Pireneos

Os Pireneos vistos do espazo (Cortesia NASA)

Os Pireneos[1][2] (en aragonés: Perinés, en castelán: Pirineos, en catalán: Pirineus, en éuscaro: Pirinioak, en francés: Pyrénées, en occitano: Pirenèus) ou o Pireneo constitúen unha cordilleira no suroeste da Europa que forma unha fronteira natural entre a Península Ibérica e Francia, e esténdense entre o mar Cantábrico (golfo de Biscaia) e o mar Mediterráneo (cabo de Creus) durante aproximadamente 415 km. Na súa parte central chega a ter uns 150 km de largo.

Na súa maior parte, a súa crista principal forma a fronteira franco-española, co principado de Andorra entre os seus dous grandes veciños. A principal excepción a esa regra constitúea o Val de Arán, que pertence a España mais se localiza na cara norte da cordilleira. Outra anomalía orográfica inclúe a catarata de Cerdanya e o enclave español de Llívia.

A súa orixe está no pregamento alpino. Os materiais predominantes son calcarias, cuarcitas e lousas. O seu relevo é máis abrupto na parte central, con altitudes máximas de 3.356 m no Monte Perdido e 3.404 m no Aneto.

Montes

Os montes dos Pireneos que superan os 3.200 metros de altitude, ordenados segundo altitude, recóllense na seguinte táboa.

Principais montañas dos Pireneos
Panorámica valle Benasque.jpg
Nome Cordilleira Altitude (msnm)
01 Pico Aneto Macizo da Maladeta 3.404
02 Punta de Llardana Macizo de Posets 3.375
03 Monte Perdido Macizo do Monte Perdido 3.355
04 Pico Maldito Macizo da Maladeta 3.350
05 Pico Espadas Macizo de Posets 3.332
06 Cilindro de Marboré Macizo do Monte Perdido 3.328
07 Pico da Maladeta Macizo da Maladeta 3.309
08 Viñamala 3.298
09 Pico Tempestades Macizo da Maladeta 3.290
10 Soum de Ramond Macizo do Monte Perdido 3.259
11 Marboré Macizo do Monte Perdido 3.252
12 Margalida 3.241
13 Perdiguero 3.222
14 Pico Russell Macizo da Maladeta 3.205
Fonte: Dirección Xeral do Instituto Xeográfico Nacional (España)
Other Languages
Afrikaans: Pireneë
Alemannisch: Pyrenäen
aragonés: Pireneu
Ænglisc: Pireni
العربية: البرانس
asturianu: Pirineos
башҡортса: Пиреней тауҙары
беларуская: Пірэнеі
беларуская (тарашкевіца)‎: Пірэнэі
български: Пиренеи
भोजपुरी: पिरेनीज परबत
brezhoneg: Pireneoù
bosanski: Pireneji
català: Pirineus
Cebuano: Pireneos
čeština: Pyreneje
Cymraeg: Pyreneau
Deutsch: Pyrenäen
dolnoserbski: Pyreneje
Ελληνικά: Πυρηναία
English: Pyrenees
Esperanto: Pireneoj
español: Pirineos
eesti: Püreneed
euskara: Pirinioak
estremeñu: Pirineus
فارسی: پیرنه
suomi: Pyreneet
føroyskt: Pyreneurnar
français: Pyrénées
Nordfriisk: Pyreneen
Frysk: Pyreneeën
Gaeilge: Piréiní
hrvatski: Pireneji
hornjoserbsce: Pyreneje
magyar: Pireneusok
հայերեն: Պիրենեյներ
interlingua: Pyreneos
Bahasa Indonesia: Pegunungan Pirenia
Ilokano: Pirineos
Ido: Pirenei
íslenska: Pýreneafjöll
italiano: Pirenei
ქართული: პირენეები
Taqbaylit: Pyrenees
한국어: 피레네산맥
kurdî: Pîrenê
Latina: Pyrenaei
Lëtzebuergesch: Pyrenäen
Lingua Franca Nova: Montes Pirineo
Limburgs: Pyreneje
Ligure: Pirenei
lietuvių: Pirėnai
latviešu: Pireneji
македонски: Пиринеи
मराठी: पिरेनीज
Bahasa Melayu: Pergunungan Pyrene
Nederlands: Pyreneeën
norsk nynorsk: Pyreneane
norsk: Pyreneene
occitan: Pirenèus
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੀਰੇਨੇ
polski: Pireneje
Piemontèis: Pirené
پنجابی: پیرینیز
português: Pireneus
Runa Simi: Piriniyukuna
română: Munții Pirinei
русский: Пиренеи
sicilianu: Pirinèi
Scots: Pyrenees
srpskohrvatski / српскохрватски: Pirineji
Simple English: Pyrenees
slovenčina: Pyreneje
slovenščina: Pireneji
shqip: Pirenetë
српски / srpski: Пиринеји
svenska: Pyrenéerna
Kiswahili: Pirenei
Tagalog: Pirineos
Türkçe: Pireneler
татарча/tatarça: Пиреней таулары
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پىرېنېي تاغلىرى
українська: Піренеї
oʻzbekcha/ўзбекча: Pireney togʻlari
vèneto: Pirenei
Tiếng Việt: Pyrénées
walon: Pirinêyes
Winaray: Pirineos
მარგალური: პირენეეფი
ייִדיש: פירענעען
Bân-lâm-gú: Pirineo Soaⁿ-me̍h