Հիմաչալ-Պրադեշ

Picto infobox map.png
Հիմաչալ-Պրադեշ
A Village near Trilokinath temple, Lahaul.jpg
ԵրկիրՀնդկաստան Հնդկաստան
ԿարգավիճակՀնդկաստանի նահանգ
Մտնում էՀնդկաստան
ՎարչկենտրոնՇիմլա
ԲԾՄ2319 մետր
Օրենսդրական մարմինHimachal Pradesh Legislative Assembly
Տարածք55 780 կմ² կմ²
Himachal Pradesh in India (claimed and disputed hatched).svg
Հիմնադրված է1971 թ.
Սահմանակցում էՋամմու և Քաշմիր, Uttarakhand, Փենջաբ և Հարյանա
Ժամային գոտիUTC+05:30
ISO 3166-2 կոդIN-HP
himachal.nic.in

Հիմաչալ-Պրադեշ (հինդի՝ हिमाचल प्रदेश, ՄՀԱ: ɦɪmaːtʃəl prəd̪eːʃ ; անգլ.՝ Himachal Pradesh), նահանգ Հնդկաստանի հյուսիսում։

Տարածքը 55 673 կմ² է, բնակչությունը՝ 6 856 509 (2011 թվականի դրությամբ), վարչական կենտրոնը՝ Սիմլա։ Նահանգի տարածքը հատվում է Արևմտյան Հիմալայների լեռնաշղթաներով։ Անտառապատ է։ Զբաղվում են հացահատիկի, կարտոֆիլի մշակությամբ, պտղաբուծությամբ, անտառահատմամբ, արհեստագործությամբ, դեղաբույսերի մթերմամբ։ Արդյունահանվում է քացախ։ Հիմաչալ-Պրադեշում է գտնվում Աիմլա լեռնային առողջարանը։

Հինդիից թարգմանաբար «հիմաչալ» նշանակում է «ձնածածկ լեռների երկիր», իսկ «պրադեշ» բառը նշանակում է «շրջան, տարածաշրջան»[1]:

Աշխարհագրություն

Ամառը Խաջջիարում

Նահանգը հյուսիսում սահմանակցում է Ջամմու և Քաշմիր, արևմուտքում և հարավ-արևմուտքում՝ Փենջաբ, հարավում՝ Հարյանա և Ուտար Պրադեշ, հարավ-արևելքում՝ Ուտարակհանդ նահանգների և արևելքում՝ Տիբեթի ինքնավար շրջանի հետ։ Հյուսիսում և արևելքում ձգվում են Հիմալայների լեռնաշղթաները (նահանգի սահմաններում 6-7 հազար մետր բարձրություններ), հարավում՝ Սիվալիկ լեռնաշղթան։ Գլխավոր գետը Սաթլեզ գետն է (Ինդոսի վտակ)։ Հիմաչալը գտնվում է արևմտյան Հիմալայներում։ Զբաղեցնում է 55 673 կմ² տարածք[2]: Հիմաչալ-Պրադեշը լեռնային նահանգ է՝ ծովի մակարդակից 650-6000 մ բարձրությունների վրա[3]:

Լահուլ, Հիմաչալ-Պրադեշ

Ցամաքուրդը բաղկացած է գետերից և սառցադաշտերից: Հիմալայան գետերը հատում են ամբողջ լեռնաշղթան։ Որոշ գետերի տարիքն ավելի բարձր է, քան լեռնաշղթայի տարիքը[4]: Հիմաչալի գետերը թափվում են և՛ Ինդոսի, և՛ Գանգեսի ավազան։ Գետային համակարգի մեջ են մտնում Չինաբ, Ռավի, Բիաս, Սաթլեզ և Ջամնա գետերը։ Այդ գետերն ունեն ձնհալքային և անձրևային սնում[5]:

Նահանգում վառ արտահայտված է բարձր գոտիականությունը։ Կլիման հարավում շոգ մերձարևադարձային է, իսկ հյուսիսում և արևելքում՝ ցուրտ, ալպիական[6]: Այնպիսի վայրերում, ինչպիսին է Դարմսալան, շատ են անձրևները, իսկ Լահաուլ և Սփիտիում հաճախ լինում են ցուրտ և չոր եղանակներ։ Հիմաչալում կա երեք սեզոն՝ շոգ, ցուրտ և անձրևոտ։ Շոգ սեզոնը («ամառ») շարունակվում է ապրիլի կեսերից մինչև հունիսի վերջը։ Նահանգի մեծ մասում (բացի ալպիական գոտուց) այդ սեզոնին տաք է՝ 28-32 ˚C: Ձմեռը տևում է նոյեմբերի վերջից մինչև մարտի կեսերը։ Ալպիական հատվածում (հիմնականում >2200 մ) հաճախ ձյուն է տեղում։

Other Languages
العربية: هيماجل برديش
asturianu: Himachal Pradesh
azərbaycanca: Himaçal Pradeş
беларуская: Хімачал-Прадэш
беларуская (тарашкевіца)‎: Гімачал-Прадэш
български: Химачал Прадеш
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: হিমাচল প্রদেশ
brezhoneg: Himachal Pradesh
ދިވެހިބަސް: ހިމާޗަލް ޕްރަދޭޝް
français: Himachal Pradesh
Nordfriisk: Himachal Pradesh
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Himachal Pradex
客家語/Hak-kâ-ngî: Himachal Pradesh
Fiji Hindi: Himachal Pradesh
hornjoserbsce: Himačal Pradeš
Bahasa Indonesia: Himachal Pradesh
íslenska: Himachal Pradesh
Qaraqalpaqsha: Himachal Pradesh
कॉशुर / کٲشُر: ہماچل پردیش
لۊری شومالی: هیماچال پرادش
македонски: Химачал Прадеш
Bahasa Melayu: Himachal Pradesh
Napulitano: Himachal Pradesh
नेपाल भाषा: हिमाचल प्रदेश
Nederlands: Himachal Pradesh
norsk nynorsk: Himachal Pradesh
Kapampangan: Himachal Pradesh
پنجابی: ہماچل پردیش
português: Himachal Pradesh
srpskohrvatski / српскохрватски: Himachal Pradesh
Simple English: Himachal Pradesh
slovenčina: Himáčalpradéš
slovenščina: Himačal Pradeš
српски / srpski: Химачал Прадеш
Kiswahili: Himachal Pradesh
Türkmençe: Himachal Pradesh
українська: Гімачал-Прадеш
oʻzbekcha/ўзбекча: Ximachalpradesh
Tiếng Việt: Himachal Pradesh
მარგალური: ჰიმაჩალ-პრადეში
Bân-lâm-gú: Himachal Pradesh