Թոթ

Թոթ
Thoth.svg
Տեսակհին եգիպտական աստվածություն
ԴիցաբանությունՀին Եգիպտոս
Սեռիգական
Հունական գրաձևΘόουτ
Լատինական գրաձևThoth
Այլ մշակույթներումՀերմես
Երևի համընկնում էՀերմես
Զբաղմունքիմաստության, գիտությունների, Լուսնի աստված, գրադարանների, գիտնականների, պաշտոնյաների, պետական և համաշխարհային կարգի հովանավոր
ԾագումՀերմոպոլիս
ԱմուսինՄաատ[1]
Հատկանիշներիբիսի կամ պավիանի գլուխ
Thoth Վիքիպահեստում
G26t
Z4
հիերոգլիֆներ
Թոթ

Թոթ (Թեութ, Թութ, Թուութ, Թոութ, Թեհութի, Զեհութի, Թեչու կամ Թեթու հին հուն․՝ Θώθ, Θόουτ Կաղապար:Lang-egy բառից, հնարավոր է ḏiḥautī արտասանությունը[2]), հին եգիպտական իմաստության, գիտությունների, Լուսնի աստված, գրադարանների, գիտնականների, պաշտոնյաների, պետական և համաշխարհային կարգի հովանավոր։ Համարվում է եգիպտական ամենավաղ աստվածներից մեկը[3]:

Թոթ աստվածն, որպես կանոն, պատկերվում էր իբիսի գլխով մարդու տեսքով, ձեռքի մեջ նա պահում էր գավազան և անխ: Սակայն, բացի այդ տարբերակից գոյություն ունեին նրան պատկերելու այլ բազմաթիվ տարբերակներ։

Թոթի պաշտամունքի հիմնական կենտրոնն էր հանդիսանում Շմունը կամ Էշմունենը (Հերմոպոլ Մեծ)[4][5]:

Ենթադրվում է, որ ճշմարտության, արդարության Մաատ աստվածուհին եղել է Թոթ աստծո կինը[6]:

Ազդեցության ոլորտներ

Ի սկզբանե Թոթ աստծուն երկրպագում էին որպես իբիսի, ով հայտնում էր Նեղոսի հեղեղման և վնասատուներին ոչնչացնելու մասին[7]: Հնարավոր է, այդ ժամանակ նա եղել է աստղային աստված և հետևում էր հավասարակշռությանը երկնքում[8]: Բացի այդ, Բուրգերի տեքստերում Թոթը եղել է աստված, ով ցանկանում էր լինել արքայի օգնականը հանդերձյալ կյանքում։ Արքաները նրա օգնության կարիքը շատ ունեին, սակայն նրա հստակ դերն տեքստերի այն հավատալիքներում հայտնի չէ[6]:

Ավելի ուշ նրան ներկայացնում էին առաջին հերթին որպես իմաստուն աստված, հիերոգլիֆների[7], գրերի[8] և օրացույցի[9] հայտնագործող, սրբազան գրքերի հեղինակ, գրադարանների, մոգերի, գիտնականների և պաշտոնյաների հովանավոր[7]: Նրա հետ էին կապում բոլոր գիտությունների իմացությունը, հատկապես մոգությունը[9]: Որպես Լուսնի աստված, նա եղել է Ռա աստծո տեղակալը[7]: Նա եղել է Պտահ-Խոր-Թոթ տրիադայի անդամ, որն ավելի ուշ ձևափոխվել և դարձել է Ռա-Խոր-Թոթ։ Բացի այդ, նա խոսքի աստվածն էր, նրա խոսքերը հանգեցնում էին գործողությունների։ Հին եգիպտական դիցաբանության համաձայն, նա ամբողջ աշխարհը ստեղծեց խոսքով[10]:

Other Languages
Afrikaans: Thoth
Alemannisch: Thoth
العربية: تحوت
مصرى: تحوت
azərbaycanca: Tot
беларуская: Тот
български: Тот
brezhoneg: Tot
bosanski: Thoth
català: Thot
čeština: Thovt
Cymraeg: Thoth
dansk: Thoth
Deutsch: Thot
Ελληνικά: Θωθ
English: Thoth
Esperanto: Toto
español: Tot
eesti: Thot
euskara: Tot
فارسی: تحوت
suomi: Thot
français: Thot
Gaeilge: Tót
עברית: תחות
हिन्दी: थोथ
hrvatski: Thoth
magyar: Thot
Bahasa Indonesia: Thoth
íslenska: Þoþ
italiano: Thot
日本語: トート
Basa Jawa: Thoth
ქართული: თოტი
한국어: 토트
Latina: Thoth
lietuvių: Totas
latviešu: Tots
македонски: Тот
മലയാളം: തോത്ത്
Bahasa Melayu: Dewa Thoth
Nedersaksies: Thoth
Nederlands: Thoth (mythologie)
norsk: Tot
occitan: Djehoti
polski: Thot
português: Tot
română: Thot
русский: Тот
sicilianu: Thoth
Scots: Thoth
srpskohrvatski / српскохрватски: Tot
Simple English: Thoth
slovenčina: Thovt
slovenščina: Tot
српски / srpski: Теут
svenska: Thot
Tagalog: Thoth
Türkçe: Thoth
українська: Тот
اردو: تحوت
Tiếng Việt: Thoth
Winaray: Thoth
მარგალური: თოტი
中文: 托特