Pobuna Arapa 1936.-1939.

Arapska pobuna u Palestini 1936.-1939.
Dio Bliskoistočni sukob
Palest against british.gif
Arapski militanti pucaju na britanske vojnike
Nadnevaktravanj 1936. - 1939.
LokacijaPalestina
Ishodpobuna zaustavljena
Casus belliArapi se pobunili protiv doseljavanja Židova u Palestini
Sukobljeni
Velika Britanija
Palpolice.JPG Palestinska policija
Star of David.svg Židovska policija za doseljevanje

Haganah Symbol.svg Haganah
IrgunEmblem.gif Irgun

Flag of Hejaz 1917.svg Palestinski Arapi
Vođe
[UK] Arthur Grenfell Wauchope
UK Harold MacMichael
UK John Dill
UK Archibald Wavell
UK Robert Haining
UK Bernard Montgomery
UK Roderic Hill
UK Arthur Harris
UK Dudley Pound

Haganah Symbol.svg Eliyahu Golomb

Flag of Hejaz 1917.svg Abd al-Rahim al-Hajj Muhammad †
Flag of Hejaz 1917.svg Fawzi al-Qawuqji
Flag of Hejaz 1917.svg Hasan Salama
Flag of Hejaz 1917.svg Mohammed Amin al-Husseini
Flag of Hejaz 1917.svg Raghib al-Nashashibi
Flag of Hejaz 1917.svg Izzat Darwaza
Flag of Hejaz 1917.svg Abdul Khallik †
Flag of Hejaz 1917.svg Yusuf Said Abu Durra †
Flag of Hejaz 1917.svg Yusuf Hamdan †
Flag of Hejaz 1917.svg Fakhri ′Abd al-Hadi
Flag of Hejaz 1917.svg Arif Abd al-Raziq
Flag of Hejaz 1917.svg Mohammad Mahmoud Rana′an
Flag of Hejaz 1917.svg Hamid Suleiman Mardawi †
Flag of Hejaz 1917.svg Mustafa Osta †
Flag of Hejaz 1917.svg Farhan al-Sa′di †
Flag of Hejaz 1917.svg Abd al-Qadir al-Husayni
Flag of Hejaz 1917.svg Ahmad Mohamad Hasan
Flag of Hejaz 1917.svg Ibrahim Nassar
Flag of Hejaz 1917.svg Mohamed Saleh Al Hamah †
Flag of Hejaz 1917.svg Abu Ibrahim al-Kabir
Flag of Hejaz 1917.svg Wasif Kamal
Flag of Hejaz 1917.svg Issa Battat †
Flag of Hejaz 1917.svg Sa′id al-′As †
Vojne snage
UK 25.000 - 50.000
Palpolice.JPG 2.883
Star of David.svg 20.000

Haganah Symbol.svg 15.000
IrgunEmblem.gif 2.000

Flag of Hejaz 1917.svg 7.500 - 15.000
Posljedice
UK 262 ubijena
550 ranjeno [1]
Star of David.svg 300 - 415 ubijeno, 4 pogubljeno [2][3]
Flag of Hejaz 1917.svg 5.000 ubijeno
15.000 ranjeno
108 pogubljeno
12.622 uhapšeno
5 prognano [3]

Arapska pobuna u Palestini izbila je u travnju 1936. kada se šest najznačajnijih arapskih vođa ujedinilo u prosvjedu protiv masovnog doseljavanja Židova na to područje. Vrhovni zapovjednik arapskih snaga bio je muftija Mohammed Amin al-Husseini, poznat po svojem antisemitizmu. 1930-ih, migracije Židova u Palestinu, tada pod britanskim mandatom, dosegnule su velike razmjere, 1935. doselilo ih se 61.000 pa su 1936. činili skoro trećinu populacije tog teritorija.[4] Od 1929. do 1939., oko 250.000 Židova je emigriralo u Palestinu.[5] Pobuna je počela pozivom na opći štrajk arapskih radnika, neplaćanje poreza i bojkot židovske robe, a glavni zahtjevi bili su prestanak židovske "kolonizacije", kraj prodaje zemljišta Židovima te poziv na arapsku vladu. Nemiri su ubrzo prerasli u nasilne okršaje i napade na Židove i Britance. U rujnu 1937. izbila je nova, još nasilnija faza pobune nakon što je povjerenstvo Peel preporučilo podjelu Palestine.[3]

Balfourova dekleracija 1917. obećala je Židovima državu na području Palestine, međutim, britanska vlada sve je manje podupirala židovske ciljeve kako je postajalo očito izbijanje Drugog svjetskog rata jer se nije htjela zamjeriti Arapima koji su ležali na velikim zalihama nafte u Iraku i Arabiji.[3] Britanska vojska stoga je požurila u razbijanju pobune, upotrebom oštrih kazni kao što je deportacija voditelja arapske pobune,[3] prijetnjom prijekog suda[6] i kombinacijom diplomatskih napora sa vladarima Iraka, Arabije, Jordana i Jemena. Ipak, kako bi ublažili svoju strogost, Britanci su objavili tzv. Bijeli papir o budućnosti Palestine: ponudili su Arapima pet godina kontrolirane židovske migracije a zatim nastavak doseljvanja uz arapsku konzultaciju i dozvolu, ali je arapska skupština to odbila.[7]

Pobuna je zaustavljena, ali je osam godina kasnije prerasla u otvoreni Arapsko-židovski rat uspostavom hebrejske države Izraela na polovici Palestine. U pobuni je poginulo 415 Židova, dok je na arapskoj strani zabilježeno oko 5.000 mrtvih, 15.000 ranjenih te 5.600 uhićenih.[3]

Izvori

  1. Levenberg 1993., str. 74-76
  2. Morris 1999., str. 159-160
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 The 1936 Riots. Jewish Virtual Library. pristupljeno 7. studeni 2012
  4. Al Jazeera (3. prosinca 2003). The history of Palestinian revolts. aljazeera.com. pristupljeno 7. studeni 2012
  5. Al Jazeera (23. veljace 2008). Timeline: Palestine since 1915. aljazeera.com. pristupljeno 7. studeni 2012
  6. Norris 2008., str. 25, 45
  7. BBC. Origins od the Arab Israel two state solution. bbc.co.uk. pristupljeno 7. studeni 2012

Literatura

  • Levenberg, Haim (1993). Military Preparations of the Arab Community in Palestine: 1945–1948, London: Routledge ISBN 978-0-7146-3439-5
  • Morris, Benny (1999). Righteous Victims: A History of the Zionist-Arab Conflict, 1881–1999, John Murray ISBN 978-0-7195-6222-8
  • Norris, Jacob (2008). Repression and Rebellion: Britain's Response to the Arab Revolt in Palestine of 1936–-39, The Journal of Imperial and Commonwealth History 36(1)
Other Languages