Gambia

Islamiko a Republika ti Gambia
Republika ti Gambia

Wagayway ti Gambia
Wagayway
Eskudo
Napili a pagsasao: "Progress, Peace, Prosperity"
Nailian a kanta: "For The Gambia Our Homeland"
center
Lokasion ti Gambia
Kapitolio
  • 10% Jola
  • 9% Serahuli
  • 4% dagiti dadduma nga Aprikano
  • 1% saan nga Aprikano
  • Nagan dagiti umiliGambiano
    GobiernoUnitario a presidensial a republika
    • Presidente
    Adama Barrow
    • Bise Presidente
    Fatoumata Tambajang
    LehislaturaNailian nga Asemblia
    Wayawaya
    • manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian
    18 Pebrero 1965
    Kalawa
    • Dagup
    10,689 km2 (4,127 sq mi) (Maika-164)
    • Danum (%)
    11.5
    Populasion
    • senso idi 2013
    1,882,450
    • Densidad
    176.1/km2 (456.1/sq mi) (Maika-74)
    GDP (PPP)Karkulo ti 2016
    • Dagup
    $3.387-bilion[1]
    • Tunggal maysa a tao
    $1,664[1]
    GDP (nominal)Karkulo ti 2016
    • Dagup
    $886-riwriw[1]
    • Tunggal maysa a tao
    $435[1]
    Gini (1998)50.2
    nangato
    HDI (2013)steady 0.441[2]
    ababa · Maika-172
    KuartaDalasi (GMD)
    Sona ti orasUTC+0 (GMT)
    saan a mapalpaliiw
    Pagmanehuankanawan
    Kodigo ti panagtawag+220
    Kodigo ti ISO 3166GM
    TLD ti internet.gm

    Ti Gambia (Dengngeni/ˈɡæmbi.ə/), opisial nga Islamiko a Republika ti Gambia[3][4][5] wenno Republika ti Gambia,[6][7][8] ket ti pagilian idiay Laud nga Aprika nga intero a napalikmutan babaen ti Senegal malaksid ti igid ti baybayna iti Taaw Atlantiko iti akinlaud a patinggana. Daytiy ti kabassitan a pagilian iti nangruna a daga ti Aprika.[9]

    Ti Gambia ket mabirukan iti dua bangir ti Karayan Gambia, ti nakainaganan ti pagilian, nga agyus babaen ti tengnga ti Gambia ken agayus idiay Taaw Atlantiko. Ti kalawana ket 10,689 kuadrado kilometro (4,127 sq mi) ken addaan iti populasion iti 1,882,450 manipud iti senso idi Abril 2013 (probisional). Ti Banjul ket isu ti kapitoliona, ken dagiti kadakkelan a siudad ket ti Serekunda ken Brikama.

    Makibinningay ti Gambia kadagiti historikal a taudanna kadagiti dadduma nga adu a pagilian ti Laud nga Aprika iti panagtagilako ti aadipen, ken isu idi ti kangrunaan a gapu iti pannakaikabil ken pannakaibati ti kolonia idiay Karayan Gambia, ken immuna daytoy nga inaramid babaen dagiti Potuges, idi las-ud ti panawen nga ammo idi a kas ti A Gâmbia. Kalpasanna, idi 25 Mayo 1765,[10] Ti Gambia ket inaramid idi a kas parte ti Imperio a Britaniko idi pormal a nagtakem ti gobierno, ken nangbangon iti Probinsia ti Senegambia. Idi 1965, Nakagun-od ti Gambia iti wayawaya babaen ti panangidaulo ni Dawda Jawara, ken nagturay isuna aginggana idi nagturay ni Yahya Jammeh iti kudeta idi 1994.

    Ni Adama Barrow ket nagbalin a ti maikatlo apresidente ti Gambia idi Enero 2017, kalpasan ti panangatiwna kenni Jammeh iti panagbubutos idi Disembre 2016.[11] Kinaunaan a saan nga inawat ni Jammeh dagiti resulta, a nagggappuan ti didigra ti batay-linteg ken ti pannakibinag ti militar babaen ti Komunidad ti Ekonomia dagiti Estado ti Laud nga Aprika, ken nagresultaan ti panageksilona.[12][13]

    Ti ekonomia ti Gambia ket kaaduan iti panagtalon, panagkalap, ken naipangpagruna iti turismo. Idi 2008, agarup a pagkatlo iti populasion ket agbibigda iti baba ti linia ti kapanglaw iti sangalubongan iti US$1.25 iti tunggal maysa nga aldaw.[14]

    Dagiti nagibasaran

    1. ^ a b c d "The Gambia". International Monetary Fund. Naala idi 17 Abril 2013.
    2. ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
    3. ^ The Islamic Republic of The Gambia Launches the AU Campaign to End Child Marriage in Africa, African Union, 16 Hunio 2016. Naala idi 15 Disiembre 2016.
    4. ^ United Nations Member States, United Nations, Naala idi 15 Disiembre 2016
    5. ^ Country names, Foreign & Commonwealth Office of the United Kingdom, Naala idi 15 Disiembre 2016
    6. ^ Republic of the Gambia, Office of the President
    7. ^ CIA World Factbook
    8. ^ http://gambiaembassy.us/the-country/ Gambia Embassy in Washington DC]
    9. ^ Hoare, Ben. (2002) The Kingficher A-Z Encyclopedia, Kingfisher Publications. p. 11. ISBN 0-7534-5569-2.
    10. ^ Hughes, Arnold (2008) Historical Dictionary of the Gambia. Scarecrow Press. p. xx. ISBN 0810862603.
    11. ^ Wiseman, John A. (2004) Africa South of the Sahara 2004 (33rd edition): The Gambia: Recent History, Europa Publications Ltd. p. 456.
    12. ^ "Gambia's Yayah Jammeh confirms he will step down". Al Jazeera. 2017-01-20. Naala idi 2017-01-21.
    13. ^ Ramsay, Stuart (22 January 2017). "Former Gambia leader Yahya Jammeh flies into political exile" (iti Ingles). Sky News. Naala idi 23 Enero 2017.
    14. ^ Human Development Indices, Table 3: Human and income poverty, p. 35. undp.org
    Other Languages
    Acèh: Gambia
    Afrikaans: Gambië
    Alemannisch: Gambia
    አማርኛ: ጋምቢያ
    Ænglisc: Gambia
    العربية: غامبيا
    aragonés: Gambia
    armãneashti: Gambia
    arpetan: Gambie
    asturianu: Gambia
    Avañe'ẽ: Gámbia
    azərbaycanca: Qambiya
    تۆرکجه: قامبیا
    bamanankan: Gambia
    Bahasa Banjar: Gambia
    Bân-lâm-gú: Gambia
    Basa Banyumasan: Gambia
    башҡортса: Гамбия
    беларуская: Гамбія
    беларуская (тарашкевіца)‎: Гамбія
    भोजपुरी: गांबिया
    Bikol Central: Gambya
    български: Гамбия
    བོད་ཡིག: གེམ་བྷི་ཡ།
    bosanski: Gambija
    brezhoneg: Gambia
    буряад: Гамби
    català: Gàmbia
    Чӑвашла: Гамби
    Cebuano: Gambia
    čeština: Gambie
    Chavacano de Zamboanga: Gambia
    Chi-Chewa: Gambia
    chiShona: Gambia
    Cymraeg: Y Gambia
    dansk: Gambia
    davvisámegiella: Gambia
    Deutsch: Gambia
    ދިވެހިބަސް: ގެމްބިއާ
    dolnoserbski: Gambija
    डोटेली: गाम्बिया
    eesti: Gambia
    Ελληνικά: Γκάμπια
    English: The Gambia
    español: Gambia
    Esperanto: Gambio
    estremeñu: Gambia
    euskara: Gambia
    eʋegbe: Gambia
    فارسی: گامبیا
    Fiji Hindi: Gambia
    føroyskt: Gambia
    français: Gambie
    Frysk: Gambia
    Fulfulde: Gammbi
    Gaeilge: An Ghaimbia
    Gaelg: Yn Ghambia
    Gagauz: Gambiya
    Gàidhlig: A' Ghaimbia
    galego: Gambia
    Gĩkũyũ: Gambia
    客家語/Hak-kâ-ngî: Gambia
    한국어: 감비아
    Hausa: Gambiya
    հայերեն: Գամբիա
    हिन्दी: गाम्बिया
    hornjoserbsce: Gambija
    hrvatski: Gambija
    Ido: Gambia
    বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গাম্বিয়া
    Bahasa Indonesia: Gambia
    interlingua: Gambia
    Interlingue: The Gambia
    Ирон: Гамби
    isiZulu: IGambia
    íslenska: Gambía
    italiano: Gambia
    עברית: גמביה
    Basa Jawa: Gambia
    Kabɩyɛ: Kambii
    ಕನ್ನಡ: ಗ್ಯಾಂಬಿಯ
    Kapampangan: Gambia
    ქართული: გამბია
    қазақша: Гамбия
    kernowek: Gambi
    Kinyarwanda: Gambiya
    Kiswahili: Gambia
    Kongo: Gambia
    Kreyòl ayisyen: Ganbi
    kurdî: Gambiya
    Кыргызча: Гамбия
    кырык мары: Гамби
    Ladino: Gambia
    لۊری شومالی: گامبیا
    Latina: Gambia
    latviešu: Gambija
    Lëtzebuergesch: Gambia
    lietuvių: Gambija
    Ligure: Gambia
    Limburgs: Gambia
    lingála: Gambi
    Lingua Franca Nova: Gambia
    Livvinkarjala: Gambii
    Luganda: Gambia
    lumbaart: Gambia
    magyar: Gambia
    मैथिली: गाम्बिया
    македонски: Гамбија
    Malagasy: Gambia
    മലയാളം: ഗാംബിയ
    Malti: Gambja
    मराठी: गांबिया
    მარგალური: გამბია
    مصرى: جامبيا
    مازِرونی: گامبیا
    Bahasa Melayu: Gambia
    Baso Minangkabau: Gambia
    Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gambia
    монгол: Гамби
    မြန်မာဘာသာ: ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ
    Nāhuatl: Gambia
    Dorerin Naoero: Gambiya
    Nederlands: Gambia (land)
    नेपाल भाषा: गाम्बिया
    日本語: ガンビア
    нохчийн: Гамби
    Nordfriisk: Gambia
    Norfuk / Pitkern: T' Gambia
    norsk: Gambia
    norsk nynorsk: Gambia
    Novial: Gambia
    occitan: Gàmbia
    ଓଡ଼ିଆ: ଗାମ୍ବିଆ
    Oromoo: Gaambiyaa
    oʻzbekcha/ўзбекча: Gambia
    ਪੰਜਾਬੀ: ਗਾਂਬੀਆ
    پنجابی: گیمبیا
    Papiamentu: Gambia
    پښتو: گامبيا
    Patois: Giambia
    Piemontèis: Gambia
    Plattdüütsch: Gambia (Land)
    polski: Gambia
    português: Gâmbia
    Qaraqalpaqsha: Gambiya
    qırımtatarca: Gambiya
    română: Gambia
    rumantsch: Gambia
    Runa Simi: Gambya
    русиньскый: Ґамбія
    русский: Гамбия
    саха тыла: Гамбия
    संस्कृतम्: गाम्बिया
    Sängö: Gambïi
    sardu: Gàmbia
    Scots: The Gambie
    Seeltersk: Gambia
    Sesotho: Gambia
    Sesotho sa Leboa: Gambia
    shqip: Gambia
    sicilianu: Gambia
    Simple English: The Gambia
    SiSwati: IGambiya
    slovenčina: Gambia (štát)
    slovenščina: Gambija
    ślůnski: Gambijo
    Soomaaliga: Gambia
    کوردی: گامبیا
    српски / srpski: Гамбија
    srpskohrvatski / српскохрватски: Gambija
    Basa Sunda: Gambia
    suomi: Gambia
    svenska: Gambia
    Tagalog: Gambia
    தமிழ்: காம்பியா
    Taqbaylit: Gambya
    татарча/tatarça: Гамбия
    తెలుగు: గాంబియా
    ትግርኛ: ጋምቢያ
    тоҷикӣ: Гамбия
    Türkçe: Gambiya
    Türkmençe: Gambiýa
    удмурт: Гамбия
    українська: Гамбія
    اردو: گیمبیا
    ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گامبىيە
    vèneto: Gambia
    vepsän kel’: Gambii
    Tiếng Việt: Gambia
    Volapük: Gambiyän
    Võro: Gambia
    文言: 岡比亞
    Winaray: Gambia
    Wolof: Gàmbi
    吴语: 冈比亚
    Xitsonga: Gambiya
    ייִדיש: די גאמביע
    Yorùbá: Gámbíà
    粵語: 甘比亞
    Zazaki: Gambiya
    žemaitėška: Gambėjė
    中文: 冈比亚