Հիրիկ

Փնջածաղիկ
Iris germanica
Iris germanica
Գիտական դասակարգում
ԹագավորությունԲույսեր
ԲաժինԾածկասերմեր
ԴասԵրկշաքիլավորներ
ԿարգԱստղածաղկավորներ
ԸնտանիքՓնջածաղիկազգիներ
ՑեղՓնջածաղիկ
Լատիներեն անվանում
Iris
Հոմանիշներ
  • Cryptobasis Nevski
  • Gemmingia Heist. ex Fabr.
  • Xiphion Mill.
  • Xiphium Mill.
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Iris germanica — Փնջածաղիկ գերմանական

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Փնջածաղիկ (լատ.՝ Iris), Փնջածաղիկազգիների ընտանիքի բազմամյա, կոճղարմատավոր խոտաբույսերի ցեղ։Աշխարհի ջերմատներում ու պարտեզներում աճեցվում է հիրիկի ավելի քան 1000 տեսակ, որոնց մեծ մասն ունի սուր ու հմայիչ բուրմունք։ Հիրիկը ոչ միայն գեղեցիկ, այլև թանկարժեք եթերայուղատու բույս է։ Կոճղարմատները հավաքում, մաքրում և չորացնում են որոշ ժամանակ պահելուց հետո։ Դրանք արձակում են մանուշակի նուրբ ու հաճելի բուրմունք։Հնագույն ժամանակներում հիրիկի արմատների նյութը կիրառվել է բուրումնավետ գինիներ ստանալու համար, իսկ փոշին օգտագործվել է օծանելիքի փոխարեն։ Այդ ժամանակներում հիրիկին վերագրել են ոչ միայն բուժական, այլև կախարդիչ հատկություններ։

Մեր ժամանակներում հիրիկի արմատներն օգտագործվում է փոշու ձևով հրուշակեղենի, լիկյորների, զովացուցիչ ջրերի արտադրության մեջ դրանց յուրահատուկ բուրմունք տալու համար։Այսպիսով, հիրիկը ոչ միայն դեկորատիվ, այլև տեխնիկական արժեքավոր բույս է։ Այն օգտագործվում է նաև բժշկության մեջ։

Other Languages
Afrikaans: Iris
العربية: سوسن
azərbaycanca: Süsən
žemaitėška: Vėlkdalgīs
беларуская: Касач
български: Ирис (растение)
čeština: Kosatec
Deutsch: Schwertlilien
Ελληνικά: Ίρις (βοτανική)
English: Iris (plant)
Esperanto: Irido
español: Iris (planta)
euskara: Lirio
فارسی: زنبق
Nordfriisk: Iris
galego: Lirio
עברית: אירוס
hrvatski: Perunika
hornjoserbsce: Škleńčica
magyar: Nőszirom
Bahasa Indonesia: Iris (tumbuhan)
Ido: Irido
íslenska: Íris (blóm)
italiano: Iris (botanica)
日本語: アヤメ属
ქართული: ზამბახი
қазақша: Құртқашаш
한국어: 붓꽃속
kurdî: Pizîlaq
Кыргызча: Чекилдек (Iris)
lietuvių: Vilkdalgis
Nederlands: Lis (geslacht)
polski: Kosaciec
português: Iris (género)
Runa Simi: Hamachi
română: Stânjenel
سنڌي: زنبق
srpskohrvatski / српскохрватски: Perunika
Simple English: Iris (plant)
slovenščina: Perunika
српски / srpski: Перунике
svenska: Irissläktet
тоҷикӣ: Савсан
українська: Півники
Tiếng Việt: Chi Diên vĩ
中文: 鸢尾属