Roma

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.

Roma
Flag of Rome.svg
Insigne Romanum coronatum.svg
Collage Rome.jpg
Vistas da cidade
Localización
Roma en Italia
Roma
Roma
PaísItalia Italia
RexiónLacio
ProvinciaProvincia de Roma
Xeografía
Altitude20 msnm
Superficie1.285,31 km²
Demografía
Poboación2.645.907 hab. (2013)
Densidade2.100 hab/km²
XentilicioRomano[1]
Outros datos
Código postal00100; 00121 a 00199
AlcaldeIgnazio Marino (Páxina oficial de Roma

Roma é unha cidade, capital da Italia e da rexión do Lazio, provincia de Roma, con 2.754.440 habitantes (2010). Esténdese por unha área de 1.285 km², tendo unha densidade de poboación de 2.136,13 hab/km². Ten máis de 3,33 millóns de habitantes na súa zona metropolitana.

A cidade, que xurdiu no século VIII a.C., foi capital do Imperio Romano, e antes dun reino e unha república (ver Roma Antiga).

Roma é unha das cidades con maior importancia na historia mundial, sendo un dos símbolos da civilización europea e centro espiritual do catolicismo. Conserva numerosas ruínas e monumentos de tres milenios na parte da cidade antiga, declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO e que congrega cada ano a millóns de visitantes.

No interior da cidade encóntrase tamén o estado do Vaticano, residencia do Papa desde o século I. Tras o repregamento do dominio de Bizancio no século VII, foi centro dos Estados Pontificios ata a súa anexión en 1870 por parte do Reino de Italia.

Historia e características

Fai fronteira con Albano Laziale, Anguillara Sabazia, Ardea, Campagnano di Roma, Castel Gandolfo, Castel San Pietro Romano, Ciampino, Colonna, Fiumicino, Fonte Nuova, Formello, Frascati, Gallicano nel Lazio, Grottaferrata, Guidonia Montecelio, Marino, Mentana, Monte Porzio Catone, Monte Compatri, Monterotondo, Palestrina, Poli, Pomezia, Riano, Sacrofano, San Gregorio da Sasola, Tivoli, Trevignano Romano, Zagarolo.

Segundo a tradición Roma tería sido fundada no ano de 753 a.C. por Rómulo. No comezo foi gobernada por reis, pero tornouse unha república en 509 a.C. (de acordo coa tradición). A cidade crecía, e no final da República, a cidade de Roma era a capital dun vasto imperio arredor do Mar Mediterráneo. A poboación de Roma medraba, tanto que no seu auxe chegou a albergar máis dun millón de habitantes.

Co fortalecemento do Cristianismo na cidade, no século III, o Bispo (que despois pasaría a ser chamado Papa) de Roma tornouse a maior autoridade relixiosa na Europa Occidental.

A partir de mediados do século III, co comezo das invasións bárbaras no Imperio Romano (que chegaron a asaltar por varias veces a cidade), produciuse un fluxo de habitantes da cidade para o campo; cando o Imperio Romano se derrubou, pouco máis de 50 mil habitantes moraban aínda na cidade. A cidade de Roma estaría en mans bárbaras (e apoiada economicamente e politicamente polo Imperio Bizantino) durante polo menos catro séculos máis, cando en 756, Pipino III derrotou os longobardos. Roma pasaría a ser capital dos Estados Pontificios ata 1870, onde o Papa era a autoridade máxima do Estado.

Roma pasou a ser a capital da nova Italia unificada, en 1871. O 11 de febreiro de 1929, Benito Mussolini estableceu, nunha serie de acordos co papado cristián, o Estado independente do Vaticano, cedendo un espazo de 0,44 km² da cidade de Roma ao novo país.

Roma sufriu pesados bombardeos e foi tamén o campo de varias batallas, na Segunda Guerra Mundial, aínda que a cidade teña sufrido menos danos que outras cidades controladas polo Eixo (como Berlín ou Varsovia). Roma foi capturada polos aliados o 4 de xuño de 1944, a primeira capital dunha potencia central do Eixo en caer.

A cidade foi escenario dun crecemento acelerado nos anos que se seguiron á guerra. Con cerca de 240 mil habitantes na época da unificación italiana, a cidade medrou ata 692 mil en 1921 e 1.6 millón en 1962.

En 1960, a cidade foi sede das Olimpíadas de Verán.

Other Languages
Аҧсшәа: Рим
Acèh: Roma
адыгабзэ: Ромэ
Afrikaans: Rome
Alemannisch: Rom
አማርኛ: ሮማ
aragonés: Roma
Ænglisc: Rōm
العربية: روما
مصرى: روما
asturianu: Roma
авар: Рум
Aymar aru: Roma
azərbaycanca: Roma
تۆرکجه: روم
башҡортса: Рим
Boarisch: Rom
žemaitėška: Ruoma
Bikol Central: Roma
беларуская: Рым
беларуская (тарашкевіца)‎: Рым
български: Рим
भोजपुरी: रोम
Bislama: Rome
bamanankan: Rome
বাংলা: রোম
བོད་ཡིག: རོ་མ།
brezhoneg: Roma
bosanski: Rim
буряад: Рим
català: Roma
Chavacano de Zamboanga: Roma
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lò̤-mā
нохчийн: Рум
Cebuano: Roma
Chamoru: Roma
Tsetsêhestâhese: Roma
کوردی: ڕۆما
corsu: Roma
qırımtatarca: Roma
čeština: Řím
kaszëbsczi: Rzim
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Римъ
Чӑвашла: Рим
Cymraeg: Rhufain
dansk: Rom
Deutsch: Rom
Zazaki: Roma
dolnoserbski: Rom
डोटेली: रोम
eʋegbe: Rome
Ελληνικά: Ρώμη
emiliàn e rumagnòl: Råmma
English: Rome
Esperanto: Romo
español: Roma
eesti: Rooma
euskara: Erroma
estremeñu: Roma
فارسی: رم
Fulfulde: Rom
suomi: Rooma
Võro: Rooma
føroyskt: Róm
français: Rome
arpetan: Roma
Nordfriisk: Rom
furlan: Rome
Gaeilge: An Róimh
Gagauz: Roma
贛語: 羅馬
Gàidhlig: An Ròimh
Avañe'ẽ: Rróma
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Rom
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍂𐌿𐌼𐌰
Gaelg: Yn Raue
Hausa: Rum
客家語/Hak-kâ-ngî: Lò-mâ
Hawaiʻi: Loma
עברית: רומא
हिन्दी: रोम
Fiji Hindi: Rome
hrvatski: Rim
hornjoserbsce: Rom
Kreyòl ayisyen: Wòm (Itali)
magyar: Róma
հայերեն: Հռոմ
interlingua: Roma
Bahasa Indonesia: Roma
Interlingue: Roma
Ilokano: Roma
ГӀалгӀай: Рим
Ido: Roma
íslenska: Róm
italiano: Roma
日本語: ローマ
Patois: Ruom
la .lojban.: romas
Basa Jawa: Roma
ქართული: რომი
Qaraqalpaqsha: Rome
Taqbaylit: Roma
Kabɩyɛ: Room
Kongo: Roma
қазақша: Рим
kalaallisut: Roma
ភាសាខ្មែរ: ទីក្រុងរ៉ូម
ಕನ್ನಡ: ರೋಮ್
한국어: 로마
къарачай-малкъар: Рим
Ripoarisch: Rom
kurdî: Roma
коми: Рим
kernowek: Rom
Кыргызча: Рим
Latina: Roma
Ladino: Roma
Lëtzebuergesch: Roum
лезги: Рим
Lingua Franca Nova: Roma
Luganda: Rome
Limburgs: Roeme
Ligure: Romma
lumbaart: Roma
lingála: Roma
لۊری شومالی: روم
lietuvių: Roma
latviešu: Roma
मैथिली: रोम
мокшень: Рим
Malagasy: Roma
олык марий: Рим
Māori: Rōma
македонски: Рим
മലയാളം: റോം
монгол: Ром
मराठी: रोम
Bahasa Melayu: Rom
Malti: Ruma
Mirandés: Roma
မြန်မာဘာသာ: ရောမမြို့
эрзянь: Рим ош
Dorerin Naoero: Roma
Nāhuatl: Roma
Napulitano: Romma
Plattdüütsch: Rom
Nedersaksies: Rome
नेपाली: रोम
नेपाल भाषा: रोम
Nederlands: Rome (stad)
norsk nynorsk: Roma
norsk: Roma
Novial: Roma
Nouormand: Rome
Chi-Chewa: Rome
occitan: Roma
Livvinkarjala: Riimu
ଓଡ଼ିଆ: ରୋମ
Ирон: Ром
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੋਮ
Papiamentu: Roma
Picard: Rome
Deitsch: Rom
Pälzisch: Rom
Norfuk / Pitkern: Rome
polski: Rzym
Piemontèis: Roma
پنجابی: روم
Ποντιακά: Ρώμη
português: Roma
Runa Simi: Ruma
rumantsch: Roma
Kirundi: Rome
română: Roma
armãneashti: Roma
tarandíne: Rome
русский: Рим
русиньскый: Рим
Kinyarwanda: Roma
संस्कृतम्: रोम-नगरम्
саха тыла: Рим
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱨᱳᱢ
sardu: Roma
sicilianu: Roma
Scots: Roum
سنڌي: روم
davvisámegiella: Roma
Sängö: Rome
srpskohrvatski / српскохрватски: Rim
Simple English: Rome
slovenčina: Rím
slovenščina: Rim
Gagana Samoa: Roma
chiShona: Rome
Soomaaliga: Roma
shqip: Roma
српски / srpski: Рим
Sranantongo: Roma
Sesotho: Roma
Seeltersk: Room (Stääd)
Basa Sunda: Roma
svenska: Rom
Kiswahili: Roma
ślůnski: Rzim
தமிழ்: உரோம்
తెలుగు: రోమ్
tetun: Roma
тоҷикӣ: Рим
ไทย: โรม
Türkmençe: Rim
Tagalog: Roma
Tok Pisin: Rom
Türkçe: Roma
татарча/tatarça: Рим
Twi: Roma
reo tahiti: Roma
удмурт: Рим
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: رىم
українська: Рим
اردو: روم
oʻzbekcha/ўзбекча: Rim
Tshivenda: Rome
vèneto: Roma
vepsän kel’: Rim
Tiếng Việt: Roma
West-Vlams: Rome (stee)
Volapük: Roma
walon: Rome
Winaray: Roma
Wolof: Rom
吴语: 罗马
მარგალური: რომი
ייִדיש: רוים
Yorùbá: Rómù
Zeêuws: Rome
中文: 罗马
文言: 羅馬
Bân-lâm-gú: Lô-má
粵語: 羅馬