דיאלקטיקה

דיאלקטיקהיוונית: διαλεκτική - אומנות השיחה, הדיון או הוויכוח) היא מונח פילוסופי מערבי המשמש לתיאור שיטות שונות להשגת האמת או לתיאור תנועת ההתפתחות בעולם הרוח או החומר, או שניהם יחד. השימוש הנפוץ ביותר במילה דיאלקטיקה הוא כהתפתחות מתוך קונפליקט.

דיאלקטיקה בפילוסופיה היוונית

המונח מופיע בכתביהם של מספר פילוסופים יוונים ומיוחסות לו משמעויות שונות. בין ההוגים המרכזיים שבהם:

  • הרקליטוס אשר טען לאחדות הניגודים ולזרימה מתמדת, בין היווספות להיפסדות, קבע כי ההרמוניה בעולם נשמרת רק בשל המאבק הנצחי בו הוא שרוי, דבר אחר, הדיאלקטיקה מתווה את תנועת היקום - הזרימה בין הניגודים בוראת ומשמרת את היקום.
  • אפלטון ראה ב'דיאלקטיקה' את השיטה הפילוסופית הנעלה ביותר. עם זאת בכתביו אין הגדרה ברורה של המונח, וזה משמש לעיתים לציון שיטת ההיסק הסוקרטית, באמצעות הפרכת היפותיזות או אינדוקציה, ולעיתים לציון שיטת החלוקה של המינים לסוגים משניים (כבכתבים המאוחרים). כך או כך, נראה כי מטרתה של הדיאלקטיקה מבחינת אפלטון היא אחת: חשיפת המהויות הבלתי משתנות ומעל לכל חשיפת אידאת הטוב.
  • אריסטו ראה בדיאלקטיקה שיטה בסיסית בלבד לבירור היקשים והסקת מסקנות מסברות. במחקריו חיפש אחר עקרונות כלליים של תורת ההיגיון הצורנית, אותם פיתח לתורת הוכחה המנוגדת לדיאלקטיקה.
Other Languages
English: Dialectic
Afrikaans: Dialektiek
Alemannisch: Dialektik
አማርኛ: ዳያሌክቲክ
aragonés: Dialectica
العربية: جدلية
asturianu: Dialéutica
azərbaycanca: Dialektika
تۆرکجه: دیالکتیک
башҡортса: Диалектика
Boarisch: Dialektik
беларуская: Дыялектыка
беларуская (тарашкевіца)‎: Дыялектыка
български: Диалектика
brezhoneg: Daelerezh
bosanski: Dijalektika
català: Dialèctica
нохчийн: Диалектика
کوردی: دیالێکتیک
čeština: Dialektika
Cymraeg: Dilechdid
dansk: Dialektik
Deutsch: Dialektik
Ελληνικά: Διαλεκτική
Esperanto: Dialektiko
español: Dialéctica
eesti: Dialektika
euskara: Dialektika
فارسی: دیالکتیک
français: Dialectique
galego: Dialéctica
Fiji Hindi: Dialectic
hrvatski: Dijalektika
magyar: Dialektika
հայերեն: Դիալեկտիկա
Bahasa Indonesia: Dialektik
Ilokano: Dialektiko
íslenska: Þrætubók
italiano: Dialettica
日本語: 弁証法
ქართული: დიალექტიკა
Qaraqalpaqsha: Dialektika
한국어: 변증법
kurdî: Diyalektîk
Кыргызча: Диалектика
Latina: Dialectica
Lingua Franca Nova: Dialetica
Limburgs: Dialektiek
lietuvių: Dialektika
latviešu: Dialektika
македонски: Дијалектика
монгол: Диалектик
မြန်မာဘာသာ: ဒိုင်ယာလက်တစ်
Nederlands: Dialectiek
norsk nynorsk: Dialektikk
norsk: Dialektikk
occitan: Dialectica
ਪੰਜਾਬੀ: ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸ
polski: Dialektyka
Piemontèis: Dialética
پنجابی: ڈایالیکٹک
português: Dialética
română: Dialectică
русский: Диалектика
русиньскый: Діалектіка
саха тыла: Диалектика
Scots: Dialectic
سنڌي: جدليات
srpskohrvatski / српскохрватски: Dijalektika
Simple English: Dialectic
slovenčina: Dialektika
slovenščina: Dialektika
shqip: Dialektika
српски / srpski: Дијалектика
svenska: Dialektik
Kiswahili: Upembuzi
Türkçe: Diyalektik
татарча/tatarça: Диалектика
українська: Діалектика
اردو: جدلیات
oʻzbekcha/ўзбекча: Dialektika
Tiếng Việt: Biện chứng
Winaray: Dialektiko
吴语: 辩证法
მარგალური: დიალექტიკა
ייִדיש: דיאלעקטיק
Vahcuengh: Bienhcingqfap
中文: 辩证法
文言: 辯證法
Bân-lâm-gú: Piān-chèng
粵語: 辯證法