Roma
English: Rome

Roma
Flag of Rome.svg
Insigne Romanum coronatum.svg
Collage Rome.jpg
Vistas da cidade
Localización
Roma en Italia
Roma
Roma
PaísItalia Italia
RexiónLacio
ProvinciaProvincia de Roma
Xeografía
Altitude20 msnm
Superficie1.285,31 km²
Demografía
Poboación2.856.133 hab. (2018)[1]
Densidade2.222 hab/km²
XentilicioRomano[2]
Outros datos
Código postal00100; 00121 a 00199
AlcaldeIgnazio Marino (Páxina oficial de Roma

Roma(AFI: /ˈroma/, It-Roma.ogg pronuncia ) é unha cidade de 2.856.133 habitantes (2018)[1], capital da República italiana e da rexión do Lacio, provincia de Roma. Con unha área de 1.285 km² é municipio máis grande de Italia e a quinta cidade máis grande de Europa despois de Moscova, [[Istambul}}, Londres e San Petersburgo. Así mesmo é o municipio máis poboado de Italia e a cuarta cidade máis poboada da Unión Europea despois de Londres, Berlín e Madrid.[3] Tamén é o municipio europeo coa maior área de zonas verdes. A cidade ten un sistema administrativo especial, chamado Roma Capitale, rexido por unha lei estatal.[4]

Fundada segundo a tradición o 21 de abril de 753 a. C. (aínda que escavacións recentes no sitio arqueolóxico de Lapis Níger datan a súa fundación dous séculos antes[5][6]) durante os seus tres milenios de historia foi a primeira metrópole da humanidade,[7] sendo o corazón dunha das civilizacións antigas máis importantes, que influíron na sociedade, cultura, lingua, literatura, arte, arquitectura, filosofía, relixión, dereito e costumes dos séculos seguintes

É a cidade coa máis alta concentración de bens históricos e arquitectónicos do mundo;[8] o seu centro histórico delimitado polo perímetro que marcan as murallas aurelianas, superposición de pegadas de tres milenios, é a máxima expresión do patrimonio histórico, artístico e cultural do mundo occidental.[9] En 1980, xunto ás propiedades extraterritoriais da Santa Sé que se atopan na cidade e a basílica de San Paulo Extramuros, foi incluída na lista do Patrimonio da Humanidade da Unesco.[10][11]

Roma é unha das cidades con maior importancia na historia mundial, sendo un dos símbolos da civilización europea e centro espiritual do catolicismo, cidade santa do catolicismo e destino de peregrinación (vías romeas) e tamén a única cidade do mundo que ten no seu interior unha entidade estatal autónoma: o enclave da Cidade do Vaticano, que se atopa baixo o poder temporal do papa.[12] Por tal motivo coñecéuselle tamén como a capital de dous Estados.[13][14]

Por antonomasia, coñecese desde a antigüidade como a Urbs, Caput mundi, e tamén é chamada "A Cidade Eterna" (en italiano: Città Eterna).

Etimoloxía

O centro da cidade de Roma nunha foto sacada dende un avión.

Existen varias hipóteses sobre a orixe do nome Roma;[15] o nome podería vir:

  • de Roma, filla de Italio (ou de Télefo, fillo de Hércules), esposa de Eneas ou do seu fillo Ascanio;[16]
  • de Romano, fillo de Odiseo e Circe;[16]
  • de Romo, fillo de Ematión, ao cal Diomedes fai fuxir de Troia;[16]
  • de Romide, tirano dos latinos, que expulsou os etruscos da rexión;[16]
  • de Rommylos e Romos (Rómulo e Remo), irmáns xemelgos descendentes de Ascanio que fundaron a cidade;[17]
  • de Rumon ou Rumen, nome arcaico do Tíber, que tiña raíz etimolóxica análoga á do verbo grego ῥέω (rhèo) e do verbo latino ruo, que significan "fluir";[18]
  • da palabra etrusca ruma, que significaba ubre, e podería por tanto facer referencia ao mito de Rómulo e Remo, ou tamén á forma dos outeiros do Palatino e do Aventino;[19]
  • do grego ῤώμη (rhòme), que significa forza[20]
  • de Roma, unha moza troiana que coñecía a arte da maxia, da cal existen referencias nos escritos do poeta Estesícoro de Himera.[21]
Other Languages
Аҧсшәа: Рим
Acèh: Roma
адыгабзэ: Ромэ
Afrikaans: Rome
Alemannisch: Rom
አማርኛ: ሮማ
aragonés: Roma
Ænglisc: Rōm
العربية: روما
مصرى: روما
asturianu: Roma
авар: Рум
Aymar aru: Roma
azərbaycanca: Roma
تۆرکجه: روم
башҡортса: Рим
Boarisch: Rom
žemaitėška: Ruoma
Bikol Central: Roma
беларуская: Рым
беларуская (тарашкевіца)‎: Рым
български: Рим
भोजपुरी: रोम
Bislama: Rome
bamanankan: Rome
বাংলা: রোম
བོད་ཡིག: རོ་མ།
brezhoneg: Roma
bosanski: Rim
буряад: Рим
català: Roma
Chavacano de Zamboanga: Roma
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lò̤-mā
нохчийн: Рум
Cebuano: Roma
Chamoru: Roma
Tsetsêhestâhese: Roma
کوردی: ڕۆما
corsu: Roma
qırımtatarca: Roma
čeština: Řím
kaszëbsczi: Rzim
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Римъ
Чӑвашла: Рим
Cymraeg: Rhufain
dansk: Rom
Deutsch: Rom
Zazaki: Roma
dolnoserbski: Rom
डोटेली: रोम
eʋegbe: Rome
Ελληνικά: Ρώμη
emiliàn e rumagnòl: Råmma
English: Rome
Esperanto: Romo
español: Roma
eesti: Rooma
euskara: Erroma
estremeñu: Roma
فارسی: رم
Fulfulde: Rom
suomi: Rooma
Võro: Rooma
føroyskt: Róm
français: Rome
arpetan: Roma
Nordfriisk: Rom
furlan: Rome
Gaeilge: An Róimh
Gagauz: Roma
贛語: 羅馬
Gàidhlig: An Ròimh
Avañe'ẽ: Rróma
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Rom
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍂𐌿𐌼𐌰
Gaelg: Yn Raue
Hausa: Rum
客家語/Hak-kâ-ngî: Lò-mâ
Hawaiʻi: Loma
עברית: רומא
हिन्दी: रोम
Fiji Hindi: Rome
hrvatski: Rim
hornjoserbsce: Rom
Kreyòl ayisyen: Wòm (Itali)
magyar: Róma
հայերեն: Հռոմ
Արեւմտահայերէն: Հռոմ
interlingua: Roma
Bahasa Indonesia: Roma
Interlingue: Roma
Ilokano: Roma
ГӀалгӀай: Рум
Ido: Roma
íslenska: Róm
italiano: Roma
日本語: ローマ
Patois: Ruom
la .lojban.: romas
Jawa: Roma
ქართული: რომი
Qaraqalpaqsha: Rome
Taqbaylit: Roma
Kabɩyɛ: Room
Kongo: Roma
қазақша: Рим
kalaallisut: Roma
ភាសាខ្មែរ: ទីក្រុងរ៉ូម
ಕನ್ನಡ: ರೋಮ್
한국어: 로마
къарачай-малкъар: Рим
Ripoarisch: Rom
kurdî: Roma
коми: Рим
kernowek: Rom
Кыргызча: Рим
Latina: Roma
Ladino: Roma
Lëtzebuergesch: Roum
лезги: Рим
Lingua Franca Nova: Roma
Luganda: Rome
Limburgs: Roeme
Ligure: Romma
lumbaart: Roma
lingála: Roma
لۊری شومالی: روم
lietuvių: Roma
latviešu: Roma
मैथिली: रोम
мокшень: Рим
Malagasy: Roma
олык марий: Рим
Māori: Rōma
македонски: Рим
മലയാളം: റോം
монгол: Ром
मराठी: रोम
Bahasa Melayu: Rom
Malti: Ruma
Mirandés: Roma
မြန်မာဘာသာ: ရောမမြို့
эрзянь: Рим ош
Dorerin Naoero: Roma
Nāhuatl: Roma
Napulitano: Romma
Plattdüütsch: Rom
Nedersaksies: Rome
नेपाली: रोम
नेपाल भाषा: रोम
Nederlands: Rome (stad)
norsk nynorsk: Roma
norsk: Roma
Novial: Roma
Nouormand: Rome
Chi-Chewa: Rome
occitan: Roma
Livvinkarjala: Riimu
ଓଡ଼ିଆ: ରୋମ
Ирон: Ром
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੋਮ
Papiamentu: Roma
Picard: Rome
Deitsch: Rom
Pälzisch: Rom
Norfuk / Pitkern: Romaa
polski: Rzym
Piemontèis: Roma
پنجابی: روم
Ποντιακά: Ρώμη
português: Roma
Runa Simi: Ruma
rumantsch: Roma
Kirundi: Rome
română: Roma
armãneashti: Roma
tarandíne: Rome
русский: Рим
русиньскый: Рим
Kinyarwanda: Roma
संस्कृतम्: रोम-नगरम्
саха тыла: Рим
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱨᱳᱢ
sardu: Roma
sicilianu: Roma
Scots: Roum
سنڌي: روم
davvisámegiella: Roma
Sängö: Rome
srpskohrvatski / српскохрватски: Rim
Simple English: Rome
slovenčina: Rím
slovenščina: Rim
Gagana Samoa: Roma
chiShona: Rome
Soomaaliga: Roma
shqip: Roma
српски / srpski: Рим
Sranantongo: Roma
Sesotho: Roma
Seeltersk: Room (Stääd)
Sunda: Roma
svenska: Rom
Kiswahili: Roma
ślůnski: Rzim
தமிழ்: உரோம்
తెలుగు: రోమ్
tetun: Roma
тоҷикӣ: Рум
ไทย: โรม
Türkmençe: Rim
Tagalog: Roma
Tok Pisin: Rom
Türkçe: Roma
татарча/tatarça: Рим
Twi: Roma
reo tahiti: Roma
удмурт: Рим
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: رىم
українська: Рим
اردو: روم
oʻzbekcha/ўзбекча: Rim
Tshivenda: Rome
vèneto: Roma
vepsän kel’: Rim
Tiếng Việt: Roma
West-Vlams: Rome (stee)
Volapük: Roma
walon: Rome
Winaray: Roma
Wolof: Rom
吴语: 罗马
მარგალური: რომი
ייִדיש: רוים
Yorùbá: Rómù
Zeêuws: Rome
中文: 罗马
文言: 羅馬
Bân-lâm-gú: Lô-má
粵語: 羅馬