Alofon

Alofon (z grjek. allo - hinak hač, fōnē - hłós) je pomjenowanje z rěčespyta za wšelakorake zwukowe warianty jednoho fonema. Dalšej pomjenowani stej fonemowe warianty abo subfonemowe warianty.

Rozeznawamy mjez alofonom a fonemom, dokelž je móžno, jedyn fonem we wšelakorakich zwukowych (alofoniskich) wariantach wurjekować, bjez toho zo tutón rozdźěl so na woznam toho fonema wuskutkuje. Z pomocu systematiskich přepytowanjow fonetiskich kajkosćow na podobnosć z druhimi wariantami, wosebje z analyzu minimalnych porikow, móžemy zwuki jako alofony jednoho fonema zarjadować.

Kotra zwukowa warianta so wurjekuje, wotwisuje wot dialekta, wot koartikulaciskich efektow abo wot zwukoweje wokolnosće fonema. Štož w jednej rěči płaći jako alofoniska warianta jednoho fonema, móže w druhej rěči druhi fonem być.

Rozeznawamy:

  • Swobodna wariacija

Warianty su runoprawne realizacije jednoho fonema, na př. jazykowy [r] abo čopkowy [ʁ]. Zaměnjenje wariantow njezměni woznam.

  • Kombinatoriska wariacija

Warianty wustupuja w rozdźělnych fonologiskich wokolnosćach, na př. /k/ abo /g/ w delnjoserbšćinje. Před prědnimi wokalemi /ɛ/, /e/, /ě/ a /i/ so palatalne [k'] a [g'] wurkjekujetej, před zadnymi wokalemi /a/, /ɔ/, /o/, (/ó/), /u/ pak [k] a [g] wostanjetej (/y/ njewustupuje w tej poziciji, wón je w serbšćinje alofon wokala /i/).

Other Languages
العربية: ألوفون
беларуская: Алафон
беларуская (тарашкевіца)‎: Аляфон
brezhoneg: Alofonenn
català: Al·lòfon
čeština: Alofon
Чӑвашла: Аллофон
Cymraeg: Aloffon
dansk: Allofon
Deutsch: Allophon
dolnoserbski: Alofon
Ελληνικά: Αλλόφωνο
English: Allophone
Esperanto: Alofono
español: Alófono
eesti: Allofoon
euskara: Alofono
فارسی: واج‌گونه
suomi: Allofoni
Frysk: Allofoan
galego: Alófono
עברית: אלופון
हिन्दी: सहस्वानिकी
hrvatski: Alofon
magyar: Allofón
Bahasa Indonesia: Alofon
íslenska: Hljóðbrigði
italiano: Allofono
日本語: 異音
қазақша: Аллофон
한국어: 이음
Кыргызча: Аллофон
Limburgs: Allofoon
lumbaart: Alofun
latviešu: Alofons
македонски: Алофон
Nederlands: Allofoon
norsk nynorsk: Allofon
norsk: Allofon
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਹਿ ਧੁਨੀ
polski: Alofon
português: Alofonia
română: Alofon
русский: Аллофон
Scots: Allophones
svenska: Allofon
Kiswahili: Alofoni
українська: Алофон
中文: 同位異音
粵語: 同位異音