Բորիս Ելցին


Բորիս Ելցին
ռուս.՝ Борис Ельцин
Boris Yeltsin-1.jpg
Ռուսաստան Նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ 25 դեկտեմբեր 1991
Լքեց պաշտոնը՝ 31 դեկտեմբեր 1999
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ
Հաջորդող՝ Վլադիմիր Պուտին
Ծննդյան օր՝ փետրվարի 1, 1931() [1] [2] [3]
Ծննդավայր՝ Սվերդլովսկի մարզ, Բուդկա
Վախճանի օր՝ ապրիլի 23, 2007() [4] [1] [2] [3] (76 տարեկանում)
Վախճանի վայրը՝ Մոսկվա, Ռուսաստան
Ամուսին ՝ Նաինա Ելցինա [5]
Երեխաներ՝ Տատյանա Յուշաշևա և Q27734161?
Պարգևներ՝
Ստորագրությունը

Բորիս Նիկոլաևիչ Ելցին ( ռուս.՝ Борис Николаевич Ельцин, փետրվարի 1, 1931() [1] [2] [3], Բուտկա (գյուղ, Տալիցկի շրջան), ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 23, 2007() [4] [1] [2] [3], Մոսկվա, Ռուսաստան [6]), խորհրդային կուսակցական և ռուս քաղաքական և պետական գործիչ, Ռուսաստանի Դաշնության առաջին նախագահ։ Նախագահ է ընտրվել երկու անգամ՝ 1991 թվականի հունիսի 12-ին և 1996 թվականի հուլիսի 3-ին, այս պաշտոնը զբաղեցրել է 1991 թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։ 1993 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհուրդը, համաձայն այն ժամանակ գործող Ռուսաստանի Դաշնության (ՌԽՖՍՀ) 1978 թվականի Սահմանադրության (Հիմնական Օրենքի) 121.6 հոդվածի, որոշում ընդունեց նախագահ Բ. Ն. Ելցինի լիազորությունների դադարեցման մասին նրա կողմից ազգային պատգամավորների Համագումարը և Գերագույն Խորհուրդը ցրելու սեպտեմբերի 21-ի հրամանագրի հրապարակումից հետո։

Մանկություն և պատանեկություն

Բորիս Ելցինը (ձախից երկրորդը) մանկության ընկերների հետ։

Ծնվել է Ուրալի մարզի Բուտկա գյուղում (այժմ՝ Սվերդլովսկի մարզի Թալիցկի շրջան)՝ կուլակաթափ գյուղացիների ընտանիքում։ Այսպես է գրում Ելցինը հիշողություններում։ Բայց առարկում է Բասմանովո (գյուղ)ը, որը կարող է լինել Ելցինի ծննդավայրը [7]։ Ինչպես գրում է առաջին նախագահի կենսագիր Բորիս Մինաևը, Ելցինները, իրոք, ապրում էին Բասմանովո գյուղում, որը Բուտկայից շատ հեռու չէ, «բայց «ծննդատունը»՝ գյուղական հիվանդանոցը, գտնվում էր հենց Բուտկայում», որտեղ և ծնվել է Բորիս Ելցինը [8]։

Ավելի ուշ Ելցինը հիշում էր [9].

Aquote1.png
- «…Ելցինների ընտանիքը, ինչպես գրված է բնութագրականում, որը մեր գյուղխորհուրդը ուղարկել է չեկիստներին Կազան, վարձակալում էր հինգ հեկտար հող։ «Մինչ հեղափոխությունը նրա հոր տնտեսությունը կուլակային էր, ուներ ջրաղաց և հողմաղաց, ուներ կոտրող մեքենա, ուներ մշտական բատրակներ, մինչև 12 հա ցանքատարածություններ քաղող-ինքնահյուսող մեքենա, ուներ մինչև հինգ ձի և մինչև չորս կով… Ուներ, ուներ, ուներ… Այսքանով էր մեղավոր, որ շատ էր աշխատում, շատ էր իրեն վերցնում։ Իսկ խորհրդային իշխանությունը սիրում էր համեստներին, աննշաններին, չխանգարողներին։ Ուժեղներին, խելացիներին, վառ անհատականություններին չէր սիրում ու չէր խնայում։ 1930 թվականին ընտանիքին «տարհանեցին»: Պապին զրկեցին քաղաքացիության իրավունքից։ Անհատական գյուղտնտհարկ պարտադրեցին։ Մի խոսքով, դաշույնը կոկորդին դրեցին, ինչպես կարողանում էին։ Եվ պապը «դիմեց փախուստի»…»
Aquote2.png

Բորիս Ելցինի հայրը՝ Նիկոլայ Ելցինը, շինարար էր, բռնադատվեց։ Պատիժը կրում էր Վոլգա-Դոնսկի ջրանցքի շինարարությունում, ազատվելուց հետո՝ 1937 թվականին, աշխատում էր Բերեզկինի քիմկոմբինատի շինարարությունում որպես վարպետ, իսկ մի քանի տարի անց դարձավ գործարանին կից շինարարական ստորաբաժանման ղեկավար։

Բ. Ելցինի մայրը՝ Կլավդիա Սատիգինան գյուղացիներից էր, դերձակուհի։

Մանկությունը Ելցինն անցկացրել է Պերմի մարզի Բերյոզնիկի քաղաքում, այնտեղ էլ ավարտել է դպրոցը (այժմ՝ Ա.Ս.Պուշկինի անվան համար 1 դպրոցը)։ Համաձայն Ելցինի կենսագրության և ԶԼՄ-ների տվյալների՝ ուսման մեջ գերազանցիկ էր, դասարանի ավագն էր, սակայն ուներ վարքային շեղումներ, կռվարար էր [10]։ Բայց Յու.Բորիսյոնկայի և Վ.Էրլիխմանի հոդվածում ասվում էր, որ Ելցինը «չէր փայլում լավ գնահատականներով» [11]։ Յոթերորդ դասարանն ավարտելուց հետո Ելցինը հանդես եկավ դասղեկի դեմ, որը ծեծում էր երեխաներին ու ստիպում աշխատել իր տանը։ Դրա համար հեռացվեց դպրոցից «գայլի տոմսով», բայց դիմելով կուսակցության քաղխորհուրդ՝ կարողացավ հասնել նրան, որ հնարավորություն ստացավ շարունակել ուսումը մեկ այլ դպրոցում [9]։ Ելցինի ձախ ձեռքին պակասում էին մի քանի մատներ (Ելցինի «Խոստովանություն» գրքում նշված է երկուսը, իսկ Ալեքսանդր Կորժակի «Բորիս Ելցին. լուսաբացից մինչ մայրամուտ»՝ երեքը), Ելցինի վարկածով նա կորցրել է մատները նռնակի պայթյունից, որը փորձում է բացել։ Այս վարկածը կասկածի տակ է դրել Սերգեյ Կարա-Մուրզան։ Մատների պակասի պատճառով չի ծառայել բանակում [9]։

1950 թվականին ընդունվեց Ս.Մ. Կիրովի անվան Ուրալի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետ, 1955 թվականի ավարտեց «ինժեներ-շինարար» որակավորմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքի թեման՝ «Հեռուստատեսային աշտարակ»։ Ուսանողական տարիներին լրջորեն զբաղվում էր վոլեյբոլով, հանդես է եկել քաղաքի հավաքականի կազմում, դարձել է սպորտի վարպետ։

Other Languages
Afrikaans: Boris Jeltsin
aragonés: Boris Yeltsin
العربية: بوريس يلتسن
asturianu: Borís Yeltsin
Aymar aru: Boris Yeltsin
azərbaycanca: Boris Yeltsin
žemaitėška: Borisos Jelcins
Bikol Central: Boris Yeltsin
беларуская (тарашкевіца)‎: Барыс Ельцын
български: Борис Елцин
brezhoneg: Boris Yeltsin
bosanski: Boris Jeljcin
čeština: Boris Jelcin
Cymraeg: Boris Yeltsin
English: Boris Yeltsin
Esperanto: Boris Jelcin
español: Borís Yeltsin
euskara: Boris Jeltsin
français: Boris Eltsine
Gaeilge: Boris Yeltsin
galego: Boris Eltsin
hrvatski: Boris Jeljcin
Bahasa Indonesia: Boris Yeltsin
íslenska: Boris Jeltsín
Basa Jawa: Boris Yeltsin
ქართული: ბორის ელცინი
한국어: 보리스 옐친
lietuvių: Borisas Jelcinas
latviešu: Boriss Jeļcins
Malagasy: Boris Yeltsin
Baso Minangkabau: Boris Yeltsin
македонски: Борис Елцин
Bahasa Melayu: Boris Yeltsin
नेपाल भाषा: बोरिस येल्सिन
Nederlands: Boris Jeltsin
norsk nynorsk: Boris Jeltsin
polski: Borys Jelcyn
پنجابی: بورس یلسن
português: Boris Iéltsin
Runa Simi: Boris Yeltsin
română: Boris Elțin
sicilianu: Boris Eltsin
davvisámegiella: Boris Jeltsin
srpskohrvatski / српскохрватски: Boris Jeljcin
Simple English: Boris Yeltsin
slovenščina: Boris Jelcin
српски / srpski: Борис Јељцин
svenska: Boris Jeltsin
Kiswahili: Boris Yeltsin
ślůnski: Boris Jelcin
Türkçe: Boris Yeltsin
татарча/tatarça: Борис Ельцин
oʻzbekcha/ўзбекча: Boris Yeltsin
vepsän kel’: Jel'cin Boris
Winaray: Boris Yeltsin
მარგალური: ბორის ელცინი
Yorùbá: Boris Yeltsin
Bân-lâm-gú: Boris Yeltsin
粵語: 葉利欽