Ծաղրասարյակ սպանելը (վեպ)

Picto infobox book.png
Ծաղրասարյակ սպանելը
To Kill a Mockingbird
Ծաղրասարյակ սպանելը.JPG
ՀեղինակՀարփըր Լի
Տեսակվեպ
Ժանրsocial novel
Բնօրինակ լեզուանգլերեն
ԵրկիրFlag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
ՀրատարակիչJ. B. Lippincott & Co.
Հրատարակման տարեթիվհուլիսի 11, 1960
Պարգև(ներ)Պուլիտցերյան մրցանակ գեղարվեստական արձակի բնագավառում

«Ծաղրասարյակ սպանելը» (անգլ.՝ To Kill a Mockingbird, վերնագրի՝ հայերեն այլ թարգմանությամբ «Սարյակ մի սպանիր ...»), ամերիկացի գրող Հարփըր Լիի վեպ։ Հրատարակվել է 1960 թ.։ Այն միանգամից մեծ հաջողություն ունեցավ և 1961 թ. արժանացավ Պուլիտցերյան մրցանակի։ Վեպը համարվում է ամերիկյան գրականության լավագույն ստեղծագործություններից մեկը, ներառված է ամերիկյան դպրոցների կրթական ծրագրերում։ Սյուժեն և կերպարները հիմնված են հեղինակի ընտանիքի և նրա հարևանների կյանքի հիշատակումների վրա, ինչպես նաև այն իրադարձությունների, որոնք տեղի են ունեցել 1936 թ.-ին նրա ծննդավայրում, երբ նա 10 տարեկան էր:

Վեպը հայտնի է իր ջերմությամբ և հումորով, չնայած արտացոլում է այնպիսի լուրջ խնդիրներ, ինչպիսի եք բռնաբարությունը և ռասայականությունը: Պատմողի հայրը՝ Ատիքըս Ֆինչը, շատ ընթերցողների համար տիպիկ բարոյական հերոս է, ով արտացոլում է իրավաբանների համահավաք կերպարը[1]:

Որպես հարավային գոթական և դաստիարակչական վեպ «Ծաղրասարյակ սպանելը» ներկայացնում է ռասայականության անարդարությունը և անմեղության ոչնչացումը: Գիտնականները նշում են, որ Լին արծարծում է նաև մի շարք այլ կարևոր հարցեր՝ դասային, խիզախության, կարեկցանքի, գենդերային անհավասարության, որոնք բնորոշ են Ամերիկայի հարավին: Վեպը խորապես ուսուցանվում է ամերիկյան դպրոցներում դասընթացների միջոցով, որոնք սերմանում են հանդուրժողականություն և պայքար նախապաշարմունքների դեմ: Չնայած արծարծած թեմաների՝ գիրքը հաճախ ամերիկյան դասագրքերից հանվելու է ներկայացվել այն պատճառով, որ պարունակում է ռասայական անընդունելի մակդիրներ:

Վերաբերմունքը գրքին խորապես տարբերվում է՝ կախված հրատարակությունից: Հեղինակ Մերի Մըք Դոնա Մըրֆին, հավաքագրելով մի շարք հեղինակների և հանրային դեպքերի կարծիքները «Ծաղրասարյակ սպանելը» վեպի շուրջ, գիրքն անվանել է «ապշեցուցիչ ֆենոմեն»[2]: 2006 թ.-ին բրիտանացի գրադարանավարները համարում էին, որ սա Աստվածաշնչից հետո այն գիրքն է, որը յուրաքանչյուր չափահաս մարդ պետք է ընթերցի նախքան մահանալը: Վեպի հիման վրա 1962 թ.-ին ռեժիսոր Ռոբերտ Միլիգան նկարահանվեց համանուն ֆիլմ, որը արժանացել է երեք Օսկարի:

«Ծաղրասարյակ սպանելը» Հարփըր Լիի հրատարակած միակ գիրքն էր, նախքան «Գնա՛, պահակ կանգնի՛ր»-ը, որը «Ծաղրասարյակ սպանելը» վեպի նախնական տարբերակն է: Այն լույս տեսավ 2015 թ.-ի հուլիսի 14-ին: Լին շարունակում էր հարստացնել իր գործերի թիվը նախքան իր մահը՝ 2016 թ.-ի փետրվարը, չնայած այն փաստին, որ 1964 թ.-ից հրաժարվել էր անձնական գործերի ցանկացած հրատարակությունից:

Վեպը հայերեն թարգմանվել է երկու անգամ՝ ռուսերեն թարգմանությունից (հրատարակվել է 1965 թ.[3]) և անգլերենից (հրատարակվել է 2015 թ.-ին[4][5]

Other Languages
azərbaycanca: Bülbülü öldürmək
Bahasa Indonesia: To Kill a Mockingbird
srpskohrvatski / српскохрватски: Ubiti pticu rugalicu
Simple English: To Kill a Mockingbird
svenska: Dödssynden
Tiếng Việt: Giết con chim nhại