Dusa iti patay

Cesare Beccaria, Dei delitti e delle pene

Ti dusa iti patay wenno ti panakabitay ket maysa a legado a pamay-an a ti maysa a tao ket patayen babaen ti estado a kas pammadusa para iti krima. Ti bilin ti ukom a ti maysa a tao ket maipadusa ti kastoy a pamay-an ket maysa a patay a sentensia, bayat ti panagipatay ti tao ket maysa a panagbitay. Dagiti krima a mabalin a pagbanagan iti panakabitay a naam-aamuan a kas dagiti kapital a krima wenno kapital a basol. Ti termino kapital ket nagtaud manipud ti Latin capitalis, literal a ti "maipapan ti ulo" (a mangitudtudo ti panagbitay babaen ti panagputol).[1]

Ti dusa iti patay ket naar-aramiden idi babaen dagiti adu a kagimongan (ti maysa analatak a nailakssidan ket ti Kievan Rus); iti agdama adda dagiti 58 a pagilian nga agararamid kadagiti kastoy, ken 97 a pagilian ti nagikkat kadagitoy (dagiti nabati ket saanda a nagus-usaren iti sangapulo a tawen wenno saanda a mangipalubos malaksid kadagiti naisangsangayan a pasamak a kas ti panawen ti gubat).[2] Daytoy ket banag iti aktibo a kontrobersia kadagiti nadumaduma a pagilian ken estado, ken dagiti puesto ket aggigiddiat iti kaunegan timaysa a politiko nga ideolohia wenno rehion ti kultura. Kadagiti kameng nga estado ti Kappon ti Europa, ti Artikulo 2 ti Dokumento iti linteg dagiti Kammasapulan a Karbengan iti Kappon ti Europa ket agiparit ti panagusar iti dusa iti patay.[3]

Iti agdama ti Amnistia Internasional ket mangipanpanunot a kaaduan kadagiti pagilian ket abolitionista.[4] Ti Sapasap nga Asemblia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket nangampon, idi 2007, 2008 ken 2010, ti di napatapatan a resolusion a timmawtawag para iti maysa a sangalubongan a panagpasardeng ti panagbitay, nga adda ti panagsirmata ti dumtengan a pannakaikkat.[5] Nupay adu kadagiti pagilian ti nagikkat ti dusa iti patay, sumurok a 60% ti populasion iti lubong ket agtaengda kadagiti pagilian a mangar-aramid para laeng ti panagbitay, a kas ti Republika dagiti tattao iti Tsina, India, ti Estados Unidos ken Indonesia, dagiti uppat a kaaduan ti agtaeng a pagilian ti lubong, nga agtultuloy nga agipakpakat ti dusa iti patay (urayno idiay India, Indonesia ken dagiti adu nga estado ti Estados Unidos ket sagpaminsanda laeng nga us-usaren).Tungngal maysa kadagitoy a pagilian ket simmuppiatda a nagbutos ti resulosion ti Sapasap nga Asemblia.[6][7][8][9][10][11][12][13][14]

  • dagiti nagibasaran

Dagiti nagibasaran

Paammo

  1. ^ Kronenwetter 2001, p. 202
  2. ^ "Dagiti abolitionista ken retentionista a pagilian | Amnesty International". Amnesty.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
  3. ^ "Dokumento iti linteg dagiti Kammasapulan a Karbengan iti Kappon ti Europa" (PDF). Naala idi 23 Agosto 2010.
  4. ^ "Amnistia Internasional". Amnesty.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
  5. ^ "panagpasardeng ti panagbitay". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 15 Nobiembre 2007. Naala idi 23 Agosto 2010.
  6. ^ "Asia Times Online – Ti kasayaatan a pagdamagan manipud idiay Abagatan nga Asia". Atimes.com. 13 Agosto 2004. Naala idi 23 Agosto 2010.
  7. ^ "Coalition mondiale contre la peine de mort – Dagiti Indonesio nga aktibista ket makasanguda ti umad-adu a dusa iti patay – Asia – Pasipiko – Actualités". Worldcoalition.org. Naala idi 23 Agosto 2010.
  8. ^ "No serious chance of repeal kadagitoy nga estado nga agus-usar ti panagbitay". Egovmonitor.com. 25 Marso 2009. Naala idi 23 Agosto 2010.
  9. ^ AG Brown ket kinunanan a surotenna ti linteg iti panagbitay
  10. ^ "lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty". Fox News. 7 Abril 2010. Naala idi 23 Agosto 2010.
  11. ^ "ti panagbitay ket saan nga asideg a mapatinggaan idiay Estados Unidos". International Herald Tribune. 29 Marso 2009. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 16 Marso 2009. Naala idi 23 Agosto 2010.
  12. ^ "Ti panagikkat ti Panagbitay ket saan a maaramid a kinunana ti kontra-patay nga aktibista". Axisoflogic.com. Naala idi 23 Agosto 2010.
  13. ^ "Ti baro a Texas? Ohio's death penalty examined – Campus". Media.www.thelantern.com. Naala idi 23 Agosto 2010.
  14. ^ "TI PANAGBITAYIDIAY HAPON-FIDH > Karbengan ti Nagtagitaoan para iti Amin / Les Droits de l'Homme pour Tous". Fidh.org. Naala idi 23 Agosto 2010.

Bibliograpia

  • Kronenwetter, Michael (2001). Dusa iti Patay: Ti Reperensia a Manual (2 nga ed.). ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-432-9.
Other Languages
Afrikaans: Doodstraf
Alemannisch: Todesstrafe
aragonés: Pena de muerte
asturianu: Pena de muerte
azərbaycanca: Ölüm hökmü
Bân-lâm-gú: Sí-hêng
башҡортса: Үлем язаһы
беларуская (тарашкевіца)‎: Сьмяротная кара
bosanski: Smrtna kazna
brezhoneg: Kastiz ar marv
català: Pena de mort
čeština: Trest smrti
Cymraeg: Y gosb eithaf
dansk: Dødsstraf
Deutsch: Todesstrafe
Ελληνικά: Θανατική ποινή
español: Pena de muerte
Esperanto: Mortpuno
estremeñu: Pena de Muerti
فارسی: اعدام
Fiji Hindi: Capital punishment
føroyskt: Deyðarevsing
français: Peine de mort
Frysk: Deastraf
хальмг: Толһан цааҗ
한국어: 사형
հայերեն: Մահապատիժ
हिन्दी: मृत्युदंड
hrvatski: Smrtna kazna
Bahasa Indonesia: Hukuman mati
íslenska: Dauðarefsing
italiano: Pena di morte
עברית: עונש מוות
Kabɩyɛ: Peine capitale
ಕನ್ನಡ: ಮರಣದಂಡನೆ
къарачай-малкъар: Асмакъ
қазақша: Өлім жазасы
Kiswahili: Adhabu ya kifo
Кыргызча: Өлүм жазасы
latviešu: Nāvessods
Lëtzebuergesch: Doudesstrof
lietuvių: Mirties bausmė
Limburgs: Doeadstraof
lumbaart: Pena de mort
македонски: Смртна казна
മലയാളം: വധശിക്ഷ
მარგალური: ღურათ საჯება
مصرى: اعدام
Bahasa Melayu: Hukuman mati
မြန်မာဘာသာ: သေဒဏ်
Nederlands: Doodstraf
日本語: 死刑
norsk nynorsk: Dødsstraff
occitan: Pena de mòrt
oʻzbekcha/ўзбекча: Oʻlim jazosi
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ
پنجابی: سزائے موت
Piemontèis: Pen-a ëd mòrt
português: Pena de morte
Runa Simi: Wañuy wanay
русиньскый: Смертна кара
sicilianu: Pena di morti
Simple English: Death penalty
slovenčina: Trest smrti
slovenščina: Smrtna kazen
کوردی: سزای مەرگ
српски / srpski: Смртна казна
srpskohrvatski / српскохрватски: Smrtna kazna
svenska: Dödsstraff
татарча/tatarça: Үлем җәзасы
తెలుగు: మరణశిక్ష
тоҷикӣ: Ҷазои қатл
Türkçe: Ölüm cezası
українська: Смертна кара
vèneto: Pena de morte
Tiếng Việt: Tử hình
文言: 死刑
West-Vlams: Dôodstraffe
吴语: 死刑
ייִדיש: טויטשטראף
粵語: 死刑
Zazaki: İdam
žemaitėška: Smertėis bausmie
中文: 死刑