Gambia

Islamiko a Republika ti Gambia
Republika ti Gambia

Wagayway ti Gambia
Eskudo ti Gambia
WagaywayEskudo
Napili a pagsasao: "Progress, Peace, Prosperity"
Nailian a kanta: "For The Gambia Our Homeland"
center
Lokasion ti Gambia
Kapitolio
Kadakkelan a siudadSerekunda
Opisial a sasaoIngles
Dagiti Nailian a Pagsasao
  • Mandinka
  • Fula
  • Wolof
  • Serer
  • Jola
Grupgrupo ti etniko (2003)
  • 42% Mandinka
  • 18% Fula
  • 16% Wolof / Serer
  • 10% Jola
  • 9% Serahuli
  • 4% dagiti dadduma nga Aprikano
  • 1% saan nga Aprikano
Nagan dagiti umiliGambiano
GobiernoUnitario a presidensial a republika
• Presidente
Adama Barrow
• Bise Presidente
Fatoumata Tambajang
LehislaturaNailian nga Asemblia
Wayawaya
• manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian
18 Pebrero 1965
Kalawa
• Dagup
10,689 km2 (4,127 sq mi) (Maika-164)
• Danum (%)
11.5
Populasion
• Senso idi 2013
1,882,450
• Densidad
176.1/km2 (456.1/sq mi) (Maika-74)
GDP (PPP)Karkulo ti 2016
• Dagup
$3.387-bilion[1]
• Tunggal maysa a tao
$1,664[1]
GDP (nominal)Karkulo ti 2016
• Dagup
$886-riwriw[1]
• Tunggal maysa a tao
$435[1]
Gini (1998)50.2
nangato
HDI (2013)steady 0.441[2]
ababa · Maika-172
KuartaDalasi (GMD)
Sona ti orasGMT (UTC+0)
saan a mapalpaliiw
Agmaneho itikanawan
Kodigo ti panagtawag+220
Kodigo ti ISO 3166GM
TLD ti internet.gm

Ti Gambia (Dengngeni/ˈɡæmbi.ə/), opisial nga Islamiko a Republika ti Gambia[3][4][5] wenno Republika ti Gambia,[6][7][8] ket ti pagilian idiay Laud nga Aprika nga intero a napalikmutan babaen ti Senegal malaksid ti igid ti baybayna iti Taaw Atlantiko iti akinlaud a patinggana. Daytiy ti kabassitan a pagilian iti nangruna a daga ti Aprika.[9]

Ti Gambia ket mabirukan iti dua bangir ti Karayan Gambia, ti nakainaganan ti pagilian, nga agyus babaen ti tengnga ti Gambia ken agayus idiay Taaw Atlantiko. Ti kalawana ket 10,689 kuadrado kilometro (4,127 sq mi) ken addaan iti populasion iti 1,882,450 manipud iti senso idi Abril 2013 (probisional). Ti Banjul ket isu ti kapitoliona, ken dagiti kadakkelan a siudad ket ti Serekunda ken Brikama.

Makibinningay ti Gambia kadagiti historikal a taudanna kadagiti dadduma nga adu a pagilian ti Laud nga Aprika iti panagtagilako ti aadipen, ken isu idi ti kangrunaan a gapu iti pannakaikabil ken pannakaibati ti kolonia idiay Karayan Gambia, ken immuna daytoy nga inaramid babaen dagiti Potuges, idi las-ud ti panawen nga ammo idi a kas ti A Gâmbia. Kalpasanna, idi 25 Mayo 1765,[10] Ti Gambia ket inaramid idi a kas parte ti Imperio a Britaniko idi pormal a nagtakem ti gobierno, ken nangbangon iti Probinsia ti Senegambia. Idi 1965, Nakagun-od ti Gambia iti wayawaya babaen ti panangidaulo ni Dawda Jawara, ken nagturay isuna aginggana idi nagturay ni Yahya Jammeh iti kudeta idi 1994.

Ni Adama Barrow ket nagbalin a ti maikatlo apresidente ti Gambia idi Enero 2017, kalpasan ti panangatiwna kenni Jammeh iti panagbubutos idi Disembre 2016.[11] Kinaunaan a saan nga inawat ni Jammeh dagiti resulta, a nagggappuan ti didigra ti batay-linteg ken ti pannakibinag ti militar babaen ti Komunidad ti Ekonomia dagiti Estado ti Laud nga Aprika, ken nagresultaan ti panageksilona.[12][13]

Ti ekonomia ti Gambia ket kaaduan iti panagtalon, panagkalap, ken naipangpagruna iti turismo. Idi 2008, agarup a pagkatlo iti populasion ket agbibigda iti baba ti linia ti kapanglaw iti sangalubongan iti US$1.25 iti tunggal maysa nga aldaw.[14]

Dagiti nagibasaran

  1. ^ a b c d "The Gambia". International Monetary Fund. Naala idi 17 Abril 2013. 
  2. ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014. 
  3. ^ The Islamic Republic of The Gambia Launches the AU Campaign to End Child Marriage in Africa, African Union, 16 Hunio 2016. Naala idi 15 Disiembre 2016.
  4. ^ United Nations Member States, United Nations, Naala idi 15 Disiembre 2016
  5. ^ Country names, Foreign & Commonwealth Office of the United Kingdom, Naala idi 15 Disiembre 2016
  6. ^ Republic of the Gambia, Office of the President
  7. ^ CIA World Factbook
  8. ^ http://gambiaembassy.us/the-country/ Gambia Embassy in Washington DC]
  9. ^ Hoare, Ben. (2002) The Kingficher A-Z Encyclopedia, Kingfisher Publications. p. 11. ISBN 0-7534-5569-2.
  10. ^ Hughes, Arnold (2008) Historical Dictionary of the Gambia. Scarecrow Press. p. xx. ISBN 0810862603.
  11. ^ Wiseman, John A. (2004) Africa South of the Sahara 2004 (33rd edition): The Gambia: Recent History, Europa Publications Ltd. p. 456.
  12. ^ "Gambia's Yayah Jammeh confirms he will step down". Al Jazeera. 2017-01-20. Naala idi 2017-01-21. 
  13. ^ Ramsay, Stuart (22 January 2017). "Former Gambia leader Yahya Jammeh flies into political exile" (iti Ingles). Sky News. Naala idi 23 Enero 2017. 
  14. ^ Human Development Indices, Table 3: Human and income poverty, p. 35. undp.org
Other Languages
Acèh: Gambia
Afrikaans: Gambië
Alemannisch: Gambia
አማርኛ: ጋምቢያ
Ænglisc: Gambia
العربية: غامبيا
aragonés: Gambia
armãneashti: Gambia
arpetan: Gambie
asturianu: Gambia
Avañe'ẽ: Gámbia
azərbaycanca: Qambiya
تۆرکجه: قامبییا
bamanankan: Gambia
Bahasa Banjar: Gambia
Bân-lâm-gú: Gambia
Basa Banyumasan: Gambia
башҡортса: Гамбия
беларуская: Гамбія
беларуская (тарашкевіца)‎: Гамбія
भोजपुरी: गांबिया
Bikol Central: Gambya
български: Гамбия
བོད་ཡིག: གེམ་བྷི་ཡ།
bosanski: Gambija
brezhoneg: Gambia
буряад: Гамби
català: Gàmbia
Чӑвашла: Гамби
Cebuano: Gambia
čeština: Gambie
Chavacano de Zamboanga: Gambia
Chi-Chewa: Gambia
chiShona: Gambia
Cymraeg: Y Gambia
dansk: Gambia
davvisámegiella: Gambia
Deutsch: Gambia
ދިވެހިބަސް: ގެމްބިއާ
dolnoserbski: Gambija
eesti: Gambia
Ελληνικά: Γκάμπια
English: The Gambia
español: Gambia
Esperanto: Gambio
estremeñu: Gambia
euskara: Gambia
eʋegbe: Gambia
فارسی: گامبیا
Fiji Hindi: Gambia
føroyskt: Gambia
français: Gambie
Frysk: Gambia
Fulfulde: Gammbi
Gaeilge: An Ghaimbia
Gaelg: Yn Ghambia
Gagauz: Gambiya
Gàidhlig: A' Ghaimbia
galego: Gambia
Gĩkũyũ: Gambia
客家語/Hak-kâ-ngî: Gambia
한국어: 감비아
Hausa: Gambiya
Հայերեն: Գամբիա
हिन्दी: गाम्बिया
hornjoserbsce: Gambija
hrvatski: Gambija
Ido: Gambia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গাম্বিয়া
Bahasa Indonesia: Gambia
interlingua: Gambia
Interlingue: The Gambia
Ирон: Гамби
isiZulu: IGambia
íslenska: Gambía
italiano: Gambia
עברית: גמביה
Basa Jawa: Gambia
ಕನ್ನಡ: ಗ್ಯಾಂಬಿಯ
Kapampangan: Gambia
ქართული: გამბია
қазақша: Гамбия
kernowek: Gambi
Kinyarwanda: Gambiya
Kiswahili: Gambia
Kongo: Gambia
Kreyòl ayisyen: Ganbi
kurdî: Gambiya
Кыргызча: Гамбия
кырык мары: Гамби
Ladino: Gambia
لۊری شومالی: گامبیا
Latina: Gambia
latviešu: Gambija
Lëtzebuergesch: Gambia
lietuvių: Gambija
Ligure: Gambia
Limburgs: Gambia
lingála: Gambi
Livvinkarjala: Gambii
Luganda: Gambia
lumbaart: Gambia
magyar: Gambia
македонски: Гамбија
Malagasy: Gambia
മലയാളം: ഗാംബിയ
Malti: Gambja
मराठी: गांबिया
მარგალური: გამბია
مصرى: جامبيا
مازِرونی: گامبیا
Bahasa Melayu: Gambia
Baso Minangkabau: Gambia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gambia
монгол: Гамби
မြန်မာဘာသာ: ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ
Nāhuatl: Gambia
Dorerin Naoero: Gambiya
Nederlands: Gambia (land)
नेपाल भाषा: गाम्बिया
日本語: ガンビア
нохчийн: Гамби
Nordfriisk: Gambia
Norfuk / Pitkern: T' Gambia
norsk: Gambia
norsk nynorsk: Gambia
Novial: Gambia
occitan: Gàmbia
ଓଡ଼ିଆ: ଗାମ୍ବିଆ
Oromoo: Gaambiyaa
oʻzbekcha/ўзбекча: Gambia
ਪੰਜਾਬੀ: ਗਾਂਬੀਆ
پنجابی: گیمبیا
Papiamentu: Gambia
پښتو: گامبيا
Patois: Giambia
Piemontèis: Gambia
Plattdüütsch: Gambia (Land)
polski: Gambia
português: Gâmbia
Qaraqalpaqsha: Gambiya
qırımtatarca: Gambiya
română: Gambia
rumantsch: Gambia
Runa Simi: Gambya
русиньскый: Ґамбія
русский: Гамбия
саха тыла: Гамбия
संस्कृतम्: गाम्बिया
Sängö: Gambïi
sardu: Gàmbia
Scots: The Gambie
Seeltersk: Gambia
Sesotho: Gambia
Sesotho sa Leboa: Gambia
shqip: Gambia
sicilianu: Gambia
Simple English: The Gambia
SiSwati: IGambiya
slovenčina: Gambia (štát)
slovenščina: Gambija
ślůnski: Gambijo
Soomaaliga: Gambia
کوردی: گامبیا
српски / srpski: Гамбија
srpskohrvatski / српскохрватски: Gambija
Basa Sunda: Gambia
suomi: Gambia
svenska: Gambia
Tagalog: Gambia
தமிழ்: காம்பியா
Taqbaylit: Gambya
татарча/tatarça: Гамбия
తెలుగు: గాంబియా
ትግርኛ: ጋምቢያ
тоҷикӣ: Гамбия
Türkçe: Gambiya
Türkmençe: Gambiýa
удмурт: Гамбия
українська: Гамбія
اردو: گیمبیا
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گامبىيە
vèneto: Gambia
vepsän kel’: Gambii
Tiếng Việt: Gambia
Volapük: Gambiyän
Võro: Gambia
文言: 岡比亞
Winaray: Gambia
Wolof: Gàmbi
吴语: 冈比亚
Xitsonga: Gambiya
ייִדיש: די גאמביע
Yorùbá: Gámbíà
粵語: 甘比亞
Zazaki: Gambiya
žemaitėška: Gambėjė
中文: 冈比亚
डोटेली: गाम्बिया
Kabɩyɛ: Kambii
Lingua Franca Nova: Gambia