ti Agostot. Adda pay dagiti lokal a langlanga, a naipangpangruna ti angep ken linnaaw, a pinataud babaen ti naisangsangayan a kinadakkel ti Basilka ni San Pedro, ti kangato, dagiti burayok ken ti kadakkel ti nasimiento a kuadrado.

Ti Siudad ti Batikano ket isu ti kabassitan nga estado, a daytoy ket agarup laeng a 44 ha (110 acre).

Idi Hulio 2007, ti Batikano ket immannurot nga agbalin ti immuna a karbon nga agmangngamangnga nga estado. Planoda a magun-od daytoy babaen ti panagtangdanan ti panagipugso ti karbona dioksido nga adda ti panakapartuat iti Kabakiran a Klima ti Batikano idiay Hungria.[20]

Paammo

  1. ^ Dagiti agbisbisita ken turista ken saanda a mapalubusan nga agmaneho iti uneg ti Batikano no awan ti naisangyan a pammalubos, a kadawyan daytoy a maited laeng kadagiti adda kaipanggepanda iti opisina ti Batikano.
Other Languages
Acèh: Vatikan
Адыгэбзэ: Ватикан
Afrikaans: Vatikaanstad
Alemannisch: Vatikan
Ænglisc: Faticanburg
العربية: الفاتيكان
armãneashti: Vatican
arpetan: Vatican
Avañe'ẽ: Táva Vatikáno
авар: Ватикан
azərbaycanca: Vatikan
تۆرکجه: واتیکان
Bali: Vatikan
Bân-lâm-gú: Vaticano
башҡортса: Ватикан
беларуская: Ватыкан
беларуская (тарашкевіца)‎: Ватыкан
भोजपुरी: वेटिकन सिटी
Bikol Central: Ciudad nin Vaticano
Bislama: Vatican Siti
български: Ватикан
Boarisch: Vatikanstod
bosanski: Vatikan
буряад: Ватикан
Чӑвашла: Ватикан
čeština: Vatikán
Chavacano de Zamboanga: Ciudad del Vaticano
chiShona: Vatican City
Cymraeg: Y Fatican
davvisámegiella: Vatikána
Deutsch: Vatikanstadt
ދިވެހިބަސް: ވެޓިކަން ސިޓީ
dolnoserbski: Vatikańske město
eesti: Vatikan
Ελληνικά: Βατικανό
emiliàn e rumagnòl: Sitê dal Vaticân
English: Vatican City
Esperanto: Vatikano
estremeñu: Ciá del Vaticanu
eʋegbe: Vatican City
فارسی: واتیکان
Fiji Hindi: Vatican City
føroyskt: Vatikanið
français: Vatican
Fulfulde: Watikan
Gagauz: Vatikan
ГӀалгӀай: Ватикан
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍀𐌰𐍀𐌰𐌲𐌰𐍂𐌳𐍃
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: व्हॅटिकन सिटी
客家語/Hak-kâ-ngî: Vatican
한국어: 바티칸 시국
Hausa: Vatican
Hawaiʻi: Wakikana
հայերեն: Վատիկան
Արեւմտահայերէն: Վատիկան
hornjoserbsce: Vatikanske město
hrvatski: Vatikan
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ভ্যাটিকান সিটি
Bahasa Indonesia: Vatikan
interlingua: Citate Vatican
Interlingue: Vaticano
Ирон: Ватикан
íslenska: Vatíkanið
Jawa: Vatikan
Kabɩyɛ: Fatiikaŋ
kalaallisut: Vatikani
къарачай-малкъар: Ватикан
ქართული: ვატიკანი
kaszëbsczi: Watikan
қазақша: Ватикан
kernowek: Cita Vatikan
Kinyarwanda: Vatikani
Kiswahili: Vatikani
коми: Ватикан
Kongo: Vatican
Kreyòl ayisyen: Vatikan
kurdî: Vatîkan
Кыргызча: Ватикан
لۊری شومالی: ڤاتیکان سیتی
latgaļu: Vatikans
latviešu: Vatikāns
Lëtzebuergesch: Vatikanstad
лезги: Ватикан
lietuvių: Vatikanas
Limburgs: Vaticaanstad
lingála: Vatikáni
Lingua Franca Nova: Site Vatican
Livvinkarjala: Vatikan
magyar: Vatikán
македонски: Ватикан
Malagasy: Vatikàna
Māori: Poho o Pita
მარგალური: ვატიკანი
Bahasa Melayu: Kota Vatikan
Minangkabau: Vatikan
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Vaticano
Mirandés: Baticano
монгол: Ватикан
မြန်မာဘာသာ: ဗာတီကန်စီးတီး
Nāhuatl: In Vaticano
Dorerin Naoero: Batikan
Nederlands: Vaticaanstad
Nedersaksies: Vatikaanstad
日本語: バチカン
нохчийн: Ватикан
Nordfriisk: Watikaanstääd
Norfuk / Pitkern: Watikan Citii
norsk nynorsk: Vatikanstaten
Nouormand: Vatican
Novial: Vatikan Urbe
occitan: Vatican
олык марий: Ватикан
oʻzbekcha/ўзбекча: Vatikan shahri
पालि: वैटिकन
Pälzisch: Vatikanstadt
پنجابی: ویٹیکن
Papiamentu: Siudad Vatikano
Patois: Vatikan Siti
Перем Коми: Ватикан
ភាសាខ្មែរ: បុរីវ៉ាទីកង់
Picard: Vatican
Piemontèis: Sità dël Vatican
Plattdüütsch: Vatikaan
polski: Watykan
Ποντιακά: Βατικανό
português: Vaticano
Qaraqalpaqsha: Vatikan
qırımtatarca: Vatikan
Ripoarisch: Vatikan
română: Vatican
romani čhib: Vatican
Runa Simi: Watikanu llaqta
русиньскый: Ватікан
русский: Ватикан
саха тыла: Ватикаан
Gagana Samoa: Aai o Vatikana
संस्कृतम्: वैटिकन
Seeltersk: Vatikoanstääd
shqip: Vatikani
සිංහල: වතිකානුව
Simple English: Vatican City
SiSwati: IVathikhi
slovenčina: Vatikán
slovenščina: Vatikan
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ватиканъ
ślůnski: Watykůn
Soomaaliga: Faatikan
کوردی: ڤاتیکان
српски / srpski: Ватикан
srpskohrvatski / српскохрватски: Vatikan
Sunda: Vatikan
svenska: Vatikanstaten
Taqbaylit: Vatikan
татарча/tatarça: Ватикан
tetun: Vatikanu
тоҷикӣ: Вотикон
Türkçe: Vatikan
Türkmençe: Watikan
удмурт: Ватикан
українська: Ватикан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋاتىكان شەھىرى
Vahcuengh: Vatican
vepsän kel’: Vatikan
Tiếng Việt: Thành Vatican
Volapük: Vatikän
Võro: Vatikan
文言: 梵蒂岡
West-Vlams: Vaticoanstad
Wolof: Watikaa
吴语: 梵蒂冈
Xitsonga: Vatican City
ייִדיש: וואטיקאן
Yorùbá: Ìlú Fatikan
粵語: 梵蒂岡
Zazaki: Vatikan
Zeêuws: Vaticaânstad
žemaitėška: Vatikans
中文: 梵蒂冈
kriyòl gwiyannen: Vatikan