Ֆերոմոններ

Ֆերոմոնը (հին հուն․ φέρω ֆերո՝ կրել և ὁρμάω՝ խթանել), քիմիական նյութ, որը խթանում է նույն տեսակի առանձնյակների պատասխանը։ Ֆերոմոնները գործում են արտադրող առանձնյակի մարմնից դուրս և ներգործում են ստացող կենդանու վարքագծի վրա։ Գոյություն ունեն ֆերոմոնների տարբեր տեսակներ՝ նախազգուշացնող, սննդային, սեռական և այլն։ Այս նյութերը ուղղակիորեն ներգործում են վարքի և ֆիզիոլոգիայի վրա։ Ֆերոմոնները օգտագործվում են թե պարզ միաբջիջ նախակորիզավորների և թե բարդ բազմաբջիջ էուկարիոտների կողմից։ Առավել հետազոտված է ֆերոմոնների օգտագործումը միջատների կողմից։ Որպես հավելում, որոշ կենդանական և բուսական տեսակներ նույնպես հաղորդակցվում են ֆերոմոնների միջոցով։ Այս քիմիական լրաբերները տեղափոխվում են մարմնից դուրս և ազդում են նյարդային հանգույցների, ինչպես նաև ինքնավար նյարդային, իմունային համակարգերի և վարքագծի վրա։ Նրանք առաջարկեցին մի եզրույթ բնութագրելու համար քիմիական նյութերը, որոնք առաջացնում էին բնածին վարքագծեր։ Սա տեղի ունեցավ, երբ գերմանացի կենսաբան Adolf Butenandt-ը նկարագրեց այս բնույթի առաջին նյութը՝ Բոմբիկոլը, որը արտադրվում է էգ շերամի կողմից։

Other Languages
Afrikaans: Feromoon
العربية: فيرومون
asturianu: Feromona
تۆرکجه: فرومون
беларуская: Ферамоны
беларуская (тарашкевіца)‎: Фэрамоны
български: Феромон
বাংলা: ফেরোমন
bosanski: Feromon
català: Feromona
čeština: Feromon
dansk: Feromon
Deutsch: Pheromon
Ελληνικά: Φερομόνη
English: Pheromone
Esperanto: Feromono
español: Feromona
eesti: Feromoonid
euskara: Feromona
فارسی: فرومون
suomi: Feromoni
français: Phéromone
Gaeilge: Fearamón
galego: Feromona
עברית: פרומון
hrvatski: Feromoni
Kreyòl ayisyen: Fewomòn
magyar: Feromon
Bahasa Indonesia: Feromon
italiano: Feromone
日本語: フェロモン
Basa Jawa: Féromon
қазақша: Феромондар
한국어: 페로몬
Кыргызча: Феромондор
Latina: Pheromonum
lietuvių: Feromonas
മലയാളം: ഫിറോമോൺ
Bahasa Melayu: Feromon
नेपाली: फेरोमोन
Nederlands: Feromoon
norsk nynorsk: Feromon
norsk: Feromon
occitan: Feromòna
polski: Feromony
português: Feromônio
română: Feromon
русский: Феромоны
Scots: Pheromone
srpskohrvatski / српскохрватски: Feromon
Simple English: Pheromone
slovenčina: Feromón
slovenščina: Feromon
српски / srpski: Feromon
Basa Sunda: Féromon
svenska: Feromon
தமிழ்: பெரமோன்
Türkçe: Feromon
українська: Феромони
Tiếng Việt: Pheromone
Winaray: Peromona
中文: 信息素