Գերմանիա
English: Germany

Գերմանիայի Դաշնային
Հանրապետություն
Bundesrepublik Deutschland
Գերմանիա դրոշ
Դրոշ
Գերմանիա զինանշանը
Զինանշան
Նշանաբան՝

«Einigkeit und Recht und Freiheit» (դե ֆակտո)
«Միասնություն և արդարություն և ազատություն
Ազգային օրհներգ՝
"«Դոչլանդլիդ»"
«Գերմանիայի երգը»

Գերմանիա դիրքը
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության տեղագրությունը
ՄայրաքաղաքԲեռլին
Ամենամեծ քաղաք մայրաքաղաք
Պաշտոնական լեզու գերմաներեն
Էթնիկ խմբեր (2016) 80,8%՝ գերմանացիներ

11,7%` այլ եվրոպացիներ
4,9%՝ արևմտաասիացիներ

1,3%` այլ ասիացիներ
0,6%` աֆրիկացիներ0,5%՝ ամերիկացիներ

0,1%՝ այլն
Կառավարում Դաշնային խորհրդարանական հանրապետություն
 -  Նախագահ Ֆրանկ-Վալտեր Շթայնմայեր
 -  Կանցլեր Անգելա Մերկել
 -  Բունդեսթագի նախագահ Վոլֆգանգ Շեուբլե
 -  Բունդեսրատի նախագահ Դանիել Գյունթեր
 -  Դաշնային սահմանադրական դատարանի նախագահ Անդրեաս Վոսկուլ
Ձևավորում
 -  Գերմանական կայսրություն հունվարի 18, 1871 
 -  Վայմարյան հանրապետություն նոյեմբերի 9, 1918 
 -  Երրորդ Ռայխ հունվարի 30, 1933 
 -  Արևմտյան և Արևելյան Գերմանիա 1945-1990 թվականներ 
 -  Դաշնային կառավարման մոդելի մասին օրինագծի ընդունում մայիսի 8, 1949 
 -  Վերամիավորում հոկտեմբերի 3, 1990 
Բնակչություն
 -  30․06․2019 նախահաշիվը Green Arrow Up Darker.svg 83073100[1]  (17-րդ)
ՀՆԱ (ԳՀ) 2019 գնահատում
 -  Ընդհանուր $4555 միլիարդ[2] (5-րդ)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $54983[2] (18-րդ)
ՀՆԱ (անվանական) 2019 գնահատում
 -  Ընդհանուր $4117 միլիարդ[2] (4-րդ)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $49692[2] (17-րդ)
Ջինի (2017) 29,1 
ՄԶՀ (2017) 0,936 (5-րդ)
Արժույթ Եվրո (€) (EUR)
Ժամային գոտի CET (ՀԿԺ+1)
 -  Ամռանը (DST) CEST (ՀԿԺ+2)
Ազգային դոմեն .de և .eu
Հեռախոսային կոդ +49

Գերմանիա (գերմ.՝ Deutschland), պաշտոնապես՝ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն (գերմ.՝ Bundesrepublik Deutschland), պետություն Արևմտյան Եվրոպայում, որը Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերից ձգվում է մինչև Ալպյան լեռներ և Բոդենի լիճ՝ հարավում հասնելով մինչև հյուսիսային Հռենոս։ Հյուսիսում սահմանակցում է Դանիային, արևելքում՝ Չեխիային և Լեհաստանին, հարավում՝ Ավստրիային և Շվեյցարիային, հարավում՝ Ֆրանսիային, իսկ Լյուքսեմբուրգին, Բելգիային և Նիդերլանդներին՝ արևմուտքում։

Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը բաժանված է 16 վարչատարածքային միավորների՝ երկրամասերի և ընդգրկում է ընդհանուր հաշվով շուրջ 357 386 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ունենալով շուրջ 83 միլիոն բնակչություն՝ Գերմանիան համարվում է Ռուսաստան Դաշնությունից հետո Եվրոպայի խոշորագույն պետությունը, ինչպես նաև Եվրոպական միության (ԵՄ) ամենախիտ բնակեցված պետությունը։ Գերմանիան բավականին ապակենտրոնացված պետություն է․ թեպետ մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Բեռլինն է, այնուամենայնիվ, Մայնի Ֆրանկֆուրտը հանդիսանում է երկրի ֆինանսական կենտրոնը և հենց այստեղ էլ գտնվում է դաշնության խոշորագույն օդանավակայանը։ Ամենաբնակեցված, արդյունաբերական խոշոր երկրամասը Ռուրն է, որի գլխավոր քաղաքներն են Դորտմունդն ու Էսսենը։ Բացի այդ, Գերմանիայի մյուս նշանավոր քաղաքներն են Համբուրգը, Մյունխենը, Քյոլնը, Շտուտգարտը, Դյուսելդորֆը, Լայպցիգը, Դրեզդենը, Բրեմենը, Հաննովերը, Գելզենկիրխենը և Նյուրնբերգը։

Գերմանիան Եվրոպայի ամենահարուստ պատմություն ունեցող պետություններից է։ Գերմանական ցեղերը եվրոպական հողերում հաստատվել են Ժողովուրդների մեծ գաղթի ժամանակահատվածում և Վերդենի դաշնագրի կնքումից հետո ձևավորել սեփական պետությունը։ 10-րդ դարում ստեղծվում է գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը, որը դառնում է տարածաշրջանի կարևորագույն ուժերից մեկը։ 15-րդ դարում հյուսիսգերմանական շրջաններում ձևավորվում է ռեֆորմացիայի շարժումը, որն ազդարարում է նոր շրջանի եվրոպական պատմության սկիզբը[3]։ Սրբազան Հռոմեական կայսրության փլուզումից հետո՝ 1815 թվականին ստեղծվում է Գերմանական համադաշնությունը, որը Պրուսիայի վարչապետ Օտտո ֆոն Բիսմարկի ջանքերով կենտրոնացված իշխանության ներքո միավորվում է 1871 թվականին։ 1918 թվականին Գերմանիան սանձազերծում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, որի ավարտին կրած պարտությունից հետո կայսերական կարգերը տապալվում են և հաստատվում է Վայմարյան հանրապետությունը։ Հաջորդ տասնամյակում Գերմանիայում իշխանության եկած նացիստները՝ ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորությամբ, սկսում են նոր աշխարհամարտ, որտեղ սակայն կրում են պարտություն։ Արդյունքում՝ վերջիններս կորցնում են նվաճված բոլոր տարածքներն ու արևելյան Գերմանիան, որը սկսում է զարգանալ սոցիալիստական ուղով։ 1989 թվականին ԳՖՀ-ում տեղի է ունենում հեղափոխություն, որի արդյունքում կոմունիստական վարչակարգն արևելյան Գերմանիայում անկում է ապրում և երկրի երկու մասերը միավորվում են[4]։

Մերօրյա Գերմանիան դաշնային խորհրդարանական հանրապետություն (բունդեսհանրապետություն) է, որը կառավարվում է վարչապետի՝ կանցլերի կողմից։ Ունի «մեծ տերության» կարգավիճակ և համարվում է տնտեսական գերհսկա (ՀՆԱ-ի ցուցանիշով՝ չորրորդն աշխարհում, անվանական ՀՆԱ-ով՝ հինգերորդը)։ Արդյունաբերական և տեխնոլոգիական բազմաթիվ ոլորտներում համարվում է համաշխարհային առաջատար։ Որպես բնակչության բարձր կենսամակարդակ ունեցող զարգացած պետություն՝ Գերմանիան ապահովում է բացառիկ սոցիալական անվտանգություն, հանրային առողջապահություն, անվճար, որակյալ միջնակարգ և բուհական կրթություն և շրջակա միջավայրի, կենսաբազմազանության պահպանություն։

Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը 1957 թվականից ի վեր հանդիսանում է Եվրոպական տնտեսական համագործակցության, իսկ 1993-ից՝ Եվրոպական միության համահիմնադիր անդամ, 1999 թվականից ի վեր՝ Շենգենյան գոտի։ Անդամակցում է նաև ՄԱԿ-ին, Հյուսիսատլանտյան դաշինքին (ՆԱՏՕ), «Մեծ յոթնյակին», Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությանը և այլն։

Բովանդակություն

Other Languages
Аҧсшәа: Германиа
Acèh: Jeureuman
адыгабзэ: Германие
Afrikaans: Duitsland
Akan: Germany
Alemannisch: Deutschland
አማርኛ: ጀርመን
aragonés: Alemanya
Ænglisc: Þēodscland
العربية: ألمانيا
ܐܪܡܝܐ: ܓܪܡܢ
مصرى: المانيا
asturianu: Alemaña
авар: Герман
Aymar aru: Alimaña
azərbaycanca: Almaniya
تۆرکجه: آلمان
башҡортса: Германия
Bali: Jerman
Boarisch: Deitschland
žemaitėška: Vuokītėjė
Bikol Central: Alemanya
беларуская: Германія
беларуская (тарашкевіца)‎: Нямеччына
български: Германия
भोजपुरी: जर्मनी
Bislama: Jemani
bamanankan: Alimaɲi
বাংলা: জার্মানি
བོད་ཡིག: འཇར་མན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জার্মানি
brezhoneg: Alamagn
bosanski: Njemačka
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Jerman
буряад: Германи
català: Alemanya
Chavacano de Zamboanga: Alemania
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dáik-guók
нохчийн: Германи
Cebuano: Alemanya
Chamoru: Alemaña
ᏣᎳᎩ: ᎠᏛᏥ
Tsetsêhestâhese: Ma'evé'ho'éno
کوردی: ئەڵمانیا
corsu: Germania
qırımtatarca: Almaniya
čeština: Německo
kaszëbsczi: Miemieckô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Нѣмьци
Чӑвашла: Германи
Cymraeg: Yr Almaen
dansk: Tyskland
Deutsch: Deutschland
Zazaki: Almanya
dolnoserbski: Nimska
डोटेली: जर्मनी
ދިވެހިބަސް: ޖަރުމަނުވިލާތް
ཇོང་ཁ: ཇཱར་མ་ནི
eʋegbe: Germany
Ελληνικά: Γερμανία
emiliàn e rumagnòl: Germâgna
English: Germany
Esperanto: Germanio
español: Alemania
eesti: Saksamaa
euskara: Alemania
estremeñu: Alemaña
فارسی: آلمان
Fulfulde: Almaanya
suomi: Saksa
Võro: S'aksamaa
Na Vosa Vakaviti: Jamani
føroyskt: Týskland
français: Allemagne
arpetan: Alemagnes
Nordfriisk: Tjüschlönj
furlan: Gjermanie
Frysk: Dútslân
Gaeilge: An Ghearmáin
Gagauz: Germaniya
贛語: 德國
kriyòl gwiyannen: Lanlmangn
Gàidhlig: A' Ghearmailt
galego: Alemaña
گیلکی: آلمان
Avañe'ẽ: Alemáña
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: जर्मनी
ગુજરાતી: જર્મની
Hausa: Jamus
客家語/Hak-kâ-ngî: Tet-koet
Hawaiʻi: Kelemānia
עברית: גרמניה
हिन्दी: जर्मनी
Fiji Hindi: Germany
hrvatski: Njemačka
hornjoserbsce: Němska
Kreyòl ayisyen: Almay
Արեւմտահայերէն: Գերմանիա
interlingua: Germania
Bahasa Indonesia: Jerman
Interlingue: Germania
Igbo: Jémanị
Ilokano: Alemania
ГӀалгӀай: Германи
íslenska: Þýskaland
italiano: Germania
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᔮᒪᓂ
日本語: ドイツ
Patois: Joermani
la .lojban.: dotygu'e
Jawa: Jerman
ქართული: გერმანია
Qaraqalpaqsha: Germaniya
Taqbaylit: Lalman
Адыгэбзэ: Джэрмэн
Kabɩyɛ: Caama
Kongo: Alemanyi
Gĩkũyũ: Njĩrĩmani
қазақша: Германия
kalaallisut: Tyskit Nunaat
ភាសាខ្មែរ: អាល្លឺម៉ង់
ಕನ್ನಡ: ಜರ್ಮನಿ
한국어: 독일
Перем Коми: Немечму
къарачай-малкъар: Германия
Ripoarisch: Dütschland
kurdî: Almanya
kernowek: Almayn
Кыргызча: Германия
Latina: Germania
Ladino: Almania
Lëtzebuergesch: Däitschland
лезги: Германия
Lingua Franca Nova: Deutxland
Luganda: Girimane
Limburgs: Duitsland
Ligure: Germania
lumbaart: Germania
lingála: Alémani
لۊری شومالی: آلمان
lietuvių: Vokietija
latgaļu: Vuoceja
latviešu: Vācija
मैथिली: जर्मनी
Basa Banyumasan: Jerman
Malagasy: Alemaina
олык марий: Немыч Эл
Māori: Tiamana
Minangkabau: Jerman
македонски: Германија
മലയാളം: ജർമ്മനി
монгол: Герман
मराठी: जर्मनी
Bahasa Melayu: Jerman
Malti: Ġermanja
Mirandés: Almanha
မြန်မာဘာသာ: ဂျာမနီနိုင်ငံ
مازِرونی: آلمان
Dorerin Naoero: Djermani
Nāhuatl: Alemania
Napulitano: Germania
Plattdüütsch: Düütschland
Nedersaksies: Duutslaand
नेपाली: जर्मनी
नेपाल भाषा: जर्मनी
Nederlands: Duitsland
norsk nynorsk: Tyskland
norsk: Tyskland
Novial: Germania
Nouormand: Allemangne
Sesotho sa Leboa: Jeremane
Chi-Chewa: Germany
occitan: Alemanha
Livvinkarjala: Germuanii
Oromoo: Jarmanii
ଓଡ଼ିଆ: ଜର୍ମାନୀ
Ирон: Герман
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਰਮਨੀ
Pangasinan: Alemanya
Kapampangan: Alemanya
Papiamentu: Alemania
Picard: Alemanne
Deitsch: Deitschland
Pälzisch: Deutschland
पालि: जर्मनी
Norfuk / Pitkern: Doichland
polski: Niemcy
Piemontèis: Almagna
پنجابی: جرمنی
Ποντιακά: Γερμανία
پښتو: المان
português: Alemanha
Runa Simi: Alimanya
rumantsch: Germania
romani čhib: Jermaniya
Kirundi: Ubudage
română: Germania
armãneashti: Ghermãnia
tarandíne: Germanie
русский: Германия
русиньскый: Нїмецько
Kinyarwanda: Ubudage
संस्कृतम्: शर्मण्यदेशः
саха тыла: Германия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ
sardu: Germania
sicilianu: Girmania
Scots: Germany
سنڌي: جرمني
davvisámegiella: Duiska
srpskohrvatski / српскохрватски: Njemačka
සිංහල: ජර්මනිය
Simple English: Germany
slovenčina: Nemecko
slovenščina: Nemčija
Gagana Samoa: Siamani
chiShona: Germany
Soomaaliga: Jarmalka
shqip: Gjermania
српски / srpski: Њемачка
Sranantongo: Doysrikondre
SiSwati: IJalimane
Sesotho: Jeremane
Seeltersk: Düütsklound
Sunda: Jérman
svenska: Tyskland
Kiswahili: Ujerumani
ślůnski: Mjymcy
Sakizaya: Germany
தமிழ்: ஜெர்மனி
ತುಳು: ಜರ್ಮನಿ
తెలుగు: జర్మనీ
tetun: Alemaña
тоҷикӣ: Олмон
ትግርኛ: ጀርመን
Türkmençe: Germaniýa
Tagalog: Alemanya
Tok Pisin: Siamani
Türkçe: Almanya
Xitsonga: Jarimani
татарча/tatarça: Алмания
chiTumbuka: Germany
Twi: Gyaaman
reo tahiti: Heremani
тыва дыл: Германия
удмурт: Германия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گېرمانىيە
українська: Німеччина
اردو: جرمنی
oʻzbekcha/ўзбекча: Germaniya
vèneto: Germania
vepsän kel’: Saksanma
Tiếng Việt: Đức
West-Vlams: Duutsland
Volapük: Deutän
walon: Almagne
Winaray: Alemanya
Wolof: Almaañ
吴语: 德国
isiXhosa: IJamani
მარგალური: გერმანია
ייִדיש: דייטשלאנד
Yorùbá: Jẹ́mánì
Vahcuengh: Dwzgoz
Zeêuws: Duutsland
中文: 德国
文言: 德國
Bân-lâm-gú: Tek-kok
粵語: 德國
isiZulu: IJalimani