Պորտուգալերեն

Infoboxforlang.png
Պորտուգալերեն
Português
Տեսակլեզու
Ենթադասգալիսա-պորտուգալական լեզուներ
Երկրներ
ՇրջաններԵվրոպա, Աֆրիկա,
Հարավային Ամերիկա
Պաշտոնական կարգավիճակ


և ՊԵՀ-ի այլ երկրներ
Խոսողների քանակ202 225 450 մարդ (2012)[1] և 6 300 000 մարդ (2012)[1]
Վերահսկող կազմակերպությունՊարտուգալերենի միջազգային ինստիտուտ, Պորտուգալալեզու երկրների համագործակցություն, Բրազիլական գրականության ակադեմիա և Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիա
Լեզվակիրների թիվը220 մլն.
Ռեյտինգ6
Դասակարգում

Հնդեվրոպական ընտանիք

Գրերի համակարգԼատինական այբուբեն
IETFpt
ԳՕՍՏ 7.75–97пор 545
ISO 639-1pt
ISO 639-2por
ISO 639-3por

Map of the portuguese language in the world.svg

     Մայրենի լեզու     Պաշտոնական և վարչական լեզու     Մշակութային կամ լրացուցիչ լեզու     Պորտուգալերեն խոսող փոքրամասնություններ

     Պորտուգալերեն հիմնված Կրեոլյան լեզուների վրա
Portuguese language Վիքիպահեստում

Պորտուգալերեն (português կամ, ամբողջական տեսքով՝ língua portuguesa) հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի ռոմանական ճյուղի իբերո-ռոմանական ենթախմբի լեզու, որ ձևավորվել է Իբերական թերակղզում: Պաշտոնական միակ լեզուն է հանդիսանում Պորտուգալիայում, Բրազիլիայում, Կապե Վերդեում, Գվինեա-Բիսաուում, Մոզամբիկում, Անգոլայում,Սան Տոմե և Պրինսիպիում[2]: Պետական-պաշտոնական երկրորդ լեզվի կարգավիճակ ունի Արևելյան Թիմորում, Արևադարձային Գվինեայում և Մակաոյում (Չինաստան): Գաղութատիրական ժամանակներում տեղի ունեցած էքսպանսիայի հետևանքով պորտուգալերենի և վերջինիս հիման վրա ստեղծված կրեոլերենի մշակութային ներկայությունն առկա է նաև հնդկաստանյան Գոայում ու Դաման և Դիուում[3], Շրի Լանկայի արևելքում՝ Բատիկալոայում, ինդոնեզիական Ֆլորես կղզում, Մալայզիայի Մալակկա նահանգում և Անտիլյան կղզեխմբի ABC կղզիներում: Պորտուգալերեն խոսող անձինք և ազգություններն անվանվում են լուզոֆոն՝ Պորտուգալիայի ներկայիս տարածքի վրա միջնադարում գոյություն ունեցած Լուզիտանիա պետության անունով:

Պորտուգալերենը, որ իբերո-ռոմանական ենթախմբի մյուս լեզուների նմանությամբ, կազմավորվել է վուլգար լատիներենի մի շարք բարբառների հիման վրա (միջնադարյան Գալիսիա թագավորությունում և Պորտուգալիա կոմսությունում), որոշակի տարրեր է պահպանել կելտերենի հնչյունաբանությունից և բառապաշարից[4][5]: Աշխարհում մոտավորապես 215-220 միլիոն մարդ պոտուգալերենը համարում է իր մայրենի լեզուն, իսկ այդ լեզվով խոսողների ընդհանուր թիվը հասնում է 250 միլիոնի. այդ ցուցանիշով պորտուգալերենն աշխարհում զբաղեցնում է վեցերորդ տեղը, եվրոպական լեզուների շարքում՝ երրորդ տեղը[6], Լատինական Ամերիկայում՝ երկրորդ տեղը (իսպաներենից հետո), ինչպես նաև համարվում է հարավային կիսագնդում ու Հարավային Ամերիկայում ամենաշատ խոսվող լեզուն և ամենաշատ խոսվողներից մեկը Աֆրիկայում[7]: Պորտուգալերենը պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ ունի Եվրոպական Միությունում, Հարավամերիկյան առևտրական բլոկում (Հարավային Ամերիկայի երկրների ընդհանուր շուկայում՝ Mercosur-ում), Ամերիկյան պետությունների կազմակերպությունում, Արևմտաաֆրիկյան պետությունների տնտեսական ընկերակցությունում և Աֆրիկյան Միությունում:

Other Languages
Afrikaans: Portugees
አማርኛ: ፖርቱጊዝኛ
azərbaycanca: Portuqal dili
башҡортса: Португал теле
žemaitėška: Puortogalu kalba
Bikol Central: Portuges
беларуская (тарашкевіца)‎: Партугальская мова
Bahasa Banjar: Bahasa Paranggi
brezhoneg: Portugaleg
català: Portuguès
Chavacano de Zamboanga: Idioma portugués
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Buò-dò̤-ngà-ngṳ̄
Chamoru: Pottugés
qırımtatarca: Portugal tili
čeština: Portugalština
Cymraeg: Portiwgaleg
Zazaki: Portekizki
dolnoserbski: Portugišćina
ދިވެހިބަސް: ޕޯޗުގީޒު
eʋegbe: Pɔtugisgbe
emiliàn e rumagnòl: Purtugheṡ
Esperanto: Portugala lingvo
euskara: Portuges
estremeñu: Luenga portuguesa
français: Portugais
arpetan: Português
Nordfriisk: Portugiisk spriak
Frysk: Portegeesk
贛語: 葡萄牙語
Gàidhlig: Portagailis
Avañe'ẽ: Peroñe'ẽ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Purtugez bhas
Gaelg: Portiugish
客家語/Hak-kâ-ngî: Phù-thò-ngà-ngî
עברית: פורטוגזית
Fiji Hindi: Portuguese bhasa
hornjoserbsce: Portugalšćina
Kreyòl ayisyen: Lang pòtigè
interlingua: Lingua portugese
Bahasa Indonesia: Bahasa Portugis
íslenska: Portúgalska
Patois: Puotigiis
Basa Jawa: Basa Portugis
Qaraqalpaqsha: Portugal tili
Адыгэбзэ: Португалыбзэ
kalaallisut: Portugalimiutut
한국어: 포르투갈어
къарачай-малкъар: Португал тил
kernowek: Portyngalek
Кыргызча: Португал тили
Lëtzebuergesch: Portugisesch
Lingua Franca Nova: Portuges (lingua)
Limburgs: Portugees
lingála: Lipulutugɛ́si
لۊری شومالی: زڤون پورتغالی
lietuvių: Portugalų kalba
Malagasy: Fiteny portogey
олык марий: Португал йылме
Māori: Reo Pōtikī
Baso Minangkabau: Bahaso Portugis
македонски: Португалски јазик
Bahasa Melayu: Bahasa Portugis
مازِرونی: پرتغالی
Dorerin Naoero: Dorerin Portsiugar
Napulitano: Lengua purtuese
Plattdüütsch: Portugeesche Spraak
Nedersaksies: Portugees
नेपाल भाषा: पोर्तुगेस भाषा
Nederlands: Portugees
norsk nynorsk: Portugisisk
Novial: Portugalum
Nouormand: Portûndgais
Sesotho sa Leboa: Sepotokisi
occitan: Portugués
Pangasinan: Salitan Português
Kapampangan: Amanung Portuges
Papiamentu: Português
Picard: Portugué
Norfuk / Pitkern: Porchuguees
Piemontèis: Lenga portughèisa
پنجابی: پرتگالی
português: Língua portuguesa
Runa Simi: Purtuyis simi
Kinyarwanda: Igiporutigali
संस्कृतम्: पुर्तगाली भाषा
саха тыла: Португаал тыла
davvisámegiella: Portugálagiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Portugalski jezik
Simple English: Portuguese language
slovenčina: Portugalčina
slovenščina: Portugalščina
Gagana Samoa: Fa'aPotukale
српски / srpski: Португалски језик
Basa Sunda: Basa Portugis
svenska: Portugisiska
Kiswahili: Kireno
Türkçe: Portekizce
татарча/tatarça: Португал теле
reo tahiti: Reo Pōtītī
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پورتۇگال تىلى
oʻzbekcha/ўзбекча: Portugal tili
vepsän kel’: Portugalijan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Bồ Đào Nha
West-Vlams: Portugees
Volapük: Portugänapük
Winaray: Pinortuges
吴语: 葡萄牙语
ייִדיש: פארטוגעזיש
Yorùbá: Èdè Pọtogí
中文: 葡萄牙語
Bân-lâm-gú: Phû-tô-gâ-gí
粵語: 葡萄牙文
isiZulu: IsiPutukezi