Բամբակենի
English: Gossypium

Բամբակենի
Բամբակ եգիպտական
Բամբակ եգիպտական
Գիտական դասակարգում
ԹագավորությունԲույսեր
ԲաժինԾածկասերմեր
ԴասԷուդիկոտներ
ԿարգՓիփերթածաղկավորներ
ԸնտանիքՓիփերթազգիներ
ԵնթաընտանիքMalvoideae
ՑեղԲամբակ
Լատիներեն անվանում
Gossypium


Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

21709
3633

25887-1

Բամբակ (բամբակենի) (լատ.՝ Gossypium), փիփերթազգիների (մոլոշազգիներ, տուղտազգիներ) ընտանիքի բազմամյա բույսերի ցեղ։ Հայտնի է 35 տեսակ, որից 5-ը՝ մշակովի։ Ծառեր և թփեր են։ Մշակության մեջ օգտագործվում են միայն կյանքի առաջին տարում և այդ պատճառով էլ սխալմամբ համարվում են միամյա։ Գլխավոր արմատը լավ զարգանում է, ցողունը ճյուղավոր է, ընձյուղները՝ մոնոպոդիական և սիմպոդիական են։ Տերևաթրթեղները ունեն 3-5-7 բլթակ։ Տերևակիցները 2-ն են, կոկոնը շրջապատված է 3 ծաղկակիցներով։ Բաժակը ձուլաթերթ է, պսակը բաժանաթերթ է՝ 5 պսակաթերթերով։ Պսակաթերթերի գույնն ավելի հաճախ բաց դեղին է՝ հիմքում մոռագույն բծերով։ Երեկոյան դեմ պսակը դառնում է կարմրակապույտ։ Ինքնափոշոտում և խաչաձև փոշոտում է կատարվում։ Գինեցեյումը ցենոկարպ է, սերմնարանը՝ վերնադիր, 3-5 բնով, յուրաքանչյուր բնում մի քանի սերմնասկզբնակ։ Պտուղը տուփիկ է։ Սերմերի ամբողջ մակերեսը ծածկված է խավով և երկար մազիկներով կամ թե սերմերը լերկ են։ Էնդոսպերմ չկա։ Մազիկների երկարությունը տարբեր է՝ 10-ից մինչև 65 մմ։ Հենց մազիկների համար էլ բամբակը մշակում են։ Բամբակը շատ բազմազան կիրառություն ունի։ Սերմերից ստանում են 16-20% ճարպայուղ։

Ծաղկի բանաձևը՝ [1]: Ծաղկումն սկսում է հունիսին և շարունակվում է մինչև ցրտերը։ Բամբակը վայրի վիճակում աճում է երկրագնդի բոլոր մայրցամաքներում։

Other Languages
Alemannisch: Baumwolle
aragonés: Gossypium
العربية: جوسيبيوم
asturianu: Gossypium
azərbaycanca: Pambıq (bitki)
Boarisch: Baamwoi
беларуская: Бавоўнік
български: Памук (род)
bosanski: Gossypium
català: Cotoner
Cebuano: Gossypium
کوردی: لۆکە
čeština: Bavlník
Чӑвашла: Çĕр мамăкĕ
Cymraeg: Gossypium
Deutsch: Baumwolle
Ελληνικά: Βαμβάκι
emiliàn e rumagnòl: Cutòṅ
English: Gossypium
Esperanto: Kotonujo
español: Gossypium
euskara: Kotoi-landare
suomi: Puuvillat
français: Gossypium
Nordfriisk: Buumol
galego: Algodoeiro
hornjoserbsce: Bałmowc
Kreyòl ayisyen: Koton
magyar: Gyapot
italiano: Gossypium
日本語: ワタ属
ქართული: ბამბა (გვარი)
қазақша: Мақта (дақыл)
한국어: 목화속
Кыргызча: Гозо
lietuvių: Vilnamedis
latviešu: Kokvilnas augi
മലയാളം: ഗൊസ്സീപിയം
မြန်မာဘာသာ: ဝါပင်
Nāhuatl: Ichcatl
Plattdüütsch: Boomwull
Nederlands: Katoenplant
occitan: Cotonièr
Picard: Couton
پنجابی: چوگی (جنس)
português: Algodoeiro
Runa Simi: Utku yura
română: Gossypium
armãneashti: Bumbacu
русский: Хлопчатник
русиньскый: Бавовна
srpskohrvatski / српскохрватски: Pamuk (biljka)
slovenčina: Bavlník
српски / srpski: Памук (биљка)
Kiswahili: Mpamba
తెలుగు: గాసిపియమ్
ไทย: ฝ้าย
татарча/tatarça: Мамык (үсемлек)
reo tahiti: Vavai
удмурт: Хлопок
українська: Бавовник
oʻzbekcha/ўзбекча: Gʻoʻza
Tiếng Việt: Chi Bông
Winaray: Gossypium
中文: 棉花屬