Էյրենե

Էյրենե
Eirene von Knaus.jpg
ՏեսակԱստված Հունական դիացաբանությունից
Սեռիգական
Հունական գրաձևΕἰρήνη
Լատինական գրաձևPax
ՀայրԶևս
ՄայրԹեմիս
ՔույրԵվնոմիա, Դիկե
Քույր/ԵղբայրԵվնոմիա և Դիկե
Հատկանիշներխաղաղության աստվածուհի
Eirene Վիքիպահեստում

Էյրենե ', (հին հուն․՝ Εἰρήνη, [e ː rɛ ː nɛ ː], հունարենից «խաղաղություն», «խաղաղ կյանք», իսկ հռոմեական դիցաբանության մեջ հայտնի էր Պակս – Pax անվամբ ) հին հունական դիցաբանության մեջ[1] հորաներից մեկը, մարմնավորում է խաղաղությունը, և պատկերվում էր որպես գեղեցիկ երիտասարդ կին՝ առատության եղջյուրը, գավազանը, ջահը կամ ռիթոնը ձեռքին։ Զևսի և Թեմիսի[2] դուստրն է, Դիկեի և Եվնոմիաի քույրն է։

Պատկերը եւ ատրիբուտները

Աթենքի քաղաքացիները մեծ սեր էին տածում նրա հանդեպ։ Ռազմածովային հաղթանակ տանելով Եվրիմեդոնթեի մոտ (465 մ.թ.ա) և Սպարտայի հետ հաշտություն կնքելով (375 մ.թ.ա), Աթենքում հիմնվում է Էյրենեի պաշտամունքը և նրա պատվին կանգնեցում են զոհասեղաններ։ Աթենացիները նրան պատկերում էին ծաղկամանների և մետաղադրամների վրա։ Էյրենեի երդմնագիր արձանի մոտ, Աթենքում, մատուցվում էր ամենամյա պետական անարյուն զոհեր ի հիշատակ Ընդհանուր Խաղաղության օրվա։ Էյրենեի բրոնզե արձանը քանդակել էր Կեփիսոդոտուս Ավագը, ում հայրը, կամ հորեղբայրը հավանականորեն եղել է հայտնի քանդակագործ Պրաքսիտելես։ Արձանը կանգնաց էր Աթենքի շուկայի հրապարակում[3]., իսկ նրա նկարը՝ Պրիտանեայում։ Թեև օրիգինալ արձանը այժմ համարվում է կորաց, գույություն ունի Հռոմեացիների կողմից պատրաստված մարմարյա պատճենը. լավագույն ողջ մնացած պատճեններից մեկը գտնվում է Մյունխենի Glyptothek թանգարանում։ Նրա վրա պատկերված է աստվածուհին և փոքրիկ Պլուտոսը՝ առատության աստվածը, Դեմետրայի՝ հողագործության և բերքատվության աստվածուհու որդի, իր ձախ թևի վրա։ Բացակայում է Էյրենեի աջ ձեռքը, որտեղ գտնվում էր նրա գավազանը։ Նա մայրական հայացկով է նայում Պլուտոսին, նա էլ վստա հությամբ է լցված նրա հանդեպ։
Արձանը ալեգորիա (այլաբանություն) է իրենից ներկայացնում՝ Պլուտոս- Լիությունը բարգավաճում է Էյրենե- Խաղաղության ներկո։

Չորս հորաները
  • Գլխավոր դերն է տանում Արիստոփանեսի «Աշխարհ» կոմեդիայում (անձայն)։
  • Հիշատակվոմ է Եվրիփիդի[4] կողմիգ։
  • Ըստ առասպելի, հենց Թեսևսն էր հիմնել նրա պաշտամունքը՝ Ատիկայի 12 համայնքի միավորման կապակցությամբ։
Other Languages
беларуская: Эйрэна
български: Ирена
brezhoneg: Eirene (doueez)
català: Irene (Hores)
čeština: Eiréné
Esperanto: Ejreno
euskara: Eirene
suomi: Eirene
français: Eiréné
Bahasa Indonesia: Eirene
italiano: Eirene
한국어: 에이레네
lietuvių: Eirenė
norsk nynorsk: Eirene
polski: Ejrene
português: Irene (mitologia)
русский: Эйрена
srpskohrvatski / српскохрватски: Irena (mitologija)
slovenščina: Irene
српски / srpski: Ејрена
svenska: Eirene
Türkçe: İrini
українська: Ейрена
中文: 厄瑞涅