Pagsasao nga Insik

Insik
汉语/漢語, 华语/華語 wenno 中文
Hànyǔ, Huáyǔ, wenno Zhōngwén
Hanyu.png
Hànyǔ (Insik) a naisurat iti Hanzi
Patubo itiRepublika dagiti Tattao iti Tsína (PRC, kadawyan a makunkuna a Tsina), Republika iti Tsina (ROC, kadawyan a makunkuna a Taiwan), Singapur, Malaysia, ti Estados Unidos, ti Filipinas, Australia, Tailandia, Bietnam, Indonesia, Maurisius, Peru, ken dagiti dadduma pay a rehion nga addaan kadagiti Insik a komunidad
Rehion(majorities): Kangrunaan a daga ti Tsina, Hong Kong, Macau, Taiwan, Singapur
(dagiti minoridad): Abagatan a daya nga Asia, ken dagiti dadduma pay a rehion nga addaan kadagiti Insik a komunidad
EtnisidadHan, Hui, ken dadduma pay nga etniko a bungbunggoy
Patubo a mangisasao
agarup a 1.3 bilion
Sino-Tibetano
  • Sinitiko
    • Insik
Dagiti alagaden a porma
Dagiti dialekto
  • Mandarin
  • Jin
  • Huizhou
  • Wu (mairaman ti Shanghainese)
  • Hunanese
  • Jiangxinese
  • Hakka
  • Yue (mairaman ti Cantonese-Taishanese)
  • Pinghua
  • Shaojiang
  • Akin-amianan a Min
  • Dumaya a Min (mairaman ti Fuchow)
  • Tengnga a Min
  • Pu Xian
  • Akin-abagatan a Min (mairaman Amoy, Taiwanese)
  • Teochew (mairaman ti Swatow, Chaozhou, Jieyang, ken dagiti paset ti Shanwei/Meizhou)
Insik a karakter, zhuyin fuhao, pinyin, Xiao'erjing
Opisial a kasasaad
Opisial a mangisasao
 Nagkaykaysa a Pagpagilian

 Tsína

 Taiwan

 Singapur (opisial, ngem saan a nailian a pagsasao)
Pakabigbigan a minoridad
a pagsasao
 Maurisio
 Estados Unidos (minoridad ken katakunaynay)
NagalagadIdiay PRC: Nailian a Komision iti Pagsasao ken Naisuratan nga Obra[1]
Idiay ROC: Komite dagiti Nailian a Pagsasao
Idiay Singapur: Promote Mandarin Council/Speak Mandarin Campaign[2]
Kodkodigo ti pagsasao
zh
zho (T)
ISO 639-3zhomangiraman a kodigo
Agmaymaysa a kodkodigo:
cdo – Min Dong
cjy – Jinyu
cmn – Mandarin
cpx – Pu Xian
czh – Huizhou
czo – Min Zhong
gan – Gan
hak – Hakka
hsn – Xiang
mnp – Min Bei
nan – Min Nan
wuu – Wu
yue – Yue
och – Daan nga Insik
ltc – Naladaw nga Tengnga nga Insik
lzh – Klasiko nga Insik
Linguaesperio79-AAA
New-Map-Sinophone World.PNG
Mapa iti Sinopona a lubong.

Pakaammuan:

  Dagiti pagilian a nainaganan nga ti Insík ket isu tu kangrunaan , administratibo, wenno patneng a pagsasao
  Dagiti pagilian nga addan ti adadu ngem 5,000,000 nga Insik nga agsasao wenno makaawat
  Dagiti pagilian nga addan ti adadu ngem 1,000,000 nga Insik nga agsasao wenno makaawat
  Dagiti pagilian nga addan ti adadu ngem 500,000 nga Insik nga agsasao wenno makaawat
  Dagiti pagilian nga addan ti adadu ngem 100,000 nga Insik nga agsasao wenno makaawat
  Adu nga Insik ti agsasao a dagiti pagtaengan
Aglaon daytoy nga artikulo kadagiti simbolo ti ponetiko ti IPA. No awan ti maitunos a suporta ti panangipaay, mabalin a makitam dagiti marka-ti-saludsod, kahon, wenno sabali pay a simbolo imbes a dagiti karakter ti Unicode.

Ti Insik[3] wenno Intsik (汉语 / 漢語; Hànyǔ wenno 中文; Zhōngwén) ket grupo ti mainaig ngem kadagiti adu a kaso dagiti saan nga agsinnaranay a maawatan a karuay ti pagsasao, a mangporma iti pamilia ti pagsasao a Sino-Tibetano. Ti insik ket naisasao babaen ti kaaduan a Han ken dadduma pay a kaaduan nga etniko a grupo idiay Tsina. Gangani 1.2 a bilion a tattao (agarup a 16% iti populasion iti lubong) ket agsao ti sumagmamano a porma iti Insik a kas ti nakayanakan a pagsasaoda.

Dagiti karuay ti Insik ket kadawyan a naipalawag babaen dagiti patneng nga agsasao a kas dagiti dialekto iti bugbugtong a pagsasao nga Insik, ngem dagiti lingguista ket mangibaga a dagitoy ket kaaduan a naindumadumaan a kas pamilia ti pagsasao.[a]Ti akinuneg a dibersidad ti Insik ket naisilpon iti sasao a Romanse, ngem mabalin nga ad-adu a naindumadumaan. Adda dagiti baetan ti 7 ken 13 a nangruna a rehional a grupgrupo iti Insik (depende iti isbangan ti pannakaidasig), iti kaaduan a naisasao, ti kaaduan ket ti Mandarin (agarup a 960 a riwriw), sarunuen babaen ti Wu (80 a riwriw), Yue (70 a riwriw) ken Min (70 a riwriw). Kaaduan kadagitoy a grupo ket saan nga agsinnaranay a maawatan, ngem adda met dagiti dadduma, kasla ti Xiang ken dagiti dialekto ti Abagatan a laud a Mandarin, ket mabalin a makibinningay kadagiti kadawyan a termino ken iti manmano a grado ti agsinnaranay a pannakaawat. Amin dagiti karuay iti Insik ket maaweng ken analitiko.

Ti Pagalagadan nga Insik (Putonghua/Guoyu/Huayu) ket pagalagadan a porma ti naisasao nga Insik a naibatay iti dialekto ti Beijing iti Mandarin. Daytoy ti opisial a pagsasao ti Tsina ken Taiwan, ken ti pay maysa kadagiti uppat nga opisial a pagsasao ti Singapur. Daytoy ket maysa kadagiti innem nga opisial a pagsasao ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti naisurat a porma ti pagalagadan a pagsasao (中文; Zhōngwén), a naibatay kadagiti logogramo nga ammo a kas dagiti Insik a karakter (汉字/漢字; hànzi), ket nagbibingayan babaen dagiti nalaing a makasao kadagiti saan koman nga agsisinnaranay a maawatan a pagsasao.

Kadagiti sabali a karuay ti Insik, ti Kantones (ti prestihio a karuay ti Yue) ken inpluensial iti probinsia ti Guangdong ken idiay Hong Kong ken Macau, ken kaaduan a naisasao kadagiti komunidad ti ballasiw taaw. Ti Min Nan, ti paset ti grupo ti Min, ket kaaduan a naisasao idiay akin-abagatan a Fujian, idiay kaaruba a Taiwan (nga idiay ket ammo a kas ti Taiwanes wenno Hoklo) ken idiay Abagatan a daya nga Asia (ammo pay a kas ti Hokkien idiay Filipinas, Singapur, ken Malaysia). Adda pay dagiti adu a diaspora ti Hakka ken Shanghaines, kas pagarigan idiay Taiwan, a kaaduan dagiti komunidad ti Hakka ket makasao pay ti Taiwanes ken Pagalagadan nga Insik.

Other Languages
Acèh: Bahsa Cina
Адыгэбзэ: Хъутеибзэ
Afrikaans: Chinees
አማርኛ: ቻይንኛ
العربية: لغة صينية
aragonés: Idioma chinés
asturianu: Idioma chinu
Avañe'ẽ: Chinañe'ẽ
azərbaycanca: Çin dili
تۆرکجه: چین دیلی
বাংলা: চীনা ভাষা
Bân-lâm-gú: Hàn-gí
башҡортса: Ҡытай теле
беларуская: Кітайская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Кітайская мова
भोजपुरी: चीनी भाषा
Bikol Central: Tataramon na Intsik
български: Китайски език
Boarisch: Kinäsisch
བོད་ཡིག: རྒྱ་སྐད།
bosanski: Kineski jezik
brezhoneg: Yezhoù sinaek
буряад: Хитад хэлэн
Чӑвашла: Китай чĕлхи
Cebuano: Inintsik
čeština: Čínština
Cymraeg: Tsieineeg
davvisámegiella: Kiinnágiella
ދިވެހިބަސް: ސީނީ
dolnoserbski: Chinšćina
eesti: Hiina keel
español: Idioma chino
Esperanto: Ĉina lingvaro
estremeñu: Luenga china
euskara: Txinera
Fiji Hindi: Chinese bhasa
føroyskt: Kinesiskt mál
Frysk: Sineesk
Gaeilge: An tSínis
Gàidhlig: Sìonais
贛語: 漢語
ગુજરાતી: ચાઇનીઝ ભાષા
客家語/Hak-kâ-ngî: Hon-ngî
хальмг: Китдин келн
한국어: 중국어
Hausa: Sinanci
հայերեն: Չինարեն
हिन्दी: चीनी भाषा
hornjoserbsce: Chinšćina
hrvatski: Kineski jezik
Bahasa Indonesia: Bahasa Tionghoa
isiZulu: IsiShayina
íslenska: Kínverska
italiano: Lingua cinese
Basa Jawa: Basa Cina
ಕನ್ನಡ: ಚೀನಿ ಭಾಷೆ
ქართული: ჩინური ენა
қазақша: Қытай тілі
kernowek: Chinek
Kiswahili: Kichina
Kongo: Kisinwá
Кыргызча: Кытай тили
لۊری شومالی: زۊن چینی
лезги: Китай чIал
lietuvių: Kinų kalba
Limburgs: Chinees
lingála: Lisinwa
Lingua Franca Nova: Xines
la .lojban.: jugbau
lumbaart: Lengua cinesa
magyar: Kínai nyelv
मैथिली: चीनी भाषा
македонски: Кинески јазик
Malagasy: Fiteny sinoa
മലയാളം: ചൈനീസ് ഭാഷ
मराठी: चिनी भाषा
მარგალური: ჩინური ნინა
مصرى: لغه صينى
مازِرونی: چینی زوونون
Bahasa Melayu: Bahasa Cina
Baso Minangkabau: Bahaso Cino
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Háng-ngṳ̄
Mirandés: Lhéngua chinesa
монгол: Хятад хэл
မြန်မာဘာသာ: တရုတ်ဘာသာစကား
Dorerin Naoero: Dorerit Tsiene
Nederlands: Chinese talen
नेपाल भाषा: चिनिया भाषा
日本語: 中国語
нохчийн: Цийн мотт
norsk: Kinesisk
norsk nynorsk: Kinesisk
Novial: Chinum
occitan: Chinés
oʻzbekcha/ўзбекча: Xitoy tili
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
پنجابی: چینی
ភាសាខ្មែរ: ភាសាចិន
Picard: Kinos
Plattdüütsch: Chineesche Spraak
português: Língua chinesa
Qaraqalpaqsha: Qıtay tili
qırımtatarca: Çin tili
reo tahiti: Reo Tinitō
română: Limba chineză
Runa Simi: Chun simi
русиньскый: Кітайскый язык
саха тыла: Кытай тыла
Gagana Samoa: Fa'asaina
संस्कृतम्: चीनी भाषा
Sesotho: Se-china
sicilianu: Lingua cinisa
Simple English: Chinese language
slovenčina: Čínština
slovenščina: Kitajščina
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Срѣдиньскъ ѩꙁꙑкъ
ślůnski: Chińskŏ gŏdka
српски / srpski: Кинески језик
srpskohrvatski / српскохрватски: Kineski jezik
svenska: Kinesiska
Tagalog: Wikang Tsino
தமிழ்: சீன மொழி
татарча/tatarça: Кытай теле
తెలుగు: చైనీస్ భాష
тоҷикӣ: Забони чинӣ
Türkçe: Çince
Türkmençe: Hytaý dili
Twi: Chinese
українська: Китайська мова
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: خەنزۇ تىلى
Vahcuengh: Vahgun
Tiếng Việt: Tiếng Trung Quốc
Volapük: Tsyinänapük
Võro: Hiina kiil
文言: 漢語
吴语: 漢語
ייִדיש: כינעזיש
粵語: 唐文
žemaitėška: Kėnu kalba
中文: 汉语