Լոթար I

Picto infobox prétendant à un trône.png
Լոթար I
Lothar I.jpg
Ծնվել է՝795[1]
Ծննդավայրանհայտ
Մահացել է՝սեպտեմբերի 29, 855[2]
Վախճանի վայրՊրյում, Գերմանիա[3][4][5]
Prüm Abbey
ՏոհմԿարոլինգներ[2]
միապետ
ՀայրLouis the Pious[2]
ՄայրErmengarde of Hesbaye[2]
ԵրեխաներLouis II of Italy[6], Lothair II of Lotharingia[7], Charles of Provence[8], Rotrude[9], Hiltrude[10], Bertha[11], Ermengard[12], Gisela[13] և Carloman[14]

Լոթար I (գերմ.՝ Lothar, 795[1], անհայտ - սեպտեմբերի 29, 855[2], Պրյում, Գերմանիա[3][4][5]), կայսր Կարոլինգների արքայատոհմից Լյուդովիկ Բարեպաշտի ավագ որդին։ Բավարիայի թագավոր 814-817 թվականներին, Իտալիայի թագավոր 818-843 թվականներին, միջին թագավորության թագավոր 843-855 թվականներին։ 817-ից եղել է հոր գահակիցը, բայց փաստաթղթերում նրա անունը հոր անվան կողքին հանդիպում է միայն 825 թվականից։ Որպես կայսր թագադրվել է 823 թվականին։ Եխբայրների հետ մի քանի անգամ հանգես է եկել հոր դեմ։ Կնքել է կայսրության բաժանման մասին վերդենյան պայյամանգաիրը, իսկ մահվանից կարճ ժամանակ առաջ հրաժարվել է գահից և պետություը բաժանել իր որդիների՝ Լյուդովիկի, Կառլի և Լոթարի միջև [15][16][17]:

Հարաբրությունները հոր հետ

Լյուդովկ I բարեպաշտը 817 թվականին հրապարակեց Ordinatio imperii, որով փորձ էր անում հաստատելու թագաժառանգման նոր սկզբունք։ Կայսրական տիտղոսի հետ առավելագուն իշխանությունը կենտրոնանոււմ էր արքայորդիններից մեկի՝ Լոթարի ձեռքերում։ Նրա երկու կրտսեր եղբայրները Պիպինը և Լյուդովիկը համապատասխանաբար ստանում էին Ակվիտանիան և Բավարիան՝ ծայրամասային երկրամասեր, որոնք քաղաքական տեսակետից խիստ անհանգիստ էին։ Բացի այդ եղբայրները պետք է ենթարկվեին Լոթարի կամքին և չէին կարող նույնիսկ ամուսնանալ առանց նրա համաձայնության։ Պիպինի կամ Լյուդովիկի մահվան դեպքում նրանց երկրամասերը ինքնաբերաբար հանձնվում էին Լոթարին, իսկ եթե վերջինս էր անժամանակ մահանում, նրա տիտղոսը երկրամասերը ու լիազորությունները, արիստոկրատիայի որոշմամաբ, փոխանցվում էին կրտսեր եղբայրներից մեկին։ Նորամոծությունը կտրուկ հակասության մեջ էր մտնում նախկին կարգի հետ, երբ արքայորդիները օգտվում էին ժառանգության հավասար իրավունքներից։ Դա ծնունդ տվեց մի շարք պառակտիչ պատերազմների՝ պարզ դարցնելով, որ նոր սկզբունքը Ֆռանկյան արիստոկրատիայի մեծ մասի ասջակցությունը չի վայելու։ Լոթարը մի քանի անգամ ապստամբել է հոր դեմ։ 830 թվականին պաշտպանել է կրտսեր եղբոր Պիպին I-ի ապստամբությունը ուղղված հոր դեմ։ Կոմպյենի համագումարը Լոթարին հրչակեց կայսրության առաջնորդ, բայց կարճ ժամանակ անց եղբայրների խարդավանքների պատճառով զրկվեց իշխանությունից։832 թվականին զավակնները կրկին ապստամբեցին հոր դեմ և 833 թվականի հունիսին Լոթարը երկրորդ անգամ գահհնկեց արեց հորը։ Ի դժբախտություն նրա եղբայրները ոչ մի կերպ չկարողացան համաձայնության գալ և արդեն 834 թվականի մարտին Լյուդովիկ բարեպաշտի կողմնակաիցները իշխանությունը վերադարձրին նրան։ Լոթարը փորձեց դիմադրել, բայց 834 թվականի հունիսին Բլուայի ճակատամարտում ջախջախիչ պարտություն կրեց և պարտավոր էր ծնկաչոք ներեղություն աղերսել։ Հոր կյանքի վերջին տարիներին Լոթարը բավարարվեց Իտալիայի վրա իշխելով և երազում էր առանձնացնել Իտալական կայսրությունը և Խառնվել Պապական մարզի ներքին կառավարմանը։

Other Languages
Afrikaans: Lotarius I
العربية: لوثر الأول
asturianu: Llotariu I
беларуская: Лотар I
беларуская (тарашкевіца)‎: Лётар I
български: Лотар I
brezhoneg: Lotar Iañ
català: Lotari I
Cymraeg: Lothair I
Ελληνικά: Λοθάριος Α΄
English: Lothair I
español: Lotario I
euskara: Lotario I.a
فارسی: لوتار یکم
suomi: Lothar I
français: Lothaire Ier
Gaeilge: Lothair I
galego: Lotario I
Bahasa Indonesia: Lothair I
italiano: Lotario I
日本語: ロタール1世
ქართული: ლოთარ I
Lëtzebuergesch: Lothaire I.
Malagasy: Lothair I
Nederlands: Lotharius I
polski: Lotar I
português: Lotário I
русский: Лотарь I
Scots: Lothair I
srpskohrvatski / српскохрватски: Lotar I, car Svetog Rimskog Carstva
slovenščina: Lotar I. Karolinški
српски / srpski: Лотар I
svenska: Lothar I
українська: Лотар I
West-Vlams: Lotharius I