Կալիֆոռնիա

1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը ԱՄՆ-ի նահանգի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Կալիֆոռնիա (այլ կիրառումներ)։
Picto infobox map.png
Կալիֆոռնիա
անգլ.՝ California
flag of CaliforniaԶինանշան
Flag of California.svg
Seal of California.svg
Seal of California.svg
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
ԿարգավիճակԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում էԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ
ՎարչկենտրոնՍակրամենտո
Ամենաբարձր կետMount Whitney
ԲԾՄ884 մետր
Օրենսդրական մարմինCalifornia State Legislature
Դատական մարմինSupreme Court of California
Միության մուտքսեպտեմբերի 9 1850 (31-րդ)
Պաշտոնական լեզուներանգլերեն
Բնակչություն
39 144 818 մարդ (2015)[1] (1 տեղ)
Տարածք423 970 կմ² կմ² (3 տեղ)
California in United States.svg
Հիմնադրված էսեպտեմբերի 9, 1850 թ.
Սահմանակցում էՕրեգոն, Արիզոնա, Նևադա և Ստորին Կալիֆոռնիա
Ժամային գոտիUTC-8, Pacific Time Zone, America/Los Angeles և UTC-7
ՀապավումCal.[2], Calif.[2] և CA[2]
ՓոխարինեցCalifornia Republic և Alta California Territory
ISO 3166-2 կոդUS-CA
Անվանված էThe Californias
ՄականունThe Golden State և الولاية الذهبية
Միության մուտքսեպտեմբերի 9 1850 (31-րդ)
ca.gov

Կալիֆոռնիա, նահանգ ԱՄՆ-ի արևմտյան մասում։ Տարածքը 423 հազար կմ քառակուսի։ Վարչական կենտրոնը՝ Սակրամենտո։ Կոչվել է հարևան թերակղզու անունով, որը պատկանում է Մեքսիկային։ Նահանգից տարբերելու համար թերակղզին հաճախ անվանում են Ստորին կամ Հին Կալիֆորինիա։ Կալիֆոռնիան Ալյասկաից և Տեխասից և հետո իր մեծությամբ ԱՄՆ-ի երրորդ նահանգն է։

Պատմություն

Ժամանակին Կալիֆոռնիան Ամերիկայի նվաճողների համար եղել է բաղձալի երկիր։ Մեքսիկայի խաղաղօվկիանոսյան ափերով նավարկելով դեպի հյուսիս՝ իսպանացիները 16-րդ դարում հասան Կալիֆոռնիայի ափերին։ Այդ ժամանակավանից Կալիֆոռնիան դարձավ իսպանական գաղութ և այդպես մնաց մինչև 1821 թվականը։ Սակայն, երբ Մեքսիկան Իսպանիայից անջատվեց, Կալիֆոռնիան մտավ Մեքսիկայի կազմի մեջ։ 1846 թվականին ԱՄՆՄեքսիկայից խլեց Կալիֆոռնիան, երբ այնտեղի գետերից մեկում ոսկի հայտնաբերվեց։ Այդ ժամանակ մարդկային մի հեղեղ հոսեց դեպի Կալիֆոռնիա. մարդիկ գնում էին բախտ որոնելու։ Ոսկու տենդով էր բռնվել նաև Կալիֆոռնիայի խաղաղ կյանքով ապրող բնակչությանը։ Կարճ ժամանակամիջոցում առափնյա մասը փաստորեն ամայացավ։ Այնտեղ խարիսխ գցած նավերն անտեր մնացին, որովհետև ոսկու տենդով բռնված անձնակազմը ձգտում էր դեպի երկրի խորքերը, դեպի Սիերա-Նևադա։ Սիերա-Նևադայի լանջերում նորանոր բնակավայրեր, ավելի ճիշտ՝ ճամբարներ էին ստեղծվում։ Սակայն շուտով ոսկին սպառվեց, դրա հետ էլ կամաց-կամաց թուլացավ ոսկու տենդը։ Երկրի խորքերը հասած մարդկանց մի մասը ետ դարձավ, մյուս մասը հրապուրվեց Կալիֆոռնիայի բնությամբ։ Կազմակերպվեցին ֆերմաներ, աստիճանաբար զարգացավ գյուղատնտեսությունը, կառուցվեցին գործարաններ, ստեղծվեցին աշխույժ նավահանգիստներ, հայտնի դարձան նավթային մեծ պաշարներ և այլն։ 1850 թվականին Կալիֆոռնիան պաշտոնապես ինքնուրույն նահանգ հայտարարվեց և մտավ ԱՄՆ-ի կազմի մեջ։

Other Languages
Afrikaans: Kalifornië
Alemannisch: Kalifornien
አማርኛ: ካሊፎርኒያ
aragonés: California
Ænglisc: California
العربية: كاليفورنيا
asturianu: California
Aymar aru: California suyu
azərbaycanca: Kaliforniya
башҡортса: Калифорния
Boarisch: Kalifornien
žemaitėška: Kalėfuornėjė
Bikol Central: California
беларуская: Каліфорнія
беларуская (тарашкевіца)‎: Каліфорнія
български: Калифорния
Bislama: Kalifornia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ক্যালিফোর্নিয়া
brezhoneg: Kalifornia
bosanski: Kalifornija
буряад: Калифорни
català: Califòrnia
Chavacano de Zamboanga: California
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: California
нохчийн: Калифорни
Cebuano: California
Tsetsêhestâhese: California
corsu: California
čeština: Kalifornie
Чӑвашла: Калифорни
Cymraeg: Califfornia
Deutsch: Kalifornien
Zazaki: Kaliforniya
dolnoserbski: Kaliforniska
Ελληνικά: Καλιφόρνια
emiliàn e rumagnòl: Califòrgna
English: California
Esperanto: Kalifornio
español: California
eesti: California
euskara: Kalifornia
فارسی: کالیفرنیا
suomi: Kalifornia
føroyskt: Kalifornia
français: Californie
arpetan: California
Nordfriisk: California
Frysk: Kalifornje
Gaeilge: California
Gagauz: Kaliforniya
Gàidhlig: Calafòrnia
galego: California
Avañe'ẽ: California
Gaelg: California
客家語/Hak-kâ-ngî: California
Hawaiʻi: Kaleponi
עברית: קליפורניה
Fiji Hindi: California
hrvatski: Kalifornija
hornjoserbsce: Kaliforniska
Kreyòl ayisyen: Kalifòni
magyar: Kalifornia
interlingua: California
Bahasa Indonesia: California
Interlingue: California
Iñupiak: California
Ilokano: California
íslenska: Kalifornía
italiano: California
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᑳᓖᐴᕐᓃᐊ
la .lojban.: kalifornias
Basa Jawa: California
ქართული: კალიფორნია
Qaraqalpaqsha: Kaliforniya shtati
Taqbaylit: Kalifurnya
Kabɩyɛ: Kalɩfɔrnii
қазақша: Калифорния
къарачай-малкъар: Калифорния
kurdî: Kalîforniya
kernowek: Kaliforni
Кыргызча: Калифорния
Latina: California
Ladino: Kalifornia
Lëtzebuergesch: Kalifornien
Lingua Franca Nova: California
Limburgs: Californië
Ligure: California
lumbaart: California
لۊری شومالی: کاليفورنيا
lietuvių: Kalifornija
latviešu: Kalifornija
Malagasy: Kalifornia
олык марий: Калифорний
Māori: Karapōnia
македонски: Калифорнија
മലയാളം: കാലിഫോർണിയ
монгол: Калифорни
кырык мары: Калифорни
Bahasa Melayu: California
مازِرونی: کالیفرنیا
Dorerin Naoero: California
Nāhuatl: California
Plattdüütsch: Kalifornien
Nedersaksies: Kalifornië
नेपाल भाषा: क्यालिफोर्निया
Nederlands: Californië
norsk nynorsk: California
norsk: California
occitan: Califòrnia
Pangasinan: California
Kapampangan: California
Papiamentu: California
Picard: Californie
Deitsch: Kalifornie
polski: Kalifornia
Piemontèis: Califòrnia
پنجابی: کیلیفورنیا
português: Califórnia
Runa Simi: California suyu
rumantsch: California
română: California
русский: Калифорния
संस्कृतम्: कालिफ़ोर्निया
саха тыла: Калифорния
sicilianu: California
Scots: Californie
davvisámegiella: Kalifornia
srpskohrvatski / српскохрватски: Kalifornija
Simple English: California
slovenčina: Kalifornia
slovenščina: Kalifornija
Gagana Samoa: Kalefonia
Soomaaliga: Kalifornia
shqip: Kalifornia
српски / srpski: Калифорнија
Seeltersk: Kalifornien
Basa Sunda: Kalifornia
svenska: Kalifornien
Kiswahili: California
ślůnski: Kaliforńijo
tetun: California
тоҷикӣ: Калифорния
Tagalog: California
Türkçe: Kaliforniya
татарча/tatarça: Калифорния (штат)
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Kaliforniye Shitati
українська: Каліфорнія
oʻzbekcha/ўзбекча: Kaliforniya
vèneto: Całifornia
Tiếng Việt: California
Volapük: Kalifonän
Winaray: California
хальмг: Калифорния
მარგალური: კალიფორნია
ייִדיש: קאליפארניע
Zeêuws: Californië
Bân-lâm-gú: California
isiZulu: California