Ovidio

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Publio Ovidio Nasón
Publius Ovidius Naso.jpg
Nacemento20 de marzo do 43 a. de C.
LugarSulmona, República Romana
Falecemento17 ou 18 d. de C.(59 anos)
LugarTomis, Imperio Romano
NacionalidadeRoma Antiga
EtniaAncient Romans
Ocupaciónpoeta, escritor e mitógrafo
XénerosPoesía
Coñecido/a porMetamorfoses, Heroides e Íbis
editar datos en Wikidata ]

Publio Ovidio Nasón, (latín: Publius Ovidius Naso) nado en Sulmona o 20 de marzo do 43 a. de C. e finado en Tomis, actual Constanza no mar Negro no 17 ou 18 d. C., foi un poeta romano que escribiu sobre temas de amor, mulleres abandonadas e transformacións mitolóxicas. Contase, xunto con Virxilio e Horacio, como un dos tres poetas por excelencia da literatura latina. Ovidio foi amplamente considerado o máis grande mestre do dístico elexíaco. A súa poesía, moi imitada durante o final da Idade Antiga e a Idade Medieval, tivo unha influencia decisiva na arte e a literatura de Europa durante moitos séculos.

Ovidio escribía en dísticos elexíacos[1] con só dúas excepcións: o seu Medea perdida, os dous fragmentos da que se conservan están en trimetres iámbicos[2] e en anapestos[3], respectivamente, e a súa grande Metamorfoses, que escribiu en hexámetros dactílicos, o mesmo que a Eneida de Virxilio e os poemas épicos (Ilíada e a Odisea) de Homero. Ovidio ofrece unha épica diferente á dos seus predecesores, unha historia cronolóxica do cosmos desde a creación ata o seu propio día, e incorpora moitos mitos e lendas sobre transformacións sobrenaturais propias das tradicións grega e romana.

Traxectoria

Estatua de Ovidio por Ettore Ferrari na Piazza XX Settembre de Sulmona, Italia.

Ovidio naceu o 20 de marzo do ano 43 a. C. en Sulmo, como el mesmo di, no país dos pelignos. Pertencía a unha familia aristócrata, e se sentía orgulloso da antigüidade da súa estirpe. O seu pai era propietario de terras e morreu aos noventa anos, pouco antes cá nai. Viviu dende moi novo en Roma e o seu irmán, que nacera exactamente un ano antes ca el, foi compañeiro seu nos estudos que realizaba na cidade sobre retórica, nun principio para dedicarse ao dereito. Porén, Ovidio foi dando mostras de sensibilidade poética mais que da elocuencia prosaica que se requiría no foro. O seu pai reprocháballe que se inclinase cara a uns estudos sen ningún proveito, posto que o mesmo Homero morrera na pobreza. Ovidio contestáballe procurando emendarse, pero, involuntariamente, en verso:

Parce mihi, nunquam versificabo, pater! Perdóname, pai!, podo xurar / que nunca volverei versificar.[4]

Aínda que se esforzaba por escribir en prosa por satisfacer o seu pai, as palabras víñanlle sempre con ritmo e cadencia de verso "e era verso ao final canto intentaba escribir":

Quidquid tentabam dicere, versus erat
Tristia IV 10, 26).

Tivo como mestres de elocuencia a Hixino, Arelio Fusco (orixinario de Asia Menor) e Porcio Latrón (de Hispania)[5] e relacionouse con outros escritores da época como Horacio ou Propercio. Compartiu co seu irmán a vida política ata os vinte anos, idade á que este faleceu. Ocupou cargos públicos pouco relevantes, sendo un dos tresviri capitales,[6] membro da corte centumviral,[7] e un dos decemviri litibus iudicandis,[8] mais dimitiu do cargo para seguir a carreira poética arredor dos anos 29 ou 25 a. C., decisión reprobada polo seu pai.[9]

Cando morreu o seu pai, converteuse en herdeiro de todas as posesións, polo que puido vivir sen preocupacións e viaxar a diferentes lugares, como Atenas, Asia Menor e Sicilia, onde completou os seus estudos, dedicándose xa plenamente á poesía.[10]

A súa obra iniciouse cun cancioneiro amoroso, poemas que abren un ciclo erótico no que tamén se inclúen as Heroides, colección de ficticias cartas de amor escritas por heroínas da mitoloxía e da historia, pero os seus títulos máis ambiciosos son Fasti e Metamorfoses.

En Tristia, unha elexía de forma epistolar, cobran importancia singular as referencias autobiográficas. Na época na que Ovidio estivo desterrado escribiu a súa obra mais famosa: Metamorfoses (Metamorphoseon), escrita en hexámetro dactílico. Desde a Idade Media e o Renacemento, coma é o caso dos Carmina Burana, a obra de Ovidio nunca deixou de estar presente na tradición literaria europea.

No ano 8 un enfrontamento co emperador Augusto levouno a un exilio obrigado a Tomis (actual Constancia), á beira do mar Negro. A pesar da súa popularidade os seus libros foron retirados das bibliotecas e queimados en público por inmorais. Non están claras as razóns que provocaron o desterro, e o propio Ovidio descríbeas como carmen et error ("un poema e un erro").[11]

Casou tres veces e divorciouse dúas cando tiña arredor de trinta anos. Tivo unha filla, que lle deu netos.[12] A súa última esposa estaba relacionada coa influente gens Fabia e axudouno durante o seu exilio.[13]

Other Languages
Afrikaans: Ovidius
Alemannisch: Ovid
አማርኛ: ኦቪድ
aragonés: Ovidio
العربية: أوفيد
مصرى: اوفيد
asturianu: Ovidiu
azərbaycanca: Publi Ovidi Nazon
تۆرکجه: اووید
башҡортса: Овидий
Boarisch: Ovid
žemaitėška: Uovėdėjos
беларуская: Авідзій
беларуская (тарашкевіца)‎: Авідыюс
български: Овидий
Bislama: Ovid
বাংলা: ওভিড
བོད་ཡིག: ཨོ་བི་རྡི།
brezhoneg: Ovidius
bosanski: Ovidije
буряад: Овидий
català: Ovidi
کوردی: ئۆڤید
Cymraeg: Ofydd
Deutsch: Ovid
Zazaki: Ovidius
Ελληνικά: Οβίδιος
English: Ovid
Esperanto: Ovidio
español: Ovidio
eesti: Ovidius
euskara: Publio Ovidio
فارسی: اووید
suomi: Ovidius
français: Ovide
furlan: Ovidi
Frysk: Ovidius
Gaeilge: Óivid
עברית: אובידיוס
हिन्दी: ओविद
Fiji Hindi: Ovid
Bahasa Indonesia: Ovidius
Ilokano: Ovidio
íslenska: Ovidius
ქართული: ოვიდიუსი
Qaraqalpaqsha: Ovid
Адыгэбзэ: Овидий
Kabɩyɛ: Ovide
қазақша: Овидий
한국어: 오비디우스
Ripoarisch: Ovid
kurdî: Ovidius
Кыргызча: Овидий
Lingua Franca Nova: Ovidio
Limburgs: Ovidius
lietuvių: Ovidijus
latviešu: Ovidijs
Malagasy: Ovid
македонски: Овидиј
മലയാളം: ഓവിഡ്
монгол: Овид
मराठी: ओव्हिड
Bahasa Melayu: Ovid
эрзянь: Овидий
Nederlands: Ovidius
norsk nynorsk: Ovid
norsk: Ovid
occitan: Ovidi
ਪੰਜਾਬੀ: ਓਵਿਦ
Picard: Ovide
polski: Owidiusz
Piemontèis: Ovidi
پنجابی: اووید
português: Ovídio
русский: Овидий
саха тыла: Овидиус
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱚᱵᱷᱤᱰ
Scots: Ovid
srpskohrvatski / српскохрватски: Ovidije
Simple English: Publius Ovidius Naso
slovenščina: Publij Ovidij Naso
shqip: Ovidi
српски / srpski: Овидије
svenska: Ovidius
Kiswahili: Ovid
தமிழ்: ஆவிட்
ไทย: ออวิด
Tagalog: Ovid
Türkçe: Ovidius
татарча/tatarça: Ovidiy
удмурт: Овидий
українська: Овідій
اردو: اووید
oʻzbekcha/ўзбекча: Ovidiy
Tiếng Việt: Ovidius
Volapük: Ovidius
walon: Ovide
Winaray: Ovidio
მარგალური: ოვიდიუსი
ייִדיש: אווידיוס
Zeêuws: Ovid
中文: 奧維德
文言: 奧維德
Bân-lâm-gú: Ovid
粵語: 奧維德