Suráfrica

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
República de Suráfrica
Republic of South Africa1
Bandeira de Suráfrica
Bandeira
South Africa (orthographic projection).svg
Lema: !ke e: ǀxarra ǁke
(ǀXam: Unidos na diversidade)
Capital
 • Poboación
Pretoria (executiva)
Cidade do Cabo (lexislativa)
Bloemfontein (xudicial)
Cidade máis poboadaXohanesburgo
Linguas oficiaisAfrikaans, inglés, ndebele, sesotho, sesotho sa leboa, setsuana, swazi, tsonga, venda, xosa e zulú
Forma de gobernoDemocracia constitucional
Cyril Ramaphosa
Independencia do Reino Unido31 de maio de 1910
SuperficiePosto 25º
 • Total1 221 037 km²
 • % augaDesprezable
Fronteiras4 862 km
Costas2 798 km
PoboaciónPosto 25º
 • Total (2011[1])51 770 560 hab.
 • Densidade42,4 hab./km²
PIB (nominal)Posto 22º
 • Total (2009)287 219 millóns US$
 • per cápita5 823 US$
PIB (PPA)Posto 25º
 • Total (2009)505 214 millóns US$
 • per cápita10 243 US$
MoedaRand (ZAR)
IDH (2009)0,683 (129º) – Medio
XentilicioSurafricano, surafricana
Fuso horarioCET (UTC+2)
 • Horario de veránCEST (UTC+3)
Dominio de Internet.za
Prefixo telefónico+27
Prefixo radiofónicoS8A-S8Z
Código ISO710 / ZAF / ZA
Membro de: UA, ONU, Commonwealth
1 Nas outras linguas oficiais do país o nome do estado é:
Afrikaans: Republiek van Suid-Afrika
Ndebele: iRiphabliki yeSewula Afrika
Xosa: iRiphabliki yomZantsi Afrika
Zulú: iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika
Swazi: iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika
N. Sesotho: Repabliki ya Afrika-Borwa
S. Sesotho: Rephaboliki ya Afrika Borwa
Setsuana: Rephaboliki ya Aforika Borwa
Tsonga: Riphabliki ra Afrika Dzonga
Venda: Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe
Tamén en galego: República de África do Sur.

A República de Suráfrica[2] é unha república situada no extremo sur do continente africano, cunha liña de costa de 2.798 quilómetros entre os océanos Atlántico e Índico. Limita ao norte con Namibia, Botswana e Cimbabue; ao leste con Mozambique e Suacilandia; mentres que Lesoto é un país independente completamente rodeado polo territorio surafricano.

Suráfrica é coñecida pola súa variedade de culturas e linguas, sendo recoñecidos pola súa constitución once idiomas oficiais, dos que dous son de orixe europea: o afrikaans, unha lingua que xurdiu principalmente do neerlandés, e o inglés surafricano. Aínda que o inglés é a lingua máis utilizada na vida pública e de negocios, é tan só a quinta lingua máis falada nos fogares.

Ademais das linguas, o país é tamén etnicamente diverso. Ao redor do 79,2% da poboación surafricana é de orixe negra africana, dividida nunha gran variedade de grupos étnicos que falan diferentes linguas bantús, nove das cales teñen carácter oficial. En Suráfrica tamén viven grandes comunidades de europeos, hindús e etnicamante mixtas. Ao redor dunha cuarta parte da poboación carece de emprego e vive con menos de un euro ao día. Suráfrica é tamén un dos membros fundadores da Unión Africana, da cal posúe a economía máis grande de tódolos membros. Tamén foi membro fundador das Nacións Unidas e é membro entre outras organizacións da Commonwealth de Nacións, da Organización Mundial do Comercio ou do Fondo Monetario Internacional.

Etimoloxía

O nome "Suráfrica" provén da situación xeográfica do país no extremo sur do continente africano. Trala constitución do país chamouse Unión Surafricana, reflectindo así a súa orixe pola unión de catro antigas colonias británicas. Dende 1961 a forma longa do nome é "República de Suráfrica". En inglés coñécese como Republic of South Africa, mentres que en neerlandés chamouse Republiek van Zuid-Afrika até 1983, cando foi substituído pola forma en afrikaans Republiek van Suid-Afrika. Dende 1994 a "República de Suráfrica" ten nome oficial en cada unha das súas 11 linguas oficiais, que son os seguintes:

Lingua Forma longa Forma curta
Afrikaans Republiek van Suid-Afrika Suid-Afrika
Inglés Republic of South Africa South Africa
Sotho do norte Repabliki ya Afrika-Borwa Afrika Borwa
Ndebele IRiphabliki yeSewula Afrika iSewula Afrika
Sotho Rephaboliki ya Afrika Borwa Afrika Borwa
Swazi iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika iNingizimu Afrika
Tsonga Riphabliki ra Afrika Dzonga Afrika-Dzonga
Tswana Rephaboliki ya Aforika Borwa Aforika Borwa
Venda Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe Afurika Tshipembe
Xosa iRiphabliki yomZantsi Afrika uMzantsi Afrika
Zulú iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika iNingizimu Afrika

Mzansi, que deriva do termo xosa uMzantsi e significa "sur", é un nome coloquial para Suráfrica.[3][4]

Other Languages
Afrikaans: Suid-Afrika
Alemannisch: Südafrika
aragonés: Sudafrica
Ænglisc: Sūðaffrica
العربية: جنوب أفريقيا
asturianu: Sudáfrica
Boarisch: Sidafrika
Bikol Central: Sur na Aprika
беларуская (тарашкевіца)‎: Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
Bahasa Banjar: Aprika Salatan
bamanankan: Worodugu Afrika
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: খা আফ্রিকা
brezhoneg: Suafrika
català: Sud-àfrica
Chavacano de Zamboanga: Sudafrica
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nàng-hĭ
Tsetsêhestâhese: Mo'hetaneho'e hánêsóvóne
qırımtatarca: Cenübiy Afrika
Cymraeg: De Affrica
dansk: Sydafrika
Deutsch: Südafrika
dolnoserbski: Pódpołdnjowa Afrika
ދިވެހިބަސް: ދެކުނު އެފްރިކާ
Ελληνικά: Νότια Αφρική
emiliàn e rumagnòl: Süd Africa
English: South Africa
Esperanto: Sud-Afriko
español: Sudáfrica
euskara: Hegoafrika
estremeñu: Sudáfrica
føroyskt: Suðurafrika
français: Afrique du Sud
arpetan: Africa du Sud
Nordfriisk: Süüdafrikoo
贛語: 南非
Gàidhlig: Afraga a Deas
Avañe'ẽ: Yvyáfrika
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Dokxin Afrika
Bahasa Hulontalo: Afrika Selatan
客家語/Hak-kâ-ngî: Nàm-fî
Fiji Hindi: South Africa
hornjoserbsce: Južna Afrika
Kreyòl ayisyen: Afrik disid (peyi)
interlingua: Africa del Sud
Bahasa Indonesia: Afrika Selatan
Interlingue: Sud-Africa
íslenska: Suður-Afríka
italiano: Sudafrica
Patois: Sout Afrika
la .lojban.: nanfi'ogu'e
Basa Jawa: Afrika Kidul
कॉशुर / کٲشُر: جٔنوٗبی اَفریٖقہ
Ripoarisch: Südafrika
kernowek: Afrika Dhyhow
Ladino: Sud-Afrika
Lëtzebuergesch: Südafrika
Lingua Franca Nova: Sudafrica
Luganda: South Africa
Limburgs: Zuid-Afrika
Ligure: Sudafrica
lumbaart: Südafrica
lingála: Sidafríka
لۊری شومالی: آفریقا هارگٱ
latviešu: Dienvidāfrika
Malagasy: Afrika Atsimo
Baso Minangkabau: Afrika Selatan
Bahasa Melayu: Afrika Selatan
Mirandés: África de l Sul
مازِرونی: جنوبی آفریقا
Dorerin Naoero: South Aprika
Plattdüütsch: Süüdafrika
Nedersaksies: Zuud-Afrika
नेपाल भाषा: दक्षिण अफ्रिका
Nederlands: Zuid-Afrika
norsk nynorsk: Sør-Afrika
Novial: Sud Afrika
Nouormand: Afrique du Sud
Sesotho sa Leboa: Afrika Borwa
Chi-Chewa: South Africa
occitan: Sud-Africa
Livvinkarjala: Suvi Afriekku
Kapampangan: Mauling Aprika
Papiamentu: Sur Afrika
Deitsch: Saut Afrikaa
Norfuk / Pitkern: Sowth Afreka
Piemontèis: Sudàfrica
português: África do Sul
Runa Simi: Urin Aphrika
rumantsch: Africa dal Sid
română: Africa de Sud
tarandíne: Sud Afriche
русиньскый: Южна Африка
Kinyarwanda: Afurika y’Epfo
संस्कृतम्: दक्षिण-आफ्रिका
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ
sardu: Sudàfrica
sicilianu: Àfrica dû Sud
davvisámegiella: Lulli-Afrihká
srpskohrvatski / српскохрватски: Južna Afrika
Simple English: South Africa
chiShona: South Africa
Soomaaliga: Koonfur Afrika
Sesotho: Afrika Borwa
Seeltersk: Suud-Afrikoa
Basa Sunda: Afrika Kidul
svenska: Sydafrika
Kiswahili: Afrika Kusini
Tagalog: South Africa
Setswana: Aforika Borwa
Tok Pisin: Saut Aprika
Xitsonga: Afrika-Dzonga
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جەنۇبىي ئافرىقا
oʻzbekcha/ўзбекча: Janubiy Afrika Respublikasi
vèneto: Sudàfrica
vepsän kel’: Suviafrikan Tazovaldkund
Tiếng Việt: Cộng hòa Nam Phi
West-Vlams: Zuud-Afrika
Volapük: Sulüdafrikän
吴语: 南非
isiXhosa: UMzantsi Afrika
ייִדיש: דרום אפריקע
Vahcuengh: Nanzfeih
Zeêuws: Zuud-Afrika
中文: 南非
文言: 南非
Bân-lâm-gú: Lâm-hui-kok