Կարիբյան ծով
English: Caribbean Sea

Picto infobox map.png
Կարիբյան ծով
(անգլ.՝ Caribbean Sea, իսպ.՝ Mar Caribe,...)

'
Կոորդինատներ14°31′32″ հս․. լ. 75°49′06″ ամ. ե. / 14°31′32″ հս․. լ. 75°49′06″ ամ. ե. / 14.525556; -75.818333
ԴիրքՄեծ ու Փոքր Անտիլյան կղզիների միջև
Ընդհանուր մակերեսը2 754 000 կմ²
Ծավալը6 860 000 կմ³
Ամենամեծ խորությունը7686 մ
Միջին խորությունը2500 մ
Ծանոթագրություն
Կարիբյան ծով (անգլ.՝ Caribbean Sea, իսպ.՝ Mar Caribe, Հաիթա-կրեոլյան լեզու - Lamè Karaïb, ֆր.՝ Mer des Caraïbes, հոլ.՝ Caraïbische Zee, Պապյամենտո - Laman Karibe)[1], Ատլանտյան օվկիանոսի կիսափակ ծով, արևմուտքում և հարավում Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի, և հյուսիսում ու արևելքում` Մեծ ու Փոքր Անտիլյան կղզիների միջև։

Լարգո-դել-Սուր կղզու լողափը
##Կարիբյան ծով (Միջին Ամերիկա)
Red pog.svg
Կարիբյան ծով
##Կարիբյան ծով (Աշխարհ)
Red pog.svg
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում

Կարիբյան ծով[1] (անգլ.՝ Caribbean Sea, իսպ.՝ Mar Caribe, Հաիթա-կրեոլյան լեզու - Lamè Karaïb, ֆր.՝ Mer des Caraïbes, հոլ.՝ Caraïbische Zee, Պապյամենտո - Laman Karibe), Ատլանտյան օվկիանոսի կիսափակ ծով, արևմուտքում և հարավում Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի, և հյուսիսում ու արևելքում՝ Մեծ ու Փոքր Անտիլյան կղզիների միջև։ Մակերեսը 2777 հազար կմ քառակուսի։ Առավելագույն խորությունը 7686 մետր[2]։

Յուկատանի նեղուցով միանում է Մեքսիկական ծոցին, Պանամայի ջրանցքով` Խաղաղ օվկիանոսին։ Գլխավոր նավահանգիստները` Սանտյագո դե Կուբա (Կուբա), Մարակայբո, Լա Գուայրա (Վենեսուելա), Կարթախենա (Կոլումբիա), Լիմոն (Կոստա Ռիկա), Կոլոն (Պանամա), Սանտո Դոմինգո (Դոմինիկյան Հանրապետություն

Անվանում և պատմություն

Տուլում, հնագույն մայա քաղաքակրթության քաղաք Կարիբյան ծովի ափին (Կինտանա Ռոո նահանգ, Մեքսիկա)

Անվանումը առաջացել է Հարավային Ամերիկայի հյուսիսում բնակվող կարիբներ հնդկացիական ցեղախմբի անունից։ Ցեղանունն ստուգաբանվում է «խիզախ մարդիկ»։ Տարածված է նաև անվանման Կարաիբյան ծով ձևը[3]:

Կարիբյան ծովի կղզիների նախակոլումբյան բնակեցման պատմության մեջ առանձնացնում են ժողովուրդների երեք խմբեր։ Առաջին խմբի ժողովուրդները ( պալեոհնդկացիներ) եկել են կղզիներ մ.թ.ա. 5000-2000 թվականներին Կենտրոնական կամ Հարավային Ամերիկայից: Մյուս խումբը, որը գաղթել է Հարավային Ամերիկայից Մեծ Անտիլյան կղզիներ և Տրինիդադ կղզին մ.թ.ա. 1000-500 թվականներին, ստեղծել են մեսոհնդկական կամ սիբոնեական մշակույթ։ Ժողովուրդների երրորդ խումբը, որը հայտնվել է տարածաշրջանում, տաինո ժողովուրդն էր, որոնք Հարավային Ամերիկայից Տրինիդադ կղզի են եկել մ.թ.ա. 300 թվականին, և այնտեղից բնակեցրել Փոքր և Մեծ Անտիլյան կղզիները, այնուհետև կարիբները, որոնք գաղթել են Օրինոկո դելտայի շրջանից մ.թ. 1000 թվականին և որոնք դուրս են մղել արավակերեն խոսացող հնդկացիներին Տրինիդադից և Փոքր Անտիլյան կղզիներից[4]:

Ժողովուրդների վերջին խմբից էլ ծագել է ծովի ժամանակակից անվանումը այն ժամանակաշրջանում, երբ եվրոպացիները հայտնաբերել են այն 15-րդ դարում: Հետաքրքիր է նշել այն, որ իսպանացի զավթիչները սկզբում խեղաթյուրել են այդ ցեղերի անունները և սկսեցին նրանց անվանել «մարդակերներ»[5]: Նոր հողերը, որոնք կոչվել են Վեստ Ինդիա, նույնպես հաճախ իսպանացիների կողմից անվանվել են Անտիլյան ծով, այդ պատճառով որոշ եվրոպական լեզուներում նույնպես կիրառվում է այդ անվանումը[6]:

Other Languages
Afrikaans: Karibiese See
Alemannisch: Karibisches Meer
aragonés: Mar Caribe
Ænglisc: Caribisc Sǣ
asturianu: Mar Caribe
azərbaycanca: Karib dənizi
башҡортса: Кариб диңгеҙе
Boarisch: Karibischs Meea
žemaitėška: Karėbu jūra
беларуская: Карыбскае мора
беларуская (тарашкевіца)‎: Карыбскае мора
български: Карибско море
bamanankan: Karayibu Ji
brezhoneg: Mor Karib
bosanski: Karipsko more
català: Mar Carib
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Caribe Hāi
čeština: Karibské moře
Чӑвашла: Кариб тинĕсĕ
dolnoserbski: Karibiske mórjo
English: Caribbean Sea
Esperanto: Kariba Maro
español: Mar Caribe
estremeñu: Mari Caribi
føroyskt: Karibiska Havið
Nordfriisk: Kariibisk Sia
Gaeilge: Muir Chairib
galego: Mar Caribe
Avañe'ẽ: Para Karíve
客家語/Hak-kâ-ngî: Caribe-hói
hrvatski: Karipsko more
hornjoserbsce: Karibiske morjo
magyar: Karib-tenger
interlingua: Mar Caribe
Bahasa Indonesia: Laut Karibia
Ilokano: Baybay Karibe
ГӀалгӀай: Кариба форд
íslenska: Karíbahaf
italiano: Mare Caraibico
日本語: カリブ海
la .lojban.: karibes. zei xamsi
ქართული: კარიბის ზღვა
қазақша: Кариб теңізі
한국어: 카리브해
kernowek: Mor Karib
Кыргызча: Кариб деңизи
Lingua Franca Nova: Mar Caribe
Limburgs: Caribische Ziè
lietuvių: Karibų jūra
latviešu: Karību jūra
македонски: Карипско Море
кырык мары: Кариб тангыж
Bahasa Melayu: Laut Caribbean
မြန်မာဘာသာ: ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်
مازِرونی: کارائیب دریا
Nāhuatl: Caribe hueyatl
नेपाल भाषा: क्यारिबियन सागर
Nederlands: Caraïbische Zee
norsk nynorsk: Det karibiske havet
occitan: Mar Cariba
Livvinkarjala: Karibien meri
Papiamentu: Laman Karibe
Piemontèis: Mar dij Caràib
português: Mar do Caribe
tarandíne: Mare Caraibeche
русиньскый: Карібске море
саха тыла: Кариб байҕала
srpskohrvatski / српскохрватски: Karipsko more
Simple English: Caribbean Sea
slovenčina: Karibské more
slovenščina: Karibsko morje
српски / srpski: Карипско море
Kiswahili: Bahari ya Karibi
ślůnski: Karajibske Morze
тоҷикӣ: Баҳри Кариб
Türkmençe: Karib deňzi
Tagalog: Dagat Karibe
Türkçe: Karayip Denizi
татарча/tatarça: Кариб диңгезе
українська: Карибське море
oʻzbekcha/ўзбекча: Karib dengizi
vepsän kel’: Kariban meri
Tiếng Việt: Biển Caribe
Winaray: Dagat Caribe
吴语: 加勒比海
მარგალური: კარიბიშ ზუღა
中文: 加勒比海
Bân-lâm-gú: Caribe Hái
粵語: 加勒比海