Paises Basse

Paises Basse

Nijlânnermolen Workum.jpg

Bandiera de
Bandiera
Scuto de armas of
Scuto de armas
Hymno: Wilhelmus
EU-Netherlands.svg BES islands location map.svg LocationNetherlands.svg
Typo pais del Regno del Paises Basse[*], constituent country[*], pais
Linguas official nederlandese, West Frisian[*], Papiamento, anglese
Capital Amsterdam
Area 41 543±1 Kilometro quadrate
Situate in Regno del Paises Basse
Zona horari UTC+01:00, UTC+02:00, Atlantic Time Zone[*], Hora Central Europee[*], Europe/Amsterdam[*]
Codice telephonic +31
Moneta Euro, Dutch guilder[*], dollar statounitese
Dominio de Internet .nl[*]
ISO 3166-1 alpha-2 NL
ISO 3166-1 alpha-3 NLD
ISO 3166-1 numeric 528
Codice IOC NED
Geonames ID 2750405
Sito web: https://www.rijksoverheid.nl
Wikimedia Commons Category
Netherlands

Le Paises Basse o Nederlandia (o etiam Nederland, calco del nomine original) es un stato membro de Union Europee que se trova in Europa Occidental. Illo es le plus grande pais constitutive del Regno del Paises Basse e su capital es Amsterdam. Nonobstante, le sede del governamento es in Le Haga. Le pais confina con le Mar del Nord al nord e west, con Belgica al sud e sudwest e con Germania in tote le parte oriental. Le Paises Basse es sovente appellate Hollanda, le qual de facto es solmente un parte del pais. Le lingua nederlandese es le lingua national, ma in Frisia le lingua frison es in uso official a nivello regional.

Historia

Prehistoria

Le Paises Basse in le 5500 aEC

Le Paises Base ha essite habitate desde le ultime glaciation; le plus antique vestigios trovate ha un antiquitate de 100 000 annos, quando le pais habeva un climate de tundra con pauc vegetation. Su prime populatores esseva chassatores e collectores [1]. Al termino del etate de glacie, le area esseva habitate per alicun gruppos paleolithic. Un de illos fabricava canoas e ante isto, circa 8000 aEC, un tribo mesolithic habitava juxta Bergumermeer (Frisia).

Le agricultura arrivava verso le anno 5000 aEC a transverso del cultura de potteria ma solo esseva practicate in le praterias del extreme sud del pais. Le collectores e chassatores del cultura Swifterbant es attestate desde le anno 5600 aEC. Illos disveloppava un societate agricole verso 4300-4000 aEC in le qual esseva conspicue le introduction de parve proportiones de granos in un economia traditional.

Le prime restos notabile del prehistoria esseva le dolmenes, que ha essite trovate in le provincia de Drenthe e esseva probabilemente construite per gente del cultura de Funnelbeaker inter 4100 e 3200 aEC. Le prime evidentia del uso del rota es datate in torno al 2400 aEC e probabilemente es associate al cultura Bellbeaker. Iste cultura anque experimentava con cupro, de lo que alicun evidentia esseva trovate in le parco de Veluwe. Le discopertas de cupro demonstra le commercio con altere regiones, viste que le mineral de cupro non se trova naturalmente in le pais.

Le Etate de Bronzo probabilemente comenciava circa 2000 aEC como in le tumba del ferrero de Wageningen. Post iste discoperta, plus objectos del etate de bronzo appareva como in Epe, in Drouwen e super toto in Drenthe que, considerante le quantitate de objectos trovate, indica que illo esseva le centro de commercio del epocha. Le ricchessa del Paises Basse in le Etate de Ferro pote esser vidite in le "Tumba del rege in Oss" (500 aEC), ibi un ver rege esseva interrate con alicun objectos como un spada de ferro con un gravure de auro e corallo in le major tumulo funerari de Europa Occidental, que habeva 52 m de amplitude.

Le epocha del arrivate del romanos, le Pais Basse esseva habitate per varie tribos germanic, qui se habeva establite ibi circa 600 aC. Tribos celtic se establiva in le sud. Diverse germanos se establiva in le delta del Rheno al initio del occupation roman e formava le tribo del batavos.

Nota

Conquesta roman

Le provincia roman de Germania Inferior, 120 dEC.

In le seculo I aEC, le Imperio Roman conquireva le parte sud del pais, ubi creava le provincia Germania Inferior [1]. Le romanos esseva le prime a construer citates in le pais, como Utrecht (Trajectum ad Rhenum), Nimega (Noviomagus) e Maastricht (Trajectum Mosae) [2]. Le parte nord, que esseva foras del Imperio roman e que esseva habitate per le frisios, esseva fortemente influentiate per su vicino del sud [1].

Le relationes inter le romanos e le habitantes del pais esseva generalmente bon. Nonobstante isto no impediva le rebellion del batavos in le anno 69 aEC (un thema importante in le Historias de Tacito).

Le populos germanic e roman se univa e formava tres populos:

  1. le frisios sur le costa
  2. le saxones in le est
  3. le francos in le sud

Le francos se converteva al christianismo post que su rege lo faceva in le anno 496 e le christianismo esseva introducite in le nord gratias al conquesta de Frisia per le francos. Le Pais Basse pertineva al Imperio de Carolo Magne, cuje centro esseva in le actual Belgica e Francia del nord, e que se extendeva trans Francia, Germania, Switza, le nord de Italia e altere territorios de Europa occidental. In 843, con le Tractato de Verdun, le Imperio esseva dividite in tres partes: Francia Occidental, Francia Oriental e Lotharingia. Posteriormente, iste regno central se divideva inter le regno de Burgundia, Lorena, e le duo altere regnos. Le region in qual le lingua hollandese vadeva disveloppar se alternava inter le zonas de influentia de Burgundia, Germania (Francia Oriental) e Francia (Francia Occidental).

Post Roma

Carolo Magne secundo un illustration de Alberto Durero ( 1511).

Le arrivate univase al habitantes original pro crear tres populos: le frisios vicin al costa, le saxones in le est e le francos in le sud [1]. Le francos converteva se al christianismo post que su rege, Clodoveo I lo faceva in le anno 496 e assi le christianismo esseva introducite in le nord gratias al conquesta de Frisia per le francos. Le Pais Basse pertineva al imperio franco de Carolo Magne cuje nucleo trovava se in lo que hodie es Belgica e que se extendeva per le resto de Francia, Germania, nord de Italia e altere territorios de Europa occidental. In 843, con le Tractato de Verdun, le Imperio esseva dividite; le plus parte del territorios de parla nederlandese integrava se in Germania e Francia intentava incorporar Flandra sin successo [1].

Inter le annos 800 e 1000 le Pais Basse suffreva le sacco del vikingos, su attaccos esseva multe violentos, commo in le destruction del citate de Dorestad. Ma la suprematia viking terminava in 920 quando le rege Enrique I de Germani liberava Utrecht. Le reges e imperatores german dominava le Pais Basse durante le seculos X e XI. Germania recipeva le denomination de Sacro Imperio Roman post le coronation de Oton I le Grande como imperator [3]. Nimega esseva le loco significative pro le imperatores german, varios de illos nasceva e moriva ibi.

Le Cruciadas esseva popular in le Pais Basse e multe univa se pro vader luctar in Terra Sancta. Le Sacro Imperio Roman mostrava se incapace de mantener le unitate politic pro le crescente independentia del citates. Le governantes local transformava lor ducatos e condatos en regnos private e sentiva se pauc obligate a obedir al imperator. Un grande parte de lo que actualmente es le Pais Basse esseva governate per le conte de Holanda, le duce de Groningen, le duce de Brabante e le episcopo de Utratch. In le nord, Frisia e Groninga manteneva lor independentia e esseva governate per un parve nobilitate.

Groningen e Hollanda luctava pro le controlo de Utrecht. Pro su parte, Utrecht videva se marginate pro le continua difficultates que expreimentava pro eliger nove episcopos, durante que le dynastias del statos vicin esseva plus stabile. Groningen, Drente e le plus parte de Groningen, que habeva formate parte de Utrecht, deveniva independente. Brabante tractava de conquirer su vicinos ma le intentos falleva. Hollanda anque intentava assecurar su suprematia in Zelandia e Frisia ma non teneva successo. In le nord, Frisia conservava su independentia in iste periodo. Illo habeva su proprie institutiones e opponeva se al imposition de un systema feudal que poteva se trovar in altere municipalitates europee, malgrado illo, le frisios perdeva su independentia quando esseva battite in 1498 pro le mercenari "landsknechte" german del duce Alberto de Saxonia-Meißen.

Philippo III de Borgonia "Le Bono", retractate per Roger van der Weyden.

Burgundia

In 1433, le grande parte del territorio del Pais Basse e Belgica actual esseva unificate per Philippe III de Burgundia [4]. Ante la union burgundie, le nederlandeses se identificava con lor citates, lor contatos local o como subjectos del Sacre Imperio Roman. Il esseva durante iste epocha burgundie que comenciava a apparer inter le nederlandeses un conscientia como nation. Le nobiles principal de Hollanda invitava al duce a conquirer iste pais. Amsterdam cresceva e in le seculo XV illo esseva le principal porto commercial europee gratias al grano del region baltic.

Geldria se opponeva al dominio de Burgundia e essayava crear su proprie stato in le nord del Pais Basse e nord-west de Germania. Pro carentia de moneta, Geldria instrueva a su soldatos de spoliar le territorios inimic. Iste soldatos deveniva un grande menacia pro le Pais Basse burgundie.

Geldria esseva alliate con Francia, Anglaterra e Danmark, que voleva le fin del prosperitate de Flandra e le dominio burgundie sur le Pais Basse.

Paises Basse del Habsburgo

Le imperator Carlos V, soverano del Pais Basse, ubi nasceva.

Pro hereditage e conquesta le pais arrivava a esser in possession del dynastia del Habsburgo sub Carlos V in le seculo XVI, qui unificava los in un sole stato [5]. Le est de Hollanda sole esseva occupate un decades ante del lucta del nederlandeses pro su independentia. Nonobstante, in 1548, octo annos ante de su abdication del throno, le Imperator Carlos V garantiva le stato del Dece-sete Provincias de Hollanda como un entitate separate del Imperio e de Francia. Iste Pragmatica Sanction de 1549 non esseva independentia plena, sed permitteva un autonomia significative.

Al Imperator Carlos succedeva le su filio Philipe II de Espania [6]. A differentia de su patre, Philippe II non habeva crescite in le Pais Basse e le nobilitate local le considerava indifferente verso su stato. Como catholico devoto, non ille esseva discontente con le successo del Reformation. Su actiones in le Pais Basse (reinfortiar le persecution religiose, centralisar le governamento, le justitia e le impostos) le faceva impopular e conduceva a un revolta. Le nederlandeses luctava pro su independentia de Espania, lo que originava le Guerra del Octanta Annos (1568-1648). Sete provincias univa se in le Union de Utrecht in 1579 e formava le Republica del Sete Paises Basse Unite [7].

Republica Nederlandese (1581-1795)

Mappa del Provincias Unite del Pais Basse.

Guillermo I de Orange, le fundator del familia regal nederlandese, dirigeva al hollandese durante le prime parte del guerra. Le prime annos esseva un successo pro le armeas espaniol. Nonobstante, le rege de Espania perdeva del controlo del Paises Basse post que le soldatos de Philipo II spoliava Amberes e occideva a un grande numero de habitantes. Le catholic conservator del sud e del est appoiava al espanioles, que reconquireva Amberes e altere citates flaminge e hollandese. Finalmente, le plus parte del Paises Basse esserea sub le dominio espaniol ma Flandra esserea libere [8]. Multe flamingos fugiva a Hollanda.

Le guerra continuava 60 annos plus sed le affrontamento principal habeva terminate. Le Pace de Westfalia, firmate le 30 de januario 1648, confirmava la independentia del Provincias Unite de Espania e Germania. Le hollandese non considerava se como germanos desde le seculo XV, ma esseva parte de Germania usque 1648. Le identitate national formava se pro le provincia del que procedeva le plus parte del population. Como Hollanda esseva le provincia le plus importante, le Republica del Septe Provincias esserea cognoscite como Hollanda in le altere paises.

Le barcas hollandese chassava balenas in le costa de Svalbard, commerciava con species in India e Indonesia e fundava colonias in Nove Amsterdam (hodie New York), Africa del Sud e le Indias Oriental Nederlandese. Le major colonia nederlandese in le estraniero esseva le Colonia del Capo. Establite per Jan van Riebeeck, in nomine del Compania Hollandese del Indias Oriental, in Citate del Capo in 1652. Le Principe de Orange acquireva le controlo del Colonia del Capo in 1788.

Alicun colonias portugese esseva conquirite, principalmente in le nord-est de Brasil, Angola, Indonesia e Ceilan. Pro isto le seculo XVII es nominate como le Etate de Auro del Pais Basse. Como esseva un republica illes esseva plus governate per un aristocratia de commissos urban, nominate regentes, que per un rege. Le Statos General, con su representantes de tote le provincias, decideva le questiones importante per tote le Republica.

Sede del Compania Hollandese del Indias Occidental.

Regno del Pais Basse

Mappa del Pais Basse in 1843 post le independentia del Belgica.

Le territorio del Pais Basse esseva incorporate al Prime Imperio Francese sub le conduction de Napoleon I desde 1810 usque 1814. Post formava se un Regno del Pais Basse que includeva le actual Belgica e Luxemburgo. Le Congresso de Vienna occasionava duo importante cambios: le controlo colonial sur Indonesia esseva perdite e le nord e sud del Pais Basse unificava se.

Le tensiones inter le nord e le sud inter altere causas pro le differentias religiose, provocava que in 1830 le belgas declarava se independente e ben que le rege Guillermo I de Germania inviava truppas, le mobilisation del franceses pro le belgas le faceva desister de qualcunque affrontamento. Solo octo annos plus tarde recognosceva se le independentia de Belgica.

Le ascension del regina Guillermina al throno in 1890 significava le separation de istos e Luxemburgo, proque le titulo de Grande Duce non poteva esser hereditate per un femina. Durante le seculo XIX le pais tardava in industrialisar se in comparation con Germania e Francia.

Guerras mundial

Le Pais Basse esserea neutral in le Prime Guerra Mundial [9]. Le invasion german de Belgica faceva que quasi un million de belgas fugiva in le Pais Basse. Proque le pais esseva cingite de paises in conflicto, le commercio non esseva secur e le rationamento esseva facite durante le guerra. Post 1918, le situation tornava al normalitate.

Le Grande Depression habeva effectos multe negative in le economia nederlandese. Como le governamento de Henrik Colijn non cambiava su politica economic, le Pais Base tardava plus que altere paises europee in recuperar se del crises. Quando le nazis acquireva le poter, le nederlandese pensava que illos respectarea le neutralitate del Pais Basse.

Con le Secunde Guerra Mundial, le pais declarava su neutralitate sed le 10 de maio 1940 le germanos lanceava un attacco contra le Pais Base e Belgica e conquireva le plus parte del pais in pauc tempo. Le 15 de maio le Pais Basse capitulava. Le familia Regal fugiva al Regno Unite o a Ottawa.

Le japoneses invadeva le Indias Oriental Nederlandese le 11 de januario 1942 e le nederlandeses rendeva se le 8 de maio post le disbarcamento japonese in Java. Nonobstante, multe naves nederlandese attingeva Australia, desde ubi luctava contra le japoneses. Le hiberno de 1944-45 esseva multe dur, con fame e memorate in le historia nederlandese con le nomine de Hongerwinter (hiberno del fame) [10]. In maio 1945, le Germania nazi claudicava e firmava le rendition ante le nederlandese in Wageningen.

Desde 1945

Rotterdam post le attacco german in 1940.

Post le guerra, le economia nederlandesse prosperava e le pais esseva membro fundator del Communitate Europee del Carbon e del Aciero (CECA) in 1951, le qual conduceva in 1957 al fundation del Communitate Economic Europee. Jam in 1944 Belgica, Nederlandia e Luxemburg comenciava un gruppo de cooperation sub le nomine de Benelux (BElgië-NEderland-LUXemburg), que in 1958 conduceva a un union economic. Le Tractato del Union Europee o Tractato de Maastricht es cognoscite proque illo esseva firmate in le citate nederlandese de Maastricht.

In 1953 le pais suffreva un le pejo catastrophes natural de su historia. In le nocte del 2 de februario multe partes del provincia de Zelanda esseva inundate pro le ruptura de multe dicas del sud-west de pais, causante le morte de 1800 personas. Desde isse momento, comenciava le Plan Delta pro construer multe dicas e operas civil pro le retention del aquas del Mar del Nord. Sed le operas que debeva proteger le provincia de Zelanda non finiva usque finales del seculo XX.

Le creation del Benelux essera le initio del Communitate Economic Europee post le firma del Tractatos de Roma in 1957 pro lo que le Pais Basse es considerate pais fundator de iste organisation. Durante le annos 1970 le crise del petroleo faceva que le differente governamentos crearea un fronte con cambios in le politica economic, creante un exemplo de crescimento. In 1980 le regna Juliana abdicava in su filia Beatriz.

Other Languages
Acèh: Blanda
Afrikaans: Nederland
Alemannisch: Niederlande
አማርኛ: ኔዘርላንድ
aragonés: Países Baixos
Ænglisc: Niðerland
العربية: هولندا
ܐܪܡܝܐ: ܗܘܠܢܕܐ
asturianu: Países Baxos
azərbaycanca: Niderland
تۆرکجه: هولند
башҡортса: Нидерланд
Boarisch: Holland
žemaitėška: Nīderlandā
Bikol Central: Nederlands
беларуская: Нідэрланды
беларуская (тарашкевіца)‎: Нідэрлянды
български: Нидерландия
भोजपुरी: नीदरलैंड
Bislama: Netherlands
Bahasa Banjar: Walanda
བོད་ཡིག: ཧོ་ལན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নেদারল্যান্ড
brezhoneg: Izelvroioù
bosanski: Holandija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Belanda
буряад: Нидерланд
Chavacano de Zamboanga: Holanda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hò̤-làng
нохчийн: Нидерландаш
Cebuano: Olanda
Tsetsêhestâhese: Netherlands
کوردی: ھۆلەند
qırımtatarca: Felemenk
čeština: Nizozemsko
kaszëbsczi: Néderlandzkô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Нидєрландꙑ
Чӑвашла: Нидерландсем
dansk: Holland
Deutsch: Niederlande
Zazaki: Hollanda
dolnoserbski: Nižozemska
ދިވެހިބަސް: ނެދަލޭންޑު
eʋegbe: Netherlands
Ελληνικά: Ολλανδία
emiliàn e rumagnòl: Ulànda
English: Netherlands
Esperanto: Nederlando
español: Países Bajos
eesti: Holland
euskara: Herbehereak
estremeñu: Paisis Baxus
فارسی: هلند
Fulfulde: Holannda
suomi: Alankomaat
Võro: Holland
Na Vosa Vakaviti: Oladi
føroyskt: Niðurlond
arpetan: Payis-Bâs
Nordfriisk: Nederlönje
furlan: Paîs Bas
Frysk: Nederlân
Gaeilge: An Ísiltír
Gagauz: Niderland
贛語: 荷蘭
Gàidhlig: Na Tìrean Ìsle
Avañe'ẽ: Tetãnguéra Yvýi
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: नेदरलँड्स
ગુજરાતી: નેધરલેંડ
客家語/Hak-kâ-ngî: Hò-làn
Hawaiʻi: Hōlani
עברית: הולנד
हिन्दी: नीदरलैण्ड
Fiji Hindi: The Netherlands
hrvatski: Nizozemska
hornjoserbsce: Nižozemska
Kreyòl ayisyen: Peyiba
magyar: Hollandia
Հայերեն: Նիդերլանդներ
Bahasa Indonesia: Belanda
Interlingue: Nederland
Ilokano: Olanda
íslenska: Holland
italiano: Paesi Bassi
日本語: オランダ
Patois: Nedalanz
la .lojban.: nederland
Basa Jawa: Walanda
Qaraqalpaqsha: Niderlandiya
Taqbaylit: Timura n Wadda
Адыгэбзэ: Нидерлэндхэр
Kabɩyɛ: Peyibaa
Kongo: Pays-Bas
Gĩkũyũ: Netharandi
қазақша: Нидерланд
kalaallisut: Hollandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសហូឡង់
한국어: 네덜란드
Перем Коми: Недерланд
къарачай-малкъар: Нидерландла
Ripoarisch: Niederlande
Kurdî: Holenda
kernowek: Iseldiryow
Кыргызча: Нидерланд
Latina: Nederlandia
Lëtzebuergesch: Holland
лакку: Нидирланд
Limburgs: Nederland
Ligure: Paixi Basci
lumbaart: Paes Bass
lingála: Holanda
لۊری شومالی: ھولند
lietuvių: Nyderlandai
latgaļu: Nīderlandeja
latviešu: Nīderlande
Basa Banyumasan: Landa
мокшень: Недерлантт
Malagasy: Nederlandy
олык марий: Нидерланде
Māori: Hōrana
Baso Minangkabau: Balando
македонски: Холандија
монгол: Нидерланд
Bahasa Melayu: Belanda
မြန်မာဘာသာ: နယ်သာလန်နိုင်ငံ
مازِرونی: هلند
Dorerin Naoero: Niterand
Nāhuatl: Tlanitlalpan
Napulitano: Ulanna
Plattdüütsch: Nedderlannen (Europa)
Nedersaksies: Nederlaand
नेपाल भाषा: नेदरल्यान्द्स्
Nederlands: Nederland
norsk nynorsk: Nederland
norsk: Nederland
Novial: Nederlande
Nouormand: Pays Bas
Sesotho sa Leboa: Netherlands
Chi-Chewa: Netherlands
Livvinkarjala: Alangomuat
Oromoo: Neezerlaandi
ਪੰਜਾਬੀ: ਨੀਦਰਲੈਂਡ
Pangasinan: Olánda
Kapampangan: Paises Bahes
Papiamentu: Hulanda
Picard: Bas-Païs
Deitsch: Holland
Pälzisch: Niederlande
Norfuk / Pitkern: Dem Nethiland
polski: Holandia
Piemontèis: Pais Bass
پنجابی: نیدرلینڈز
Ποντιακά: Ολλανδία
پښتو: هالنډ
português: Países Baixos
Runa Simi: Urasuyu
rumantsch: Pajais Bass
Romani: Olanda
română: Țările de Jos
armãneashti: Olanda
tarandíne: Pajèsere Vasce
русский: Нидерланды
русиньскый: Нідерланды
Kinyarwanda: Ubuholandi
саха тыла: Недерланд
sicilianu: Paisi Vasci
sámegiella: Vuolleeatnamat
srpskohrvatski / српскохрватски: Nizozemska
Simple English: Netherlands
slovenčina: Holandsko
slovenščina: Nizozemska
Gagana Samoa: Netalani
chiShona: Netherlands
Soomaaliga: Holland
shqip: Holanda
српски / srpski: Холандија
Sranantongo: Bakrakondre
SiSwati: IDashi
Sesotho: Hôlanê
Seeltersk: Niederlounde
Basa Sunda: Walanda
Kiswahili: Uholanzi
ślůnski: Ńiderlandy
tetun: Olanda
тоҷикӣ: Нидерланд
Türkmençe: Niderlandlar
Tagalog: Netherlands
lea faka-Tonga: Holani
Tok Pisin: Netherlands
Türkçe: Hollanda
татарча/tatarça: Нидерланд
chiTumbuka: Netherlands
удмурт: Нидерланд
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گوللاندىيە
українська: Нідерланди
oʻzbekcha/ўзбекча: Niderlandlar
vèneto: Paéxi Basi
vepsän kel’: Alamad
Tiếng Việt: Hà Lan
West-Vlams: Holland
Volapük: Nedän
walon: Bas Payis
Winaray: Nederlandes
Wolof: Olaand
吴语: 尼德兰
isiXhosa: ENetherlands
მარგალური: ნიდერლანდი
ייִדיש: האלאנד
Vahcuengh: Hwzlanz
Zeêuws: Nederland
中文: 荷兰
文言: 荷蘭
Bân-lâm-gú: Hô-lân
粵語: 荷蘭
isiZulu: Netherlands