Dźěłowy system

Dźěłowy system je nuzne wojmidło mjez hardwary a softwary komputeroweho systema na jednym boku, wójmidło mjez wužiwarjom a jeho programami, kotrež su na tutym komputeru instalowani na tamnym boku. Z druhimi słowami wopisa so dźěłowy system jako zwjazk wšitkich programow, kotrež wuwjedźenje wužiwarskich programow a rozdźělenje hardwarowych (na př. składowak) a softwarowch resorsow (na př. dataja) zmóžnja, podpěraja a kotroluja.

Wotwisnje wot zaměra wužiwanja a požadanjemi wužiwarja spjelnja dźěłowe systemy wšelake nadawki z rozdźělnymi metodami:

  • přiměrjenje resorsow hardwary na požadanja wužiwarja a procesy
  • organizacija a regulowanje cyłkowneho wotběha komputera, wosebje přirjadowanje wužiwarskich požadanjow k tak mjenowanym wuwjedźenskich jednotam
  • wěstotna kontrola a kontrola přistupnych prawow wužiwarja k programam a datam
  • wobchowanje integrity a wužiwanych programow a datow
  • protokolowanje procesow cyłkowneho systema a měrjenje wukonokmanosćow hardwary

Wužiwarski powjerch systema (User interface) twori bazu za wužiwarja, zo by móhł ze systemom interaktiwnje dźěłać. W powšitkownym poskićeja so wužiwarjej wšelake komandy, z kotrymi so nadawki w dźěłowym systemje spjelnja (na př. kopěrowanje datajy). Moderne dźěłowe systemy zasadźa grafiske wužiwarske powjerchi (Graphical User Interface, GUI).Z pomocu softwarowych interfejsow (Application Programming Interface, API) a k tomu předležacymi, w programěrowanskich bibliotekach zhromadźenymi funkcijami zmóžnja so druhim, wuwiwanym softwaram, słužby dźěłoweho systema wužić. K tomu wobsahuja tute biblioteki dźěłoweho systema hižo mnoho hotowe funkcije.

Zo bychu so wužiwarjej a druhim programam tute móžnosće poskićili, je nuzne, zo so dźěłowy system jako prěni po zaswjećenju komputera wuwjedźe. Přez tak mjenowany boot-proces so z pomocu specielnymi technikami dźěłowy system krok po kroku wuwjedźe a aktiwěruje.



Other Languages
Acèh: OS
Alemannisch: Betriebssystem
العربية: نظام تشغيل
azərbaycanca: Əməliyyat sistemi
žemaitėška: Uoperacėnė sėstema
беларуская (тарашкевіца)‎: Апэрацыйная сыстэма
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Chŏ̤-cáuk hiê-tūng
Esperanto: Operaciumo
客家語/Hak-kâ-ngî: Chok-ngia̍p hì-thúng
Bahasa Indonesia: Sistem operasi
Interlingue: Operativ systema
íslenska: Stýrikerfi
Qaraqalpaqsha: Operatsion sistema
Taqbaylit: Anagraw n wammud
한국어: 운영 체제
Ripoarisch: Bedriefsystem
Lëtzebuergesch: Betribssystem
Lingua Franca Nova: Sistem de opera
македонски: Оперативен систем
Bahasa Melayu: Sistem pengendalian
Plattdüütsch: Bedriefssystem
नेपाल भाषा: अपरेटिङ सिस्टम
Nederlands: Besturingssysteem
norsk nynorsk: Operativsystem
Pälzisch: Betriebssystem
português: Sistema operativo
русиньскый: Операчна сістема
davvisámegiella: Operatiivavuogádat
srpskohrvatski / српскохрватски: Operativni sistem
Simple English: Operating system
slovenčina: Operačný systém
slovenščina: Operacijski sistem
Soomaaliga: Operating system
српски / srpski: Оперативни систем
Basa Sunda: Sistim Operasi
татарча/tatarça: Операцион система
oʻzbekcha/ўзбекча: Ishlatuv tizimi
Tiếng Việt: Hệ điều hành
吴语: 操作系统
中文: 操作系统
Bân-lâm-gú: Chok-gia̍p hē-thóng
粵語: 作業系統