Շրի Լանկա

SrilankaFont.png
இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசு
Շրի Լանկայի Դեմոկրատական Սոցիալիստական Հանրապետություն
Շրի Լանկայի դրոշ
Դրոշ
Շրի Լանկայի զինանշանը
Զինանշան
Ազգային օրհներգ՝
Sri Lanka Matha
Շրի Լանկայի դիրքը
ՄայրաքաղաքՇրի Ջայավարդենեպուրա Կոտտե
6°54′N, 79°54′E
Ամենամեծ քաղաքԿոլոմբո
Պետական լեզուներՍինհալերեն, Թամիլերեն
ԿառավարումԴեմոկրատական սոցիալիստական հանրապետություն
 - ՆախագահՄահինդա Ռաջապաքսա
 - ՎարչապետՌատնասիրի Վիկրեմանայակե
ԱնկախությունՄիացյալ Թագավորությունից 
 - Հայտարարումփետրվարի 4, 1948 
 - Հանրապետությունմայիսի 22, 1972 
 - Ջրային (%)4.4
Բնակչություն
 - 2012 նախահաշիվը20,277,597  (57-րդ)
 - 2001 մարդահամարը18,732,255 
ՀՆԱ (ԳՀ)2005 գնահատում
 - Ընդհանուր$86.72 միլիարդ (61-րդ)
 - Մեկ շնչի հաշվով$4.600 (111-րդ)
ՀՆԱ (անվանական)2006 գնահատում
 - Ընդհանուր$26,794 միլիարդ (78-րդ)
 - Մեկ շնչի հաշվով$1.355 (117-րդ)
Ջինի (1999–00)33,2 
ՄԶՀ (2004)Green Arrow Up Darker.svg0,755 (93-րդ)
ԱրժույթՇրի Լանկայի ռուփի (LKR)
Ժամային գոտի(UTC+5:30)
Ազգային դոմեն.lk, .இலங்கை
Հեռախոսային կոդ+94

Շրի Լանկա (պաշտոնական անվանումը՝ Շրի Լանկայի Դեմոկրատական Սոցիալիստական Հանրապետություն, մինչև 1972 թվականը կոչվել է Ցեյլոն), կղզային պետություն Ասիայում՝ Հնդկական օվկիանոսում։ Մայրաքաղաքն է Շրի Ջայավարդենեպուրակոտտե ։ Բրիտանական համագործակցության անդամ է։ Զբաղեցնում է համանուն կղզին, որը Հնդկաստանից բաժանվում է Փոլկի նեղուցով։ Կղզին շրջպատված է բուստային խութերով, ափամերձ ջրերում շատ են մարգարտաբեր փափկամարմինները։ Կղզու մեծ մասը դաշտավայրեր են, և միայն հարավը զառիթափ կատարներով աստիճանաձև բարձրավանդակ է։ Ընդերքը հարուստ չէ. կան միայն գրաֆիտի, փայլարի, թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերի հանքավայրեր։

Կղզին գտնվում է հասարակածային գոտում, այդ պատճառով այստեղ ամբողջ տարին շոգ է։ Հունիս-օգոստոսին մուսսոններն առատ տեղումներ են բերում։ Ընդարձակ տարածություններ են զբաղեցնում սավաննաներն ու հասարակածային մշտադալար անտառները։ Կենդանական աշխարհը հարուստ է։ Կան կապիկներ, փղեր, ընձառյուծներ, լեմուրներ, լուսաններ, կոկորդիլոսներ, շատ են թռչունները՝ սիրամարգ, ֆլամինգո, թութակներ, ու միջատները։ Գործում են մի քանի ազգային պարկեր ու խոշոր բուսաբանական այգի։

Կղզու բնակչության 70 %-ը սինհալներ են, 20-%ը՝ թամիլներ, կան նաև ցեյլոնյան մավրեր, բուրգերներ։ Խոշոր քաղաքներն են Կոլոմբոն, Ջաֆնան, Կանդին, Գալլեն։ Շրի Լանկան գյուղատնտեսական երկիր է. հիմնական ճյուղը թեյի մշակությունն է։ Թեյի արտադրությամբ և արտահանությամբ Շրի Լանկան զբաղեցնում է երրորդ տեղն աշխարհում։ Մշակում են նաև կաուչուկատու բույսեր, կոկոսյան արմավենի, բրինձ, եգիպտացորեն, բատատ, մանիոկ, համեմունքներ, արքայախնձոր, ադամաթուզ։ Ավանդական են նաև ձկնորսությունն ու մարգարիտի արդյունահանումը։

Արդյունաբերության մեջ գերակշռում են մանր արհեստագործական ձեռնարկությունները։ Շրի Լանկան աշխարհում առաջին տեղն է գրավում բարձրորակ գրաֆիտի հանույթով, կարևոր նշանակություն ունի նաև իլմենիտ, շափյուղա, ծովակն թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերի հանույթը։ Մշակող արդյունաբերության ավանդական ճյուղերն են թեյի, կաուչուկի վերամշակումը, կոպրայի (կոկոսապտղամիս) և կոկոսի յուղի արտադրությունը։

Բնակչության մեծ մասն ապրում է գյուղերում՝ հնդկեղեգից շինված և արմավենու տերևներով կամ բրնձի ծղոտով ծածկված խրճիթներում։

Պատմություն

Շրի Լանկան (մինչև 1972 թվականը՝ Ցեյլոն) պետություն է Ասիայում։ Բրիտանական համագործակցության անդամ է։ Զբաղեցնում է համանուն կղզին, որը Հնդկաստանից բաժանվում է Փոլկի նեղուցով։ Կղզին շրջպատված է բուստային խութերով, ափամերձ ջրերում շատ են մարգարտաբեր փափկամարմինները։ Կղզու մեծ մասը դաշտավայրեր են, և միայն հարավը զառիթափ կատարներով աստիճանաձև բարձրավանդակ է։ Ընդերքը հարուստ չէ. կան միայն գրաֆիտի, փայլարի, թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերի հանքավայրեր։

Կղզին գտնվում է հասարակածային գոտում, այդ պատճառով այստեղ ամբողջ տարին շոգ է։ Հունիս-օգոստոսին մուսսոններն առատ տեղումներ են բերում։ Ընդարձակ տարածություններ են զբաղեցնում սավաննաներն ու հասարակածային մշտադալար անտառները։ Կենդանական աշխարհը հարուստ է։ Կան կապիկներ, փղեր, ընձառյուծներ, լեմուրներ, լուսաններ, կոկորդիլոսներ, շատ են թռչունները՝ սիրամարգ, ֆլամինգո, թութակներ, ու միջատները։ Գործում են մի քանի ազգային պարկեր ու խոշոր բուսաբանական այգի։

Դեռևս մ.թ.ա. 5-րդ դարում Հնդկաստանից Շրի Լանկա են գաղթել հնդկական ցեղեր, որոնք միաձուլվել են բնիկներին, և ձևավորվել է սինհալական ժողովուրդը։ 5-6-րդ դարերում կղզուն տիրելու համար պայքարել են սինհալները և Հարավային Հնդկաստանից Շրի Լանկա եկած թամիլները։ 15-րդ դարում կազմավորվել են 3 խոշոր պետություններ՝ սինհալական Կոտտե (արևմուտքում և հարավ-արևմուտքում), Կանդի (կենտրոնում) և թամիլական Ջաֆհա (հյուսիսում)։ 1521 թվականին երկիր են ներխուժել եվրոպացիները, որոնք 4 դար շարունակ տնօրինում էին Շրի Լանկայում, երկիրն ու կղզին անվանում Ցեյլոն։ Երկիրն անկախություն է ձեռք բերել 1948 թվականին։ Սակայն Շրի Լանկայում սինհալա-թամիլական հակամարտությունը շարունակվել է մինչև 1995 թվական, երբ դադարեցվել է նրանց միջև զինված բախումն ու կնքվել հաշտության համաձայնագիր։[1]

Other Languages
Acèh: Srilanka
Afrikaans: Sri Lanka
Alemannisch: Sri Lanka
አማርኛ: ሽሪ ላንካ
aragonés: Sri Lanka
Ænglisc: Tāprabane
العربية: سريلانكا
অসমীয়া: শ্ৰীলংকা
asturianu: Sri Lanka
azərbaycanca: Şri-Lanka
تۆرکجه: سری لانکا
башҡортса: Шри-Ланка
Boarisch: Sri Lanka
žemaitėška: Šri Lanka
Bikol Central: Sri Lanka
беларуская: Шры-Ланка
беларуская (тарашкевіца)‎: Шры-Ланка
български: Шри Ланка
भोजपुरी: श्री लंका
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: শ্রীলঙ্কা
brezhoneg: Sri Lanka
bosanski: Šri Lanka
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Sri Lanka
буряад: Шри Ланка
català: Sri Lanka
Chavacano de Zamboanga: Sri Lanka
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sri Lanka
нохчийн: Шри-Ланка
Cebuano: Sri Lanka
کوردی: سریلانکا
qırımtatarca: Şri Lanka
čeština: Srí Lanka
kaszëbsczi: Sri Lanka
Чӑвашла: Шри-Ланка
Cymraeg: Sri Lanca
dansk: Sri Lanka
Deutsch: Sri Lanka
Zazaki: Sri Lanka
dolnoserbski: Sri Lanka
डोटेली: श्रीलंका
ދިވެހިބަސް: އޮޅުދޫކަރަ
Ελληνικά: Σρι Λάνκα
English: Sri Lanka
Esperanto: Srilanko
español: Sri Lanka
eesti: Sri Lanka
euskara: Sri Lanka
estremeñu: Sri Lanka
suomi: Sri Lanka
Võro: Sri Lanka
føroyskt: Sri Lanka
français: Sri Lanka
arpetan: Sri Lanka
Nordfriisk: Sri Lanka
Frysk: Sry Lanka
Gaeilge: Srí Lanca
Gagauz: Şri Lanka
Gàidhlig: Sri Lanca
galego: Sri Lanka
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: श्रीलंका
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍃𐍂𐌹-𐌻𐌰𐌽𐌺𐌰
ગુજરાતી: શ્રીલંકા
Gaelg: Sri Lanka
Hausa: Sri Lanka
客家語/Hak-kâ-ngî: Sri Lanka
Hawaiʻi: Sililanaka
עברית: סרי לנקה
हिन्दी: श्रीलंका
Fiji Hindi: Sri Lanka
hrvatski: Šri Lanka
hornjoserbsce: Sri Lanka
Kreyòl ayisyen: Srilanka
magyar: Srí Lanka
interlingua: Sri Lanka
Bahasa Indonesia: Sri Lanka
Interlingue: Sri Lanka
Ilokano: Sri Lanka
íslenska: Srí Lanka
italiano: Sri Lanka
日本語: スリランカ
Patois: Sri Langka
Basa Jawa: Sri Lanka
ქართული: შრი-ლანკა
Qaraqalpaqsha: Shri Lanka
Kabɩyɛ: Sriilanka
Kongo: Sri Lanka
Gĩkũyũ: Sri Lanka
қазақша: Шри-Ланка
ភាសាខ្មែរ: ស្រីលង្កា
ಕನ್ನಡ: ಶ್ರೀಲಂಕಾ
한국어: 스리랑카
kurdî: Srî Lanka
kernowek: Shri Lanka
Кыргызча: Шри-Ланка
Latina: Taprobane
Lëtzebuergesch: Sri Lanka
лезги: Шри-Ланка
Limburgs: Sri Lanka
Ligure: Sri Lanka
lumbaart: Sri Lanka
lingála: Sri Lanka
lietuvių: Šri Lanka
latviešu: Šrilanka
मैथिली: श्रीलंका
Malagasy: Sri Lanka
олык марий: Шри-Ланка
Māori: Hīraka
Baso Minangkabau: Sarilangka
македонски: Шри Ланка
മലയാളം: ശ്രീലങ്ക
монгол: Шри-Ланк
मराठी: श्रीलंका
Bahasa Melayu: Sri Lanka
Malti: Sri Lanka
مازِرونی: سری لانکا
Dorerin Naoero: Sri Lanka
Nāhuatl: Sri Lanca
Plattdüütsch: Sri Lanka
नेपाली: श्रीलंका
नेपाल भाषा: श्रीलङ्का
Nederlands: Sri Lanka
norsk nynorsk: Sri Lanka
norsk: Sri Lanka
Novial: Sri Lanka
Sesotho sa Leboa: Sri Lanka
occitan: Sri Lanka
Livvinkarjala: Sri Lanka
Oromoo: Sirilaankaa
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ
Kapampangan: Sri Lanka
Papiamentu: Sri Lanka
Picard: Sri Lanka
Norfuk / Pitkern: Sri Lanka
polski: Sri Lanka
Piemontèis: Sri Lanka
پنجابی: سری لنکا
português: Sri Lanka
Runa Simi: Sri Lanka
română: Sri Lanka
русский: Шри-Ланка
Kinyarwanda: Siri Lanka
संस्कृतम्: श्रीलङ्का
саха тыла: Сри Ланка
sicilianu: Sri Lanka
Scots: Sri Lanka
سنڌي: سري لنڪا
davvisámegiella: Sri Lanka
srpskohrvatski / српскохрватски: Šri Lanka
Simple English: Sri Lanka
slovenčina: Srí Lanka
slovenščina: Šrilanka
Gagana Samoa: Sri Lanka
chiShona: Sri Lanka
Soomaaliga: Siri Lanka
shqip: Sri Lanka
српски / srpski: Шри Ланка
SiSwati: Siri Lanka
Basa Sunda: Sri Langka
svenska: Sri Lanka
Kiswahili: Sri Lanka
ślůnski: Sri Lanka
தமிழ்: இலங்கை
తెలుగు: శ్రీలంక
tetun: Srilanka
тоҷикӣ: Шри-Ланка
Türkmençe: Şri-Lanka
Tagalog: Sri Lanka
Tok Pisin: Sri Lanka
Türkçe: Sri Lanka
татарча/tatarça: Шри-Ланка
chiTumbuka: Sri Lanka
удмурт: Шри-Ланка
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سرىلانكا
українська: Шрі-Ланка
اردو: سری لنکا
oʻzbekcha/ўзбекча: Shri lanka
vèneto: Sri Lanka
vepsän kel’: Šrilank
Tiếng Việt: Sri Lanka
West-Vlams: Sri Lanka
Volapük: Sri-Lankän
Winaray: Sri Lanka
吴语: 斯里兰卡
მარგალური: შრი-ლანკა
ייִדיש: סרי לאנקא
Yorùbá: Sri Lanka
Zeêuws: Sri Lanka
中文: 斯里蘭卡
文言: 斯里蘭卡
Bân-lâm-gú: Sri Lanka
粵語: 斯里蘭卡
isiZulu: Sri Lanka