Ծաղրասարյակ սպանելը (վեպ)

Picto infobox book.png
Ծաղրասարյակ սպանելը
To Kill a Mockingbird
Ծաղրասարյակ սպանելը.JPG
ՀեղինակՀարփըր Լի
Տեսակվեպ
Ժանրsocial novel
Բնօրինակ լեզուանգլերեն
ԵրկիրFlag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Հրատարակման տարեթիվհուլիսի 11, 1960
Պարգև(ներ)Պուլիտցերյան մրցանակ գեղարվեստական արձակի բնագավառում

«Ծաղրասարյակ սպանելը» (անգլ.՝ To Kill a Mockingbird, վերնագրի՝ հայերեն այլ թարգմանությամբ «Սարյակ մի սպանիր ...»), ամերիկացի գրող Հարփըր Լիի վեպ։ Հրատարակվել է 1960 թ.։ Այն միանգամից մեծ հաջողություն ունեցավ և 1961 թ. արժանացավ Պուլիտցերյան մրցանակի։ Վեպը համարվում է ամերիկյան գրականության լավագույն ստեղծագործություններից մեկը, ներառված է ամերիկյան դպրոցների կրթական ծրագրերում։ Սյուժեն և կերպարները հիմնված են հեղինակի ընտանիքի և նրա հարևանների կյանքի հիշատակումների վրա, ինչպես նաև այն իրադարձությունների, որոնք տեղի են ունեցել 1936 թ.-ին նրա ծննդավայրում, երբ նա 10 տարեկան էր:

Վեպը հայտնի է իր ջերմությամբ և հումորով, չնայած արտացոլում է այնպիսի լուրջ խնդիրներ, ինչպիսի եք բռնաբարությունը և ռասայականությունը: Պատմողի հայրը՝ Ատիքըս Ֆինչը, շատ ընթերցողների համար տիպիկ բարոյական հերոս է, ով արտացոլում է իրավաբանների համահավաք կերպարը[1]:

Որպես հարավային գոթական և դաստիարակչական վեպ «Ծաղրասարյակ սպանելը» ներկայացնում է ռասայականության անարդարությունը և անմեղության ոչնչացումը: Գիտնականները նշում են, որ Լին արծարծում է նաև մի շարք այլ կարևոր հարցեր՝ դասային, խիզախության, կարեկցանքի, գենդերային անհավասարության, որոնք բնորոշ են Ամերիկայի հարավին: Վեպը խորապես ուսուցանվում է ամերիկյան դպրոցներում դասընթացների միջոցով, որոնք սերմանում են հանդուրժողականություն և պայքար նախապաշարմունքների դեմ: Չնայած արծարծած թեմաների՝ գիրքը հաճախ ամերիկյան դասագրքերից հանվելու է ներկայացվել այն պատճառով, որ պարունակում է ռասայական անընդունելի մակդիրներ:

Վերաբերմունքը գրքին խորապես տարբերվում է՝ կախված հրատարակությունից: Հեղինակ Մերի Մըք Դոնա Մըրֆին, հավաքագրելով մի շարք հեղինակների և հանրային դեպքերի կարծիքները «Ծաղրասարյակ սպանելը» վեպի շուրջ, գիրքն անվանել է «ապշեցուցիչ ֆենոմեն»[2]: 2006 թ.-ին բրիտանացի գրադարանավարները համարում էին, որ սա Աստվածաշնչից հետո այն գիրքն է, որը յուրաքանչյուր չափահաս մարդ պետք է ընթերցի նախքան մահանալը: Վեպի հիման վրա 1962 թ.-ին ռեժիսոր Ռոբերտ Միլիգան նկարահանվեց համանուն ֆիլմ, որը արժանացել է երեք Օսկարի:

«Ծաղրասարյակ սպանելը» Հարփըր Լիի հրատարակած միակ գիրքն էր, նախքան «Գնա՛, պահակ կանգնի՛ր»-ը, որը «Ծաղրասարյակ սպանելը» վեպի նախնական տարբերակն է: Այն լույս տեսավ 2015 թ.-ի հուլիսի 14-ին: Լին շարունակում էր հարստացնել իր գործերի թիվը նախքան իր մահը՝ 2016 թ.-ի փետրվարը, չնայած այն փաստին, որ 1964 թ.-ից հրաժարվել էր անձնական գործերի ցանկացած հրատարակությունից:

Վեպը հայերեն թարգմանվել է երկու անգամ՝ ռուսերեն թարգմանությունից (հրատարակվել է 1965 թ.[3]) և անգլերենից (հրատարակվել է 2015 թ.-ին[4][5]

Other Languages
azərbaycanca: Bülbülü öldürmək
Bahasa Indonesia: To Kill a Mockingbird
srpskohrvatski / српскохрватски: Ubiti pticu rugalicu
Simple English: To Kill a Mockingbird
svenska: Dödssynden
Tiếng Việt: Giết con chim nhại