Mehiko

Estados Unidos dagiti Mehikano
Estados Unidos Mexicanos [1][2]  (Espaniol)
Nailian a kanta: "Himno Nacional Mexicano"
(Ilokano: Nailian a Kanta ti Mehikano)
Nailian a Selio:
Selio ti Estados Unidos dagiti Mehikano Seal of the Government of Mexico.svg
MEX orthographic.svg
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Siudad ti Mehiko
19°26′N 99°08′W / 19°26′N 99°08′W / 19.433; -99.133
Opisial a sasaoEspaniol [3][4]
Mabigbig a nilian a sasao62 a pagsasao dagiti patneng nga Amerindiano[5]
Grupgrupo ti etniko - Mestiso 70%[6]
– Puraw 15%[6]
– Patneng 9.8%[7]
- Sabsabali 1%[6]
Nagan dagiti umiliMehikano
GobiernoPederal a presidensial
batay-linteg a republika[8]
• Presidente
Enrique Peña Nieto
• Sekretario ti Kaunegan
Alejandro Poiré
• Presidente ti Korte Suprema
Juan Silva Meza
LehislaturaKongreso
Senado
Siled dagiti Deputado
Wayawaya manipud iti Espania
• Nairangarang
Septiembre 16, 1810
• Mabigbigan
Septiembre 27, 1821
Kalawa
• Dagup
1,972,550 km2 (761,610 sq mi) (Maika-14)
• Danum (%)
2.5
Populasion
• senso idi 2010
112,322,757[9] (Maika-11)
• Densidad
57/km2 (147.6/sq mi) (Maika-142)
GDP (PPP)Karkulo ti 2011
• Dagup
$1.629 trilion[10] (Maika-11)
• Tunggal maysa a tao
$15,113[11] (Maika-58)
GDP (nominal)Karkulo ti 2011
• Dagup
$1.041 trilion[10] (Maika-13)
• Tunggal maysa a tao
$9,489[10] (Maika-58)
Gini (2010)47.2[12]
nangato
HDI (2013)decrease 0.756[13]
nangato · Maika-71
KuartaPisos (MXN)
Sona ti orasDagiti opisial a sona ti oras ti Mehiko (UTC−8 aginggana iti −6)
• Kalgaw (DST)
sabsabali (UTC−7 aginggana iti −5)
Agmaneho itikanawan
Kodigo ti panagtawag+52
Kodigo ti ISO 3166MX
TLD ti internet.mx

Ti Estados Unidos dagiti Mehikano[14]wenno kadawyan a makunkuna a kas Mehiko[15], ket maysa nga batay-linteg a pederal a republika iti Amianan nga Amerika. Nabeddengan iti amianan iti Estados Unidos; iti abagatan ken laud babaen ti Taaw Pasipiko; iti abagatan a daya babaen ti Guatemala, Belis, ken ti Baybay Karibe; ken iti daya babaen ti Golpo ti Mehiko.[16]Naisakupan na daytoy iti nganngani a dua a riwriw a kuadrado kilometro (sumurok a 760,000 kuadrado milia),[2]Ti Méhiko ket isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti Kaamerikaan babaen ti dagup a kalawa ken ti maika-13 a kadakkelan a naiwayawayas a pagilian iti lubong. Nga addan ti nakarkulo a populasion iti surmurok a 112 a riwriw,[9] isu daytoy ti maika-11 a kapusekan ti populasion ken ti kapusekan ti populasion kadagiti agsasao ti Españiol a pagilian. Ti Mehiko ket maysa a a tiponan ti muyong a nagbuklan dagiti tallo pulo ket maysa nga estado ken maysa a Pederal a Distrito, ti kapitolio a siudad.

Ti Kasakbayan ti Kolumbiano a Mehiko adu kadagiti kultura ket nataenganda dagiti napalaing a sibilisasion a kas ti Olmec, ti Toltec, ti Teotihuacan, ti Sapoteko, ti Maya ken ti Asteka sakbay nga immunada a nakakita kadagiti Europeano. Idi 1521, ti Espania nangirukma ken nangikolonisado ti teritorio manipud iti kuartelna idiay Mehiko-Tenochtitlan, a daytoy ket naadministrado a kas ti Birreinato ti Baro nga Espania. Daytoy a teritorio ket dimteng a nagbalin a ti Mehiko a kas ti panagwaywaya ket nabigbigan idi 1821. Ti kalpasan ti panagwayawaya a paset ti panawen ket naidasig idi babaen ti ekonomiko a pannakatalna, ti Mehikano-Amerikano a Gubat ken ti maipapan ti teritorio a pannakaiyakar iti Estados Unidos, ti sibil a gubat, dagiti dua nga imperio ken ti domestiko a diktadura. Ti kinaudi a naibaga ket nakaiturongan ti Mehikano a Rebolusion idi 1910, a nakaipatinggaan ti panakaiyebkas ti 1917 a Batay-linteg ken ti irurumsua ti agdama a sistema ti politika ti Mehiko. Dagiti panagbutos a natengngel idi Hulio 2000 ket nangmarka ti immuna a panangabak ti presidensia ti kasuppiatan a partido manipud iti Partido ti Institusional a Rebolusionario. Manipud idi 2006 ti pagilian ket adda iti tengnga ti maysa a druga a gubat a nakatunton kadagiti 60,000 a biag.[17]

Ti Mehiko ket maysa kadagiti kadakkelan nga ekonomia iti lubong, ken daytoy ket naipanunotan a kas maysa a rehional a bileg ken tengnga a bileg.[18][19][20][21] Iti maipatinayon, ti Mehiko ket isu idi ti immuna a kameng ti Latino Amerikano nga Organisasion para iti Ekonomiko a Panagtitinnulongan ken Panagrangrang-ay OECD (manipud idi 1994), ken naipanpanunotan a maysa nga akinngato a tengnga a matgedan a pagilian babaen ti Banko ti Lubong.[22] Ti Mehiko ket naipanpanunotan a kas maysa a baro a naindustrialisado a pagilian[23][24][25][26] ken maysa a rumrumsua a bileg.[27] Daytoy ket addaan iti maikasangapulo ket tallo a kadakkelan ti nominal GDP ken ti maikasangapulo ket maysa a kadakkelan babaen ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti ekonomiana ket napigsa a naisilpo kadagiti kumaduaanna ti Nawaya a Tulagan ti Komersio ti Amianan nga Amerika (NAFTA), a naipangpangruna ti Estados Unidos.[28][29] Ti Mehiko ket mairanggo ti maikanem iti lubong ken umuna iti Kaamerikaan babaen ti bilang ti UNESCO a Tawid a Luglugar iti Lubong nga addaan iti 31,[30][31][32] ken idi 2007 ket isu idi ti maikasangapulo a kaaduan a nabisbisita a pagilian iti lubong nga adda dagiti 21.4 a riwriw nga internasional a simmangsangpet ti tungngal maysa a tawen.[33]

Other Languages
Acèh: Meksiko
Адыгэбзэ: Мексикэ
адыгабзэ: Мексикэ
Afrikaans: Meksiko
Alemannisch: Mexiko
አማርኛ: ሜክሲኮ
Ænglisc: Mexico
العربية: المكسيك
aragonés: Mexico
ܐܪܡܝܐ: ܡܟܣܝܩܘ
arpetan: Mexique
asturianu: Méxicu
Avañe'ẽ: Méhiko
Aymar aru: Mïxiku
azərbaycanca: Meksika
تۆرکجه: مکزیک
bamanankan: Mɛkisiki
বাংলা: মেক্সিকো
Bân-lâm-gú: Be̍k-se-ko
башҡортса: Мексика
беларуская: Мексіка
беларуская (тарашкевіца)‎: Мэксыка
भोजपुरी: मैक्सिको
Bikol Central: Mehiko
Bislama: Mexico
български: Мексико
Boarisch: Mexiko
བོད་ཡིག: མེག་སི་ཀོ།
bosanski: Meksiko
brezhoneg: Mec'hiko
буряад: Мексикэ
català: Mèxic
Чӑвашла: Мексика
Cebuano: Mehiko
čeština: Mexiko
Chamoru: Meksiku
Chavacano de Zamboanga: México
Chi-Chewa: Mexico
chiShona: Mexico
corsu: Messicu
Cymraeg: Mecsico
dansk: Mexico
davvisámegiella: Meksiko
Deitsch: Mexiko
Deutsch: Mexiko
ދިވެހިބަސް: މެކްސިކޯ
Diné bizaad: Naakaii Bikéyah
dolnoserbski: Mexiko
डोटेली: मेक्सिको
eesti: Mehhiko
Ελληνικά: Μεξικό
emiliàn e rumagnòl: Mèsic
English: Mexico
эрзянь: Мексика
español: México
Esperanto: Meksiko
estremeñu: Méjicu
euskara: Mexiko
eʋegbe: Mexico
فارسی: مکزیک
Fiji Hindi: Mexico
føroyskt: Meksiko
français: Mexique
Frysk: Meksiko
furlan: Messic
Gaeilge: Meicsiceo
Gaelg: Meksico
Gagauz: Meksika
Gàidhlig: Meagsago
galego: México
ГӀалгӀай: Мексика
贛語: 墨西哥
گیلکی: مکزیک
ગુજરાતી: મેક્સિકો
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌼𐌰𐌹𐌷𐌹𐌺𐍉
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: मेक्सिको
客家語/Hak-kâ-ngî: Me̍t-sî-kô
한국어: 멕시코
Hawaiʻi: Mekiko
հայերեն: Մեքսիկա
हिन्दी: मेक्सिको
hornjoserbsce: Mexiko
hrvatski: Meksiko
Ido: Mexikia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মেক্সিকো
Bahasa Indonesia: Meksiko
interlingua: Mexico
Interlingue: Mexico
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᒦᒃᓰᖂ
Iñupiak: Mexiqo
Ирон: Мексикæ
isiXhosa: Mexico
isiZulu: IMekisiko
íslenska: Mexíkó
italiano: Messico
עברית: מקסיקו
Basa Jawa: Mèksiko
kalaallisut: Mexico
ಕನ್ನಡ: ಮೆಕ್ಸಿಕೋ
Kapampangan: Mexico
къарачай-малкъар: Мексика
ქართული: მექსიკა
kaszëbsczi: Meksyk
қазақша: Мексика
kernowek: Meksiko
Kinyarwanda: Megizike
Kiswahili: Mexiko
коми: Мексика
Kreyòl ayisyen: Meksik
kurdî: Meksîk
Кыргызча: Мексика
кырык мары: Мексика
Ladino: Meksiko
لۊری شومالی: مکزیک
latgaļu: Meksika
Latina: Mexicum
latviešu: Meksika
Lëtzebuergesch: Mexiko
лезги: Мексика
lietuvių: Meksika
Ligure: Méscico
Limburgs: Mexico
lingála: Mexiko
Lingua Franca Nova: Mexico
Livvinkarjala: Meksikku
la .lojban.: mexygu'e
lumbaart: Messich
magyar: Mexikó
македонски: Мексико
Malagasy: Meksika
മലയാളം: മെക്സിക്കോ
Malti: Messiku
Māori: Mehiko
मराठी: मेक्सिको
მარგალური: მექსიკა
مازِرونی: مکزیک
Bahasa Melayu: Mexico
Baso Minangkabau: Meksiko
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mĕ̤k-să̤-gŏ̤
Mirandés: México
мокшень: Мексик
монгол: Мексик
မြန်မာဘာသာ: မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ
Nāhuatl: Mexihco
Dorerin Naoero: Meketiko
Nederlands: Mexico (land)
Nedersaksies: Mexico (laand)
नेपाली: मेक्सिको
नेपाल भाषा: मेक्सिको
日本語: メキシコ
Napulitano: Messeco
нохчийн: Мексика
Nordfriisk: Meksiko
Norfuk / Pitkern: Meksikoe
norsk: Mexico
norsk nynorsk: Mexico
Nouormand: Mexique
Novial: Mexiko
occitan: Mexic
олык марий: Мексика
ଓଡ଼ିଆ: ମେକ୍ସିକୋ
Oromoo: Meeksikoo
oʻzbekcha/ўзбекча: Meksika
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੈਕਸੀਕੋ
Pälzisch: Mexiko
Pangasinan: Mexico
پنجابی: میکسیکو
Papiamentu: Mexico
Patois: Mexiko
ភាសាខ្មែរ: ម៉ិកស៊ិក
Picard: Messike
Piemontèis: Méssich
Tok Pisin: Meksiko
Plattdüütsch: Mexiko
polski: Meksyk
português: México
Qaraqalpaqsha: Meksika
qırımtatarca: Meksika
română: Mexic
Romani: Mexiko
rumantsch: Mexico
Runa Simi: Mihiku
русиньскый: Мексіко
русский: Мексика
саха тыла: Мексика
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱮᱠᱥᱤᱠᱳ
Gagana Samoa: Mekisikō
संस्कृतम्: मेक्सिको
sardu: Messicu
Scots: Mexico
Seeltersk: Mexiko
Sesotho sa Leboa: Mexico
shqip: Meksika
sicilianu: Mèssicu
Simple English: Mexico
سنڌي: ميڪسيڪو
SiSwati: IMekisikho
slovenčina: Mexiko
slovenščina: Mehika
ślůnski: Meksyk
Soomaaliga: Meksiko
کوردی: مەکسیک
Sranantongo: Meksikokondre
српски / srpski: Мексико
srpskohrvatski / српскохрватски: Meksiko
Basa Sunda: Méksiko
suomi: Meksiko
svenska: Mexiko
Tagalog: Mehiko
Taqbaylit: Miksik
tarandíne: Messeche
татарча/tatarça: Мексика
తెలుగు: మెక్సికో
tetun: Méxiku
ትግርኛ: መክሲኮ
тоҷикӣ: Мексика
ᏣᎳᎩ: ᎠᏂᏍᏆᏂ
Tsetsêhestâhese: Mé'šeeséve'ho'évenó
Türkçe: Meksika
Türkmençe: Meksika
Twi: Mesiko
тыва дыл: Мексика
українська: Мексика
اردو: میکسیکو
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مېكسىكا
Vahcuengh: Maegsaego
vèneto: Mèsico
vepsän kel’: Meksik
Tiếng Việt: México
Volapük: Mäxikän
Võro: Mehhigo
walon: Mecsike
文言: 墨西哥
West-Vlams: Mexico
Winaray: Mehiko
Wolof: Meksik
吴语: 墨西哥
ייִדיש: מעקסיקע
Yorùbá: Mẹ́ksíkò
粵語: 墨西哥
Zazaki: Meksika
Zeêuws: Mexico
žemaitėška: Meksėka
中文: 墨西哥