Նորմաններ
English: Normans

Նորմաններ, 1000–1100 թթ.

Նորմաններ (ֆր.՝ Normands; լատ.՝ Nortmanni), ժողովուրդ, ովքեր 10 և 11-րդ դարերում բնակվում էին Նորմանդիայում։ Վերջինս իր անվանումն ստացել է այս ժողովրդի անունից։ Նախնական շրջանում նրանք վիկինգ ծովահեններ էին Դանիայից, Նորվեգիայից և Իսլանդիայից, որոնց Արևմտյան Ֆրանկիայի արքան տվեց տարածք իր պետության հյուսիսում վասալության դիմաց[1]։ Սերնդեսերունդ խառնվելով տեղաբնիկ ֆրանկ և գալլա-հռոմեացիների հետ, վիկինգների այս հետնորդները դարձան Ֆրանկիայի Կարոլինգյան մշակույթի կրող։ Արդյունքում 10-րդ դարի սկզբին ձևավորվեց նորմանական ինքանգիտակցություն, որը շարունակվեց ձևափոխվել եկող դարերի ընթացքում[1][2]։ Նրանց անունը գալիս է հին ֆրանկական "Nortmann"-ից, որը նշանակում է հյուսիսի մարդ։

Նորմաններն ունեցան խոշոր մշակութային, քաղաքական և ռազմական դեր Միջնադարյան Եվրոպայում և նույնիսկ Մերձավոր Արևելքում։ Նրանք հայտնի էին իրենց ռազմական բարձր ոգու և վերջիվերջո նաև իրենց քրիստոնեական բարոյականության համար։ Ընդունելով կաթոլիկություն, նորմանները դարձան վերջինիս մեծագույն պաշտպաններից մեկը[1]։ Նրանք ընդունեցին տեղաբնիկների գալլա-ռոմանական լեզուն, և իրենց բարբառը հայտնի դարձավ որպես նորմանական ֆրանսերեն։ Նորմանդիայի դքսությունը, որը ենթարկվում էր Ֆրանսիայի արքային, միջնադարի հզորագույն պետական կազմավորումներից էր[3]: Հիմնականում հայտնի են որպես հիանալի զինվորներ, հատկապես ահ ու սարսափ էր տարածում նորմանական ծանր հեծելազորը։ Նորմանները հայտնի են նաև իրենց յուրահատուկ ճարտարապետական ոճով և երաժշտական ավանդույթներով։ Հետագայում նորմանները հիմնեցին Սիցիլիայի թագավորությունը, նվաճեցին Անգլիա և մասնակցելով խաչակրաց արշավանքներին հիմնեցին Անտիոքի դքսությունը, հասան մինչև Կանարյան կղզիներ և մեծ քանակով ծառայում էին բյուզանդական բանակում։

Նորմանների նվաճած տարածքներում իրենց լեզվի և ավանդույթների միջոցով նրանք երկարատև հետք թողեցին տեղաբնիկ ժողովուրդների վրա[4][5]:

  • Ծանոթագրություններ

Ծանոթագրություններ

  1. 1,0 1,1 1,2 «Նորման»։ Encyclopædia Britannica 
  2. Chibnall, M (1999), Բանավեճ նորմանական նվաճման շուրջ, p. 2, «Նորմանդիայում նվաճող հյուսիսային մարդիկ ձուլվեցին...տեղաբնիկ ֆրանկ և գալլ-հռոմեական ժողովուրդների հետ...» 
  3. Էլեանոր, Սիրլ, Գիշատչային բարեկամություն և նորմանական ուժի ստեղծումը 840-1066 թթ. (անգլ.՝ Predatory Kinship and the Creation of Norman Power, 840–1066) (University of California Press, Բերքլի, 1988), էջ. 89
  4. «Ի՞նչ են արել նորմանները մեր համար»։ Ջոն Հուդսոն։ BBC։ փետրվարի 12, 2012։ Վերցված է հուլիսի 31, 2015 
  5. «Նորմանական ներգործություն»։ History Today, հատոր 36։ History Today։ փետրվարի 2, 1986։ Վերցված է հուլիսի 31, 2015 
Other Languages
Alemannisch: Normannen
aragonés: Normandos
العربية: نورمان
مصرى: نورمان
asturianu: Normandos
azərbaycanca: Normanlar
تۆرکجه: نورمنلر
беларуская: Нарманы
български: Нормани
bosanski: Normani
català: Normands
čeština: Normané
Cymraeg: Normaniaid
dansk: Normannere
Deutsch: Normannen
Ελληνικά: Νορμανδοί
English: Normans
Esperanto: Normandoj
español: Normandos
eesti: Normannid
euskara: Normandiar
فارسی: نورمن‌ها
suomi: Normannit
français: Normands
furlan: Normans
Gaeilge: Normannaigh
galego: Normandos
עברית: נורמנים
हिन्दी: नॉर्मन
hrvatski: Normani
magyar: Normannok
Bahasa Indonesia: Bangsa Norman
íslenska: Normannar
italiano: Normanni
日本語: ノルマン人
ქართული: ნორმანები
қазақша: Нормандар
한국어: 노르만인
Кыргызча: Норманндар
Latina: Normanni
Lingua Franca Nova: Normande
lietuvių: Normanai
latviešu: Normāņi
македонски: Нормани
മലയാളം: നോർമൻ (ജനത)
Bahasa Melayu: Orang Norman
Malti: Normanni
Nederlands: Normandiërs
norsk nynorsk: Normannarar
norsk: Normannere
Nouormand: Normaunds
polski: Normanowie
português: Normandos
română: Normanzi
русский: Норманны
русиньскый: Нормане
sardu: Normannos
sicilianu: Nurmanni
Scots: Normans
srpskohrvatski / српскохрватски: Normani
slovenčina: Normani (Normandia)
slovenščina: Normani
српски / srpski: Нормани
Seeltersk: Normandier
svenska: Normander
Türkçe: Normanlar
татарча/tatarça: Норманнар
українська: Нормани
اردو: نورمین
oʻzbekcha/ўзбекча: Normannlar
Tiếng Việt: Người Norman
მარგალური: ნორმანეფი
中文: 諾曼人
Bân-lâm-gú: Norman Lâng
粵語: 諾曼人