Գամետ

Գամետների շարժը սերմնահեղուկում

Գամետ (հուն․՝ γᾰμετή - կին[1], γᾰμέτης - ամուսին), ռեպրոդուկտիվ բջիջներ են, որոնք ունեն քրոմոսոմների հապլոիդ հավաքակազմ։ Մասնակցում են գամետային և սեռական բազմացման գործընթացներին։ Երկու գամետների միաձուլման արդյունքում առաջանում է զիգոտ, որը վերափոխվում է առանձնյակի (կամ մի խումբ առանձնյակների)։ Տվյալ առանձնյակը երկու ծնողներից ժառանգում է այն գամետների միջոցով ժառանգված առանձնահատկությունները։

Ձևաբանություն և գամետոգամիայի տեսակներ

Իզոգամ

Իզոգամ (հունարեն՝ isos` հավասար, gamos` ամուսնություն) սեռական պրոցեսը, երբ միաձուլվում են երկու շարժուն, իրարից մորֆոլոգիապես չտարբերվող գամետներ։

Անիզոգամ
Oeuf d'autruche.jpg

Անիզոգամ (հունարեն՝ anisos` անհավասար) է կոչվում այն սեռական պրոցեսը, երբ միաձուլվում են երկու տարբեր չափսերի շարժունակ գամետներ։

Օօգամ
Սպերմատոզոիդ և ձվաբջիջ

Օօգամ (հունարեն՝ oon` ձու) սեռականի ընթացքում միաձուլվում են իգական սեռական օրգանում՝ օօգոնիումում առաջացած խոշոր աշարժ ձվաբջիջը և արական սեռական օրգանում՝ անթերիդումում գոյացած մտրակներով օժտված, մանր սպերմատոզոիդները կամ անշարժ սպերմացիումները։

Տարբերվում են 2 տեսակի գամետներ՝ արական և իգական, քիչ շարժունակ արական գամետներ՝ սպերմատոզոիդներ, և մեծ անշարժ իգական գամետներ՝ ձվաբջիջներ։ Գամետների չափսերի տարբերերությունները պայմանավորված է նրանով, որ ձվաբջիջները պարունակում են սննդանյութեր, այնքան որ բավականացնի սաղմի սկզբնական ձևավորմանը։ Արական գամետներ՝ սպերմատոզոիդներ, կենդանիների և շատ բույսերի մոտ շարժուն են և սովորաբար կրում է մեկ կամ մի քանի մասերից։

Other Languages
Afrikaans: Gameet
Alemannisch: Gamet
العربية: جاميت (أحياء)
azərbaycanca: Qamet
башҡортса: Гамета
беларуская: Гамета
беларуская (тарашкевіца)‎: Гамэта
български: Гамета
বাংলা: গ্যামেট
bosanski: Gamet
català: Gàmeta
کوردی: گامێت
čeština: Pohlavní buňka
dansk: Gamet
Deutsch: Gamet
English: Gamete
Esperanto: Gameto
español: Gameto
eesti: Gameet
euskara: Gameto
فارسی: گامت
français: Gamète
Gaeilge: Gaiméit
galego: Gameto
עברית: תא רבייה
hrvatski: Gameta
Kreyòl ayisyen: Gamèt
magyar: Ivarsejt
Bahasa Indonesia: Sel gamet
Ido: Gameto
íslenska: Kynfruma
日本語: 配偶子
ქართული: გამეტა
қазақша: Гамета
한국어: 단상세포
Кыргызча: Гамета
lietuvių: Gameta
latviešu: Gameta
македонски: Гамета
മലയാളം: ഗാമീറ്റ്
Bahasa Melayu: Gamet
Nederlands: Gameet
norsk nynorsk: Kjønnscelle
occitan: Gameta
polski: Gameta
português: Gâmeta
română: Gamet
русский: Гамета
Scots: Gamete
srpskohrvatski / српскохрватски: Gamet
Simple English: Gamete
slovenčina: Pohlavná bunka
српски / srpski: Гамет
svenska: Könscell
Kiswahili: Gameti
தமிழ்: பாலணு
Tagalog: Gameto
Türkçe: Gamet
українська: Гамета
Tiếng Việt: Giao tử
中文: 配子