Ուղեծրային արագություն

Ուղեծրային արագություն, համակարգի բարիկենտրոնի նկատմամբ մարմնի (մոլորակ, բնական կամ արհեստական արբանյակ, բազմակի աստղ) պտտման արագությունն է, որպես կանոն ավելի մեծ զանգվածով մարմնի շուրջ։

Սահմանում

Բևեռային կոորդինատներում ուղեծրային արագության հավասարումը () կեպլերյան շարժման ժամանակ կոնական հատույթով (էլիպսով, պարաբոլով կամ հիպերբոլով) ունի հետևյալ տեսքը[1]՝

որտեղ։

  • - ձգողական պարամետր, որը հավասար է G(M+m) ընդհանուր երկու մարմինների խնդրի մեջ, կամ GM - մասնակիի մեջ, որտեղ՝ G - ձգողական հաստատունն է, M - կենտրոնական մարմնի զանգվածը, m - պտտվող մարմնի զանգվածը,
  • - Կոնական հատույթի կիզակետային պարամետրը
  • - էքսցենտրիսիտետը ( էլիպսի համար, պարաբոլի համար, հիպերբոլի համար)
  • - իրական անոմալիան, անկյունը կիզակետում գտնվող կենտրոնից ուղղված դեպի իրեն ամենամոտ ուղեծրի կետը ուղղության և պտտվող մարմնի շառավիղ-վեկտորի միջև

Ուղեծրային արագությունը կարող է հաշվարկվել նաև հետևյալ հավասարումներով՝

  • ընդհանուր դեպքում՝
    • էլիպտիկ ուղեծրի համար՝
    • պարաբոլիկ հետագիծ՝
    • հիպերբոլիկ հետագիծ՝

որտեղ՝

  • - ձգողական պարամետր
  • - պտտվող մարմնի և կենտրոնական մարմնի միջև հեռավորություն
  • - տեսակարար ուղեծրային էներգիա
  • - մեծ կիսաառանցքի երկարություն

Ընդ որում

  • էլիպտիկ արագությունները համապատասխանում են էլիպտիկ հետագծով շարժմանը
  • պարաբոլիկ արագությունը համապատասխանում է պարաբոլիկ հետագծով շարժմանը և նույնպես կոչվում է երկրորդ տիեզերական արագություն
  • հիպերբոլիկ արագությունը համապատասխանում ե հիպերբոլիկ հետագծով շարժմանը
Other Languages
العربية: سرعة مدارية
English: Orbital speed
Esperanto: Orbita rapido
suomi: Ratanopeus
français: Vitesse orbitale
Bahasa Indonesia: Kecepatan orbit
日本語: 軌道速度
한국어: 공전 속도
Lëtzebuergesch: Bunnvitess (Astronomie)
македонски: Орбитална брзина
Bahasa Melayu: Kelajuan orbit
norsk nynorsk: Banefart
português: Velocidade orbital
srpskohrvatski / српскохрватски: Orbitalna brzina
Simple English: Orbital speed
slovenčina: Kruhová rýchlosť
slovenščina: Tirna hitrost
српски / srpski: Орбитална брзина
中文: 轨道速度