Liberia

Republika ti Liberia
Wagayway ti Liberia
Eskudo ti Liberia
WagaywayEskudo
Napili a pagsasao: Ti panagayatmi iti waya ket isu ti nagisangpet kaniami ditoy
Nailian a kanta: 

"Kumablaaw amin, Liberia, Kablaaw!"
Lokasion ti Liberia iti uneg ti Kappon ti Aprika
Lokasion ti Liberia iti uneg ti Kappon ti Aprika
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Opisial a sasaoIngles
Grupgrupo ti etniko (2008)Kpelle 20.3%
Bassa 13.4%
Grebo 10%
Gio 8%
Mano 7.9%
Kru 6%
Lorma 5.1%
Kissi 4.8%
Gola 4.4%
dadduma pay 20.1%
Nagan dagiti umiliLiberiano, Taga-Liberia
GobiernoUnitario a presidensial a batay-linteg a republika
• Presidente
Ellen Johnson Sirleaf
• Bise Presidente
Joseph Boakai
• Tagabitla ti Kamara
Alex J. Tyler
• Pangulo ti Hustisia
Johnnie Lewis
LehislaturaLehislatura ti Liberia
Senado
Kamara dagiti Pannakabagi
Pannakabangon
• Binagon babaen ti Gimong ti Amerikano a Kolonisasion
1822
• Panagwayawayas
26 Hulio 1847
• Agdama a batay-linteg
6 Enero 1986
Kalawa
• Dagup
111,369 km2 (43,000 sq mi) (Maika-103)
• Danum (%)
13.514
Populasion
• Karkulo idi 2011
3,786,764[1]
• Senso idi 2008
3,476,608 (Maika-130)
• Densidad
35.5/km2 (91.9/sq mi) (Maika-180)
GDP (PPP)Karkulo ti 2011
• Dagup
$1.769 bilion[2]
• Tunggal maysa a tao
$456[2]
GDP (nominal)Karkulo ti 2011
• Dagup
$1.154 bilion[2]
• Tunggal maysa a tao
$297[2]
HDI (2013)steady 0.412[3]
ababa · Maika-175
KuartaDoliar ti Liberia1 (LRD)
Sona ti orasGMT
• Kalgaw (DST)
saan a mapalpaliiw (UTC)
Agmaneho itikanawan
Kodigo ti panagtawag231
TLD ti internet.lr
1 Mabalin pay nga usaren ti Doliar ti Estado sUnidos.

Ti Liberia Dengngeni/lˈbɪəriə/, opisial a ti Republika ti Liberia, ket maysa pagilian idiay Laud nga Aprika. Nabeddengan daytoy babaen ti Sierra Leone iti laud, ti Guinea iti amianan ken ti Côte d'Ivoire iti daya. Ti aplaya ti Liberia ket kaaduan a buklen dagiti kabakiran ti mangle bayat dagiti bassit ti populasionna iti uneg ket buklen dagiti kabakiran a mapan kadagiti banak iti namaga a karuotan. Daytoy a pagilian ket agtagikua ti 40% iti nabati a Ngato a Guinea a kabakiran. Ti Liberia ket adda iti napudot nga ekuatorial a klima, nga adda ti katudtuduan iti bulan ti Mayo aginggana ti Oktubre a panawen ti tudo ken narusanger nga angin ti harmattan kadagiti nabati a paset iti tawen. Ti Liberia ket sakupenna ti kalawa a 111,369 km2 (43,000 sq mi) ken pagtaengan dagiti 3.7 a riwriw a tattao. Ti Ingles ket isu ti opisial a pagsasao, bayat dagiti sumurok a 30 a patneng a pagsasao ket maisasao iti uneg ti pagilian.

A mairaman ti Etiopia,ti Liberia ket maysa kadagiti dua a moderno a pagilian iti Sub-Sahara nga Aprika nga awan ti ramut iti Europeano a kolonisasion iti Aprika. Mangrugi idi 1820, daytoy a rehion ket tinaengan babaen dagiti nawayaan nga Amerikano a tagabu a tinulungan iti Gimong ti Amerikano a Kolonisasion, ti maysa a pribado nga organisasion a namatmati a dagiti tagabu idi ket adda iti kasayaatan a panawayawayas ken ekualidad idiay Aprika. Dagiti nawayaan a tagabu manipud kadagiti barko ket naipatulodda pay idiay ken saanda a naipasubli idiay nagappuanda a pagilian. Idi 1847, dagiti a nagkolonia ket nagbangon iti Republika iti Liberia, a nagbangon ti maysa a gobierno a naibatay iti Estados Unidos ken ninaganan ti kapitolio a siudad iti Monrovia para kenni James Monroe, ti maikalima a presidente iti Estado Unidos ken maysa a kangrunaan a nagsuporta ti kolonisasion. Dagitoy a nagkolonia, naamamoan a dagiti Ameriko-Liberiano, ket nangidaulo dagiti politiko ken ekonomia a paset iti daytoy a pagilian.

Daytoy a pagilian ket nangirugi ti panagmoderno idi panawen ti 1940 iti sumaganad a panagpuonan iti Estados Unidos idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ken ti ekonomia a panagwaywayas babaen ni Presidente William Tubman. Ti Liberia ket nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Organisasion iti Aprikano a Panagkaykaysa. Ti maysa a milisia a kudeta ket nagibatuag ti Amerko-Liberiano a nangipangulo idi 1980, nga isu daytoy ti panagrugi ti politiko ken ekonomiko a panagalla-alla ken dagiti simmaruno a dua a sibil a gubat a nagibati kadagiti agarup a 250,000 a natnatay a tattao ken nagdadael ti ekonomia iti daytoy a pagilian. Ti kappia a tulag idi 2003 ket nagiturong daytoy ti demokratiko a panagbutos idi 2005. Tatta nga aldaw, ti Liberia ket agungungar manipud kadagiti agtaltalinaed a nagbanagan iti sibil a gubat ken dagiti minaig a panag-ablo ti ekonomia, nga adda ti agarup a 85% iti populasion ket agbibiag iti baba ti internasional a linia ti kapanglaw.

  • dagiti nagibasaran

Dagiti nagibasaran

  1. ^ "Liberia". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 2011. Naala idi Hulio 20, 2011. 
  2. ^ a b c d "Liberia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-19. 
  3. ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014. 
Other Languages
Acèh: Liberia
адыгабзэ: Либерие
Afrikaans: Liberië
Alemannisch: Liberia
አማርኛ: ላይቤሪያ
Ænglisc: Liberia
العربية: ليبيريا
aragonés: Liberia
arpetan: Libèria
asturianu: Liberia
Avañe'ẽ: Livéria
azərbaycanca: Liberiya
تۆرکجه: لیبریا
bamanankan: Liberia
Bahasa Banjar: Liberia
Bân-lâm-gú: Liberia
башҡортса: Либерия
беларуская: Ліберыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Лібэрыя
भोजपुरी: लाइबेरिया
Bikol Central: Libirya
български: Либерия
Boarisch: Liberia
བོད་ཡིག: ལི་བེ་རི་ཡ།
bosanski: Liberija
brezhoneg: Liberia
буряад: Либери
català: Libèria
Чӑвашла: Либери
Cebuano: Liberya
čeština: Libérie
Chavacano de Zamboanga: Liberia
chiShona: Liberia
Cymraeg: Liberia
dansk: Liberia
davvisámegiella: Liberia
Deutsch: Liberia
ދިވެހިބަސް: ލައިބީރިއާ
dolnoserbski: Liberia
eesti: Libeeria
Ελληνικά: Λιβερία
English: Liberia
español: Liberia
Esperanto: Liberio
estremeñu: Libéria
euskara: Liberia
eʋegbe: Liberia
فارسی: لیبریا
Fiji Hindi: Liberia
føroyskt: Liberia
français: Liberia
Frysk: Libearia
Fulfulde: Labiriyaa
Gaeilge: An Libéir
Gaelg: Yn Laibeer
Gagauz: Liberiya
Gàidhlig: Libèiria
galego: Liberia
Gĩkũyũ: Liberia
客家語/Hak-kâ-ngî: Liberia
한국어: 라이베리아
Հայերեն: Լիբերիա
हिन्दी: लाइबेरिया
hornjoserbsce: Liberija
hrvatski: Liberija
Ido: Liberia
Igbo: Liberia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: লাইবেরিয়া
Bahasa Indonesia: Liberia
interlingua: Liberia
Interlingue: Liberia
Ирон: Либери
isiZulu: ILiberia
íslenska: Líbería
italiano: Liberia
עברית: ליבריה
Basa Jawa: Libèria
ಕನ್ನಡ: ಲೈಬೀರಿಯ
Kapampangan: Liberia
къарачай-малкъар: Либерия
ქართული: ლიბერია
kaszëbsczi: Liberiô
қазақша: Либерия
kernowek: Liberi
Kinyarwanda: Liberiya
Kiswahili: Liberia
Kongo: Liberia
Kreyòl ayisyen: Liberya
kurdî: Lîberya
Кыргызча: Либерия
кырык мары: Либери
Ladino: Liberia
Latina: Liberia
latviešu: Libērija
Lëtzebuergesch: Liberia
lietuvių: Liberija
Ligure: Libeïa
Limburgs: Liberia
lingála: Liberia
Livvinkarjala: Liberii
Luganda: Liberiya
lumbaart: Liberia
magyar: Libéria
македонски: Либерија
Malagasy: Liberia
മലയാളം: ലൈബീരിയ
Malti: Liberja
მარგალური: ლიბერია
مصرى: ليبيريا
مازِرونی: لیبریا
Bahasa Melayu: Liberia
Baso Minangkabau: Liberia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Liberia
монгол: Либери
Nāhuatl: Liberia
Nederlands: Liberia
Nedersaksies: Liberië
नेपाल भाषा: लाइबेरिया
日本語: リベリア
нохчийн: Либери
Nordfriisk: Libeeria
Norfuk / Pitkern: Liberia
norsk: Liberia
norsk nynorsk: Liberia
Nouormand: Libérie
Novial: Liberia
occitan: Libèria
ଓଡ଼ିଆ: ଲାଇବେରିଆ
oʻzbekcha/ўзбекча: Liberiya
ਪੰਜਾਬੀ: ਲਾਈਬੇਰੀਆ
پنجابی: لائیبیریا
Papiamentu: Liberia
Patois: Laibiiria
Piemontèis: Liberia
Plattdüütsch: Liberia
polski: Liberia
português: Libéria
Qaraqalpaqsha: Liberiya
qırımtatarca: Liberiya
română: Liberia
rumantsch: Liberia
Runa Simi: Libirya
русский: Либерия
саха тыла: Либерия
संस्कृतम्: लायबीरिया
Sängö: Liberïa
sardu: Libèria
Scots: Liberie
Seeltersk: Liberia
Sesotho: Liberia
Sesotho sa Leboa: Liberia
shqip: Liberia
sicilianu: Libberia
Simple English: Liberia
SiSwati: ILibheriya
slovenčina: Libéria
slovenščina: Liberija
ślůnski: Liberyjo
Soomaaliga: Liberia
کوردی: لیبێریا
српски / srpski: Либерија
srpskohrvatski / српскохрватски: Liberija
Basa Sunda: Liberia
suomi: Liberia
svenska: Liberia
Tagalog: Liberia
தமிழ்: லைபீரியா
Taqbaylit: Liberya
татарча/tatarça: Либерия
తెలుగు: లైబీరియా
тоҷикӣ: Либерия
ᏣᎳᎩ: ᎳᏈᎵᏯ
Türkçe: Liberya
Türkmençe: Liberiýa
удмурт: Либерия
українська: Ліберія
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: لىبېرىيە
vèneto: Liberia
vepsän kel’: Liberii
Tiếng Việt: Liberia
Volapük: Liberän
Võro: Libeeriä
文言: 利比里亞
Winaray: Liberia
Wolof: Libeeria
吴语: 利比里亚
Xitsonga: Layiberiya
ייִדיש: ליבעריע
Yorùbá: Làìbéríà
粵語: 利比利亞
Zazaki: Liberya
Zeêuws: Liberia
žemaitėška: Liberėjė
中文: 利比里亚
डोटेली: लाइबेरिया
Kabɩyɛ: Liiberiya
Lingua Franca Nova: Liberia