Բերգեն
English: Bergen

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերգեն (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Բերգեն
Bergen
ԴրոշԶինանշան
Flag of Bergen, Norway.svgBergen komm.svg

Bergen 10 (5584284999).jpg
Պաշտոնական կայքbergen.kommune.no
##Բերգեն (Նորվեգիա)
Red pog.png

Բերգեն (նորվ.՝ Bergen [ˈbærɡən]), Նորվեգիայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը, Հորդլանդ ֆյուլքեի մայրաքաղաքը և Արևմտյան Նորվեգիայի խոշորագույն քաղաքը։ Տեղակայված է երկրի արևմտյան մասում՝ Հյուսիսային ծովի ափին՝ Միդտորլան տարածաշրջանում։ Զբաղեցնում է Բերգենյան թերակղզին։

Մինչ 1299 թվականը եղել է Նորվեգիայի քաղաքը, մոտավորապես մինչ 1830-ական թվականները՝ երկրի խոշորագույն քաղաքը։ Այսօր Բերգենը խոշոր նավահանգիստ և նավթային արդյունաբերության կենտրոն է։ Քաղաքն ունի համալսարան։

Բերգենի միջնադարյան նավամատույցը ՅՈւՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է։ 2000 թվականին Բերգենը ճանաչվել է Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։ Այստեղ է անցկացվել Եվրատեսիլ 1986 երգի մրցույթը։

Պատմություն

Քաղաքը հիմնադրվել է 1070 թվականին Վոգենյան բուխտայի ափին Օլաֆ III արքայի կողմից, Bjørgvin անվամբ։ Մի քանի տասնամյակ անց բուխտայի հյուսիսային եզրին կանգնեցվեց Բերգենխուս քարե ամրոցը։ 12-րդ և 13-րդ դարերում Բերգենում ապրել են նորվեգական արքաներն ու եպիսկոպոսները։ 1217-1299 թվականներին Բերգենը եղել է միջնադարյան Նորվեգիայի մայրաքաղաքը։

14-րդ դարում նորվեգական միապետության թուլացման հետ մեկտեղ Բերգենում իշխանությունն անցավ հանզենյան առևտրականների ձեռքը։ Նրանց է քաղաքը պարտական իր գեղեցիկ զբոսավայրերով։ Բերգենում առևտրականների կառավարումը տևեց մինչև 18-րդ դար։

Չնայած 1702 և 1916 թվականների ավերիչ հրդեհներին՝ Բերգենը գրեթե իր ողջ պատմության ընթացքում մնաց Նորվեգիայի արևմտյան ափի կարևորագույն նավահանգիստը։ 1665 թվականին հենց Վոգենյան բուխտայում բռնկվեց անգլո-հոլանդական պատերազմներից մեկը։

Աշխարհագրական դիրք

Բերգենը տեղակայված է Նորվեգիայի արևմտյան մասում՝ Հյուսիսային ծովի ափին։ Բերգենի կոմունայի (քաղաքապետարանի) շրջանակներում ափը բաժանված է մի քանի ֆյորդերի։ Կոմունան բաղկացած է մի քանի հովիտներից, որոնք բացվում են դեպի ծով, իսկ Բերգենը գտնվում է Բերգենսդալեն հովտում՝ Բերգենյան թերակզղում։ Բերգենի կոմունայում նաև մի շարք լճեր կան, որոնցից խոշորագույնն է Կալանվանետը (Kalandvannet)։

Բերգեն քաղաքի համայնապատկերը
Քաղաքի թաղամասերից մեկի համայնապատկերը

Կլիմա

Բերգենի կլիմայական տվյալները
ԱմիսհունվփետմարտապրմայհունհուլօգոսսեպհոկնոյդեկՏարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F)20.0
(68)
13.2
(55.8)
17.2
(63)
22.5
(72.5)
27.6
(81.7)
29.9
(85.8)
31.8
(89.2)
31.0
(87.8)
27.1
(80.8)
23.1
(73.6)
17.9
(64.2)
13.9
(57)
31.8
(89.2)
Միջին բարձր °C (°F)4.4
(39.9)
4.8
(40.6)
7.1
(44.8)
11.5
(52.7)
14.9
(58.8)
18.0
(64.4)
20.7
(69.3)
19.4
(66.9)
15.9
(60.6)
12.2
(54)
8.2
(46.8)
4.9
(40.8)
11.83
(53.3)
Միջին օրական °C (°F)2.2
(36)
2.1
(35.8)
3.8
(38.8)
7.4
(45.3)
10.6
(51.1)
13.5
(56.3)
16.4
(61.5)
15.3
(59.5)
12.5
(54.5)
9.1
(48.4)
5.7
(42.3)
2.7
(36.9)
8.44
(47.2)
Միջին ցածր °C (°F)0.1
(32.2)
−0.1
(31.8)
1.1
(34)
4.0
(39.2)
6.9
(44.4)
9.9
(49.8)
13.2
(55.8)
12.4
(54.3)
9.9
(49.8)
6.5
(43.7)
3.6
(38.5)
0.5
(32.9)
5.67
(42.2)
Ռեկորդային ցածր °C (°F)−16.3
(2.7)
−13.4
(7.9)
−11.3
(11.7)
−5.5
(22.1)
−0.1
(31.8)
0.8
(33.4)
2.5
(36.5)
2.5
(36.5)
0.0
(32)
−5.5
(22.1)
−10.0
(14)
−13.0
(8.6)
−16.3
(2.7)
Տեղումներ մմ (դյույմ)190
(7.48)
152
(5.98)
170
(6.69)
114
(4.49)
106
(4.17)
132
(5.2)
148
(5.83)
190
(7.48)
283
(11.14)
271
(10.67)
259
(10.2)
235
(9.25)
2250
(88,58)
Միջ. անձրևոտ օրեր (≥ 1 mm)201517131411151720221721202
% խոնավություն78767372727677787979787976.4
Միջին ամսական արևային ժամ195694147186189167144866027121187
Աղբյուր #1: (eklima.no) (high and low temperatures),[2] NOAA (all else, except extremes)[3]
Աղբյուր #2: Voodoo Skies for extremes[4]

Հետաքրքիր փաստեր

Բերգեն քաղաքի արվարձանում բազմաթիվ տներ միանման են: Որպեսզի երեխաները չշփոթեն իրենց տները, յուրաքանչյուր դռան վրա փակցված է տանտիրուհու նկարը[5]:

Ծանոթագրություններ

  1. Tabell 1 Folkemengd 1. juli 2012 og endringane i 2. kvartal 2012. Hordaland
  2. «World Weather Information Service – Bergen»։ World Meteorological Organization։ Վերցված է հոկտեմբերի 27, 2013 
  3. «BERGEN - FLORIDA Climate Normals: Temperature 2005–2014, all other data 1961-1990.»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է 2014-03-16 
  4. http://voodooskies.com/weather/norway/bergen/monthly/temperature
  5. Փարսադանյան Ալբերտ (2006)։ Գիտելիքների շտեմարան 3:Գիտե՞ք որ…։ Երևան: ՎՄՎ Պրինտ։ էջ 147 

Արտաքին հղումներ

Other Languages
Afrikaans: Bergen
Alemannisch: Bergen (Norwegen)
አማርኛ: በርግን
العربية: برغن
asturianu: Bergen
azərbaycanca: Bergen
تۆرکجه: برقن
žemaitėška: Bergens
беларуская: Берген
беларуская (тарашкевіца)‎: Бэрген
български: Берген
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: বারগেন
bosanski: Bergen
català: Bergen
нохчийн: Берген
کوردی: بارگن
čeština: Bergen
Cymraeg: Bergen
dansk: Bergen
Ελληνικά: Μπέργκεν
English: Bergen
español: Bergen
eesti: Bergen
euskara: Bergen
فارسی: برگن
suomi: Bergen
føroyskt: Bergen
Nordfriisk: Bergen (Norweegen)
Gaeilge: Boirbhe
galego: Bergen
Hausa: Bergen
עברית: ברגן
hrvatski: Bergen
hornjoserbsce: Bergen (Norwegska)
magyar: Bergen
Արեւմտահայերէն: Պէրկըն
interlingua: Bergen
Bahasa Indonesia: Bergen
Interlingue: Bergen (Norvegia)
Ido: Bergen
íslenska: Björgvin
italiano: Bergen
日本語: ベルゲン
Jawa: Bergen
ქართული: ბერგენი
kalaallisut: Bergen (Norge)
한국어: 베르겐
Latina: Berga
Lëtzebuergesch: Bergen (Norwegen)
lumbaart: Bergen
lietuvių: Bergenas
latviešu: Bergena
Māori: Bergen
македонски: Берген
मराठी: बार्गन
Bahasa Melayu: Bergen
эрзянь: Берген ош
Nāhuatl: Bergen
Plattdüütsch: Bargen (Noorwegen)
Nedersaksies: Bargen (Noorwegen)
Nederlands: Bergen (Noorwegen)
norsk nynorsk: Bergen
norsk: Bergen
occitan: Bergen
Ирон: Берген
polski: Bergen
Piemontèis: Bergen
پنجابی: برگن
پښتو: برګين
português: Bergen
русский: Берген
Scots: Bergen
davvisámegiella: Birgon
srpskohrvatski / српскохрватски: Bergen
Simple English: Bergen
slovenčina: Bergen
slovenščina: Bergen
shqip: Bergen
српски / srpski: Берген
svenska: Bergen
Kiswahili: Bergen
ślůnski: Bergen
தமிழ்: பேர்கன்
Türkçe: Bergen, Norveç
татарча/tatarça: Берген
chiTumbuka: Bergen
українська: Берген
اردو: برگن
oʻzbekcha/ўзбекча: Bergen
Tiếng Việt: Bergen
West-Vlams: Bergn (Nôorweegn)
Winaray: Bergen
吴语: 卑尔根
中文: 卑爾根
Bân-lâm-gú: Bergen
粵語: 卑爾根