Gatas

Ti maysa a baso ti gatas

Ti gatas ket puraw a likido a napataud babaen ti mamaria a glandula dagiti mamalia. Daytoy ti kangrunaan a taudan ti taraon para kadagiti ubing a mamalia sakbay nga isuda ket makabael nga agkalpa kadagiti sabali a kita ti makan. Ti nasapa a laktansia t gatas ket aglaon ti colostrum, a mangawit kadagiti kontrabagi ti ina a maipan iti maladaga ken mabalin a mangpabassit ti riesgo kadagiti adu a sakit iti maladaga. Daytoy ket aglaon pay kadagiti adu a sustansia.[1]

A kas maysa nga agrikultural a produkto, ti gatas ket maala manipud kadagiti mamalia ken inus-usar a makan para kadagiti tao. Iti sangalubongan, dagiti talon ti paggatasan ket agpatpataudda ti agarup a 730 a riwriw a tonelada iti gatas idi 2011.[2] Ti India ket isu ti kadakkelan nga agpatpataud ti main-inum a gatas, ngem saan nga agiluluwaswenno gumatgatan iti gatas. Ti Baro a Selanda, dagiti 27 a kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Australia, ken ti Estados Unidos ket isu dagitoy ti kadakkelan nga agiluluwas iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong. Ti Tsina ken Rusia ket isuda ti kadakkelan a gumatgatang iti gatas ken dagiti produkto ti gatas iti lubong.[3][4]

Iti sangalubongan, adda dagiti adadu ngem 6 a bilion nga agib-ibus iti gatas ken dagiti produkto ti gatas. Sunurok a 750 a riwriw a tattao ket agtataengdad iti kaunegan dagiti sangkabalayan ti paggatasan a talon. Ti gatas ket maysa a nangruna a kontributor iti panagpasayaat ti sustansia ken seguridad ti makan a naisangsangayan kadagiti agrangrang-ay a pagilian. Dagiti panagpasayaat kadagiti taraken ken ti teknolohia ti paggatasan ket mangited ti nasayaat a namnama iti panagpasayaat ti kinapanglaw ken malnutrision iti lubong[5]

Dagiti nagibasaran

  1. ^ Pehrsson; et al. (2000). "Programa ti Nailian aMakan ken Panagusig ti Sustansia ti USDA: Panagpadas ti Makan" (PDF). Warnakan ti Pakabuklan iti Makan ken Panagusig. 13: 379–389. 10.1006/jfca.1999.0867. 
  2. ^ "Food Outlook – Panagusig ti Sangalubongan a Pagtagilakuan" (PDF). Gunglo ti Mkan ken Agrikultura iti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Mayo 2012. pp. 8, 51–54. 
  3. ^ Blasko, B. (2011). "Kinapangruna iti Lubong ken Agdama a Gaganay iti Paggatasan a Sektor" (PDF). Unibersidad ti Debrecen. 
  4. ^ "Food Outlook – Gatas ken dagiti Produkto ti Gatas". FAO, Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2010. 
  5. ^ Hemme ken ni Otte (2010). "Kasasaad ken dagiti Prospekto para iti Bassit nga Agtengtengngel ti Panagpataud ti Gatas: Ti Gobal a Perspektibo" (PDF). Gunglo ti Makan ken Agrikultura toi Nagkaykaysa a Pagpagilian. 
Other Languages
Afrikaans: Melk
Alemannisch: Milch
አማርኛ: ወተት
Ænglisc: Meolc
العربية: حليب
aragonés: Leit
armãneashti: Lapti
অসমীয়া: গাখীৰ
asturianu: Lleche
Atikamekw: Tcotcocanapo
Avañe'ẽ: Kamby
Aymar aru: Millk'i
azərbaycanca: Süd
تۆرکجه: سود
bamanankan: Nɔnɔ
বাংলা: দুধ
Bahasa Banjar: Banyu susu
Bân-lâm-gú: Leng
Basa Banyumasan: Susu
башҡортса: Һөт
беларуская: Малако
беларуская (тарашкевіца)‎: Малако
भोजपुरी: दूध
български: Мляко
Boarisch: Muich
bosanski: Mlijeko
brezhoneg: Laezh
буряад: Һүн
català: Llet
Чӑвашла: Сĕт
čeština: Mléko
chiShona: Mukaka
corsu: Latti
Cymraeg: Llaeth
dansk: Mælk
Deitsch: Millich
Deutsch: Milch
Diné bizaad: Abeʼ
eesti: Piim
Ελληνικά: Γάλα
English: Milk
эрзянь: Ловсо
español: Leche
Esperanto: Lakto
estremeñu: Lechi
euskara: Esne
Fiji Hindi: Duudh
føroyskt: Mjólk
français: Lait
Frysk: Molke
furlan: Lat
Gaeilge: Bainne
Gaelg: Bainney
Gàidhlig: Bainne
galego: Leite
贛語:
ગુજરાતી: દૂધ
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌼𐌹𐌻𐌿𐌺𐍃
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngiù-nen
한국어:
հայերեն: Կաթ
हिन्दी: दूध
hrvatski: Mlijeko
Ido: Lakto
Bahasa Indonesia: Susu
interlingua: Lacte
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᒻᒧᒃ
Iñupiak: Immuk
isiZulu: Ubisi
íslenska: Mjólk
italiano: Latte
עברית: חלב
Basa Jawa: Susu
ಕನ್ನಡ: ಹಾಲು
къарачай-малкъар: Сют
ქართული: რძე
kaszëbsczi: Mlékò
қазақша: Сүт
Kiswahili: Maziwa
Kreyòl ayisyen: Lèt (likid)
kurdî: Şîr
Кыргызча: Сүт
Ladino: Leche
ລາວ: ນົມ
Latina: Lac
latviešu: Piens
Lëtzebuergesch: Mëllech
lietuvių: Pienas
Ligure: Læte
Limburgs: Mèlk
lingála: Míliki
Livvinkarjala: Maido
la .lojban.: ladru
lumbaart: Lat
magyar: Tej
मैथिली: दूध
македонски: Млеко
Malagasy: Ronono
മലയാളം: പാൽ
मराठी: दूध
მარგალური: ბჟა (პროდუქტი)
مصرى: لبن البز
Bahasa Melayu: Susu
Baso Minangkabau: Susu
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nèng
Mirandés: Lheite
мокшень: Лофца
монгол: Сүү
မြန်မာဘာသာ: နို့
Nāhuatl: Chichihualatl
Nederlands: Melk (drank)
Nedersaksies: Melk
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: Wikipedia:Archives/ᒎᒎᔑᓈᐴ
नेपाली: दूध
नेपाल भाषा: दुरु
日本語:
нохчийн: Шура
Nordfriisk: Moolk
norsk: Melk
norsk nynorsk: Mjølk
Nouormand: Lait
occitan: Lach
ଓଡ଼ିଆ: କ୍ଷୀର
oʻzbekcha/ўзбекча: Sut
ਪੰਜਾਬੀ: ਦੁੱਧ
Pälzisch: Milch
پنجابی: دد
پښتو: شيدې
Patois: Milk
Picard: Lait
Plattdüütsch: Melk
polski: Mleko
português: Leite
Ripoarisch: Milesch
română: Lapte
Runa Simi: Lichi
русиньскый: Молоко
русский: Молоко
саха тыла: Үүт
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱛᱚᱣᱟ
संस्कृतम्: क्षीरम्
Scots: Milk
shqip: Qumështi
sicilianu: Latti
Simple English: Milk
سنڌي: کير
slovenčina: Mlieko (cicavce)
slovenščina: Mleko
Soomaaliga: Caano
کوردی: شیر
српски / srpski: Млеко
srpskohrvatski / српскохрватски: Mlijeko
Basa Sunda: Susu
suomi: Maito
svenska: Mjölk
Tagalog: Gatas
татарча/tatarça: Сөт
తెలుగు: పాలు
ไทย: นม
тоҷикӣ: Шир
Tsetsêhestâhese: Matana
ತುಳು: ಪೇರ್
Türkçe: Süt
тыва дыл: Сүт
українська: Молоко
اردو: دودھ
vèneto: Lat
vepsän kel’: Maid
Tiếng Việt: Sữa
Võro: Piim
walon: Laecea
文言:
Winaray: Gatas
吴语:
ייִדיש: מילך
粵語:
žemaitėška: Pėins
中文:
डोटेली: दूध
ГӀалгӀай: Шура
Kabɩyɛ: Naalɩm
Lingua Franca Nova: Lete