Manhattan

Condado de Nova York/Manhattan na cidade de Nova York, en amarelo.
Condado de Nova York, dentro do Estado de Nova York.
Estado de Nova York, dentro dos Estados Unidos.

Manhattan é o nome dunha illa no río Hudson e tamén dun dos cinco distritos metropolitanos que forman a cidade de Nova York.

O distrito metropolitano ten os mesmos límites que o condado de Nova York e inclúe a illa de Manhattan así como varias illas máis pequenas (Roosevelt, Randall, entre outras), a máis diso unha pequena porción de terra continental (Marble Hill, que xeograficamente está no Bronx, pero politicamente pertence ao condado de Nova York). No ano 2004, a poboación era de 1 562 723 persoas. O condado de Nova York é o de menor área en Nova York.

Xeografía

O condado de Nova York e o distrito de Manhattan teñen os mesmos límites (son coextensivos). Como parte da cidade de Nova York, o condado non ten outras subdivisións políticas. Ocupa toda a illa de Manhattan, rodeada polo East River, o río Harlem e o río Hudson. Tamén inclúe algunhas illas máis pequenas como a Illa Roosevelt (antigamente chamábase illa Welfare, e anteriormente aínda "Illa Blackwell"), a illa U Thant (oficialmente coñecida como illa Belmont), e unha pequena porción da terra continental norteamericana (Marble Hill) contigua ao Bronx. Marble Hill foi orixinariamente parte da illa de Manhattan; pero a Canle do Río Harlem, cavado no século XIX para mellorar a navegación no río Harlem, separouno de Manhattan.

Skyline de Lower Manhattan (2006) visto desde o Staten Island Ferry

A illa de Manhattan ten 21,5 km de longo.

O condado de Nova York ten unha área total de 87,5 km², dos cales 59,5 km² son de terra e 28,0 km² son de auga (68% terrestre e 32% acuática).

Manhattan está conectada por pontes e túneles a Nova Jersey no oeste e a tres distritos de Nova York: O Bronx no nordés e Brooklyn e Queens en Long Island ao leste e ao sur. A súa única conexión directa co quinto distrito da cidade é o "Staten Island Ferry", cuxo terminal atópase no Parque Battery no seu extremo sur.

Cada 28 de maio e 12 de xullo, tanto o amencer como ao ocaso, o sol é visible no horizonte desde o nivel das rúas ao estar aliñado co seu trazado.

Monumentos de Manhattan

Times Square

O Edificio Empire State, o Edificio Chrysler, o distrito dos teatros ao redor de Broadway, Columbia University, o centro financeiro ao redor de Wall Street, "Lincoln Center for the Performing Arts", Harlem, o "American Museum of Natural History", Chinatown, e o Central Park están todos localizados nesta illa densamente poboada.

Ademais de "Times Square" e a Quinta Avenida onde se atopa gran parte do movemento comercial, o Metropolitan Museum ou o referente en arte moderna, o MoMa.

"Uptown" e "Downtown"

En Manhattan, uptown significa cara arriba, é dicir, cara á parte máis elevada da illa (cara ao norte) e downtown significa cara abaixo (cara ao sur) en calquera forma de transporte ou localización e iso débese a que os ríos (o Hudson ao oeste e o East river ao leste) que rodean a illa desprázanse de norte a sur, aínda que o desnivel existente entre os extremos norte e sur é practicamente inexistente. Así pois, dicir uptown train é referirse a un subterráneo que vai ao norte, mentres que ir a un restaurante que se atopa three blocks downtown estará a tres cuadras ou mazás cara ao sur desde o lugar que serve de referencia. Uptown tamén pode referirse á parte norte de Manhattan (máis aló da rúa 59) e downtown á parte sur (antes da rúa 23 ou a rúa 14). A área media, entre as rúas 23 e 59 é coñecido como Midtown.

Estas denominacións débense a que a illa tivo, desde o propio século XVII, tres núcleos poboados e a súa localización orixinal na propia configuración da illa prevaleceu co tempo ao propio crecemento urbano da cidade. O camiño que orixinalmente unía ás tres poboacións é o que se conserva hoxe en día co nome de Broadway (Camiño ancho), que é a única avenida de Manhattan que non é recta: evidentemente, segue o trazado orixinal do século XVII, do camiño que unía os tres pobos.

Como a propia cidade de Nova York construír orixinalmente na punta meridional da illa e seguiu sendo durante séculos a parte máis importante da poboación, é dicir, o casco antigo, orixinal, financeiro e comercial, todas as demais cidades norteamericanas tomaron "prestado" o termo downtown para referirse ao núcleo principal de cada unha, aínda que fose unha idea que non tivese correspondencia co propio relevo ou topografía da localidade. O porto tamén se situou ao redor dese downtown o que contribuíu tamén a reforzar esta idea. Deste xeito, o uso do termo downtown en Nova York difire doutras cidades americanas onde o "downtown" o centro financeiro e urbano máis importante da cidade pode non estar na parte máis baixa do relevo. A importancia que adquiriu Nova York durante o século XX, converteu ao centro financeiro orixinal, Financial District que se atopa "downtown", é dicir no centro urbano orixinal da cidade, en insuficiente, polo que xurdiu moi pronto a necesidade de expandir as súas funcións ao novo distrito financeiro situado no Midtown.

O termo Baixo Manhattan é comunmente usado para referirse á parte sur da illa, particularmente ao sector situado ao sur da Rúa Houston, onde as rúas teñen nomes, non son numeradas e non seguen a cuadrícula do resto da illa. Así, o límite orixinal da cidade atopábase en Wall Street, que era o lugar que ocupaba a muralla que rodeaba a cidade polo norte (de aí o seu nome). Esta é unha idea similar ao que ocorreu en Europa, onde as murallas que rodeaban as cidades medievais foron converténdose co tempo en avenidas de circunvalación.

Other Languages
Afrikaans: Manhattan
العربية: مانهاتن
asturianu: Manhattan
azərbaycanca: Manhetten
تۆرکجه: منهتن
Boarisch: Manhattan
беларуская: Манхэтэн
беларуская (тарашкевіца)‎: Мангэтан
български: Манхатън
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নিউ ইয়র্ক কাউন্টি, নিউ ইয়র্ক
brezhoneg: Manhattan
bosanski: Manhattan
català: Manhattan
čeština: Manhattan
Cymraeg: Manhattan
dansk: Manhattan
Deutsch: Manhattan
Zazaki: Manhattan
Ελληνικά: Μανχάταν
English: Manhattan
Esperanto: Manhatano
español: Manhattan
eesti: Manhattan
euskara: Manhattan
فارسی: منهتن
suomi: Manhattan
føroyskt: Manhattan
français: Manhattan
Gaeilge: Manhattan
ગુજરાતી: મેનહટન
客家語/Hak-kâ-ngî: Manhattan
עברית: מנהטן
हिन्दी: मैनहटन
hrvatski: Manhattan
հայերեն: Մանհեթեն
interlingua: Manhattan
Bahasa Indonesia: Manhattan
íslenska: Manhattan
italiano: Manhattan
ქართული: მანჰეტენი
қазақша: Манхэттен
한국어: 맨해튼
Latina: Manhata
Limburgs: Manhattan
lietuvių: Manhatanas
latviešu: Manhatana
македонски: Менхетн
മലയാളം: മാൻഹാട്ടൻ
मराठी: मॅनहॅटन
Bahasa Melayu: Manhattan
Dorerin Naoero: Manhattan
norsk nynorsk: Manhattan
norsk: Manhattan
occitan: Manhattan
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੈਨਹੈਟਨ
Papiamentu: Manhattan
polski: Manhattan
پنجابی: مینہیٹن
português: Manhattan
română: Manhattan
русский: Манхэттен
sicilianu: Manhattan
Scots: Manhattan
srpskohrvatski / српскохрватски: Manhattan
Simple English: Manhattan
slovenčina: Manhattan
slovenščina: Manhattan
shqip: Manhattan
српски / srpski: Менхетн
Seeltersk: Manhattan
svenska: Manhattan
Kiswahili: Manhattan
ślůnski: Manhattan
తెలుగు: మాన్హాటన్
Tagalog: Manhattan
Türkçe: Manhattan
українська: Мангеттен
اردو: مینہیٹن
oʻzbekcha/ўзбекча: Manhattan
Tiếng Việt: Manhattan
Winaray: Manhattan
吴语: 曼哈顿
მარგალური: მანჰეტენი
ייִדיש: מאנהעטן
Yorùbá: Manhattan
中文: 曼哈頓
Bân-lâm-gú: Manhattan
粵語: 曼克頓