Madrid

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.

Madrid
Bandera de Madrid.svg
Escudo de Madrid.svg
CollageMadrid.jpg
Madrid
Localización
CiudadMadridPosicion.PNG
PaísEspaña España
Comunidade autónomaComunidade de Madrid Madrid
ProvinciaMadrid
ComarcaÁrea metropolitana de Madrid
Xeografía
Altitude655 msnm
Superficie605,77 km²
Demografía
Poboación3.233.527 hab. (2012)
Densidade5.337,88 hab./km²
Xentiliciomadrileño/a
Outros datos
Código postal28001–28080
AlcaldeManuela Carmena (Ahora Madrid)
madrid.es

Madrid é a capital de España e da Comunidade de Madrid. Está situada no centro da Península Ibérica, ó sur da Serra de Guadarrama, no río Manzanares. Cunha poboación de 3.233.527 habitantes (INE 2012) é a cidade máis grande e poboada do país e da Península Ibérica, e a terceira da Unión Europea. A súa área metropolitana, de 6.043.031 habitantes, é a terceira área urbana máis poboada da Unión Europea, por detrás das de Londres e Berlín.

Como capital do Estado, Madrid alberga as sedes do Goberno, Cortes Xerais, Ministerios, Institucións e Organismos asociados, así como a residencia oficial dos reis de España.[1] No plano económico, Madrid é a cuarta cidade máis rica de Europa, tras Londres, París e Moscova.[2] É o principal centro financeiro e empresarial de España, actualmente, o 50,1% dos ingresos das 5.000 principais empresas españolas son xerados por sociedades con sede social en Madrid, as cales representan o 31,8% delas. É sede do principal mercado de valores do país, e de varias das máis grandes corporacións do mundo.

Nacida a partir do asentamento fortificado hispanomusulmán de Maǧrīţ,[3] conquistado por Afonso VI de León e Castela en 1083, a vila foi designada en 1561 como sede da corte de Filipe II, sendo a primeira capital permanente da monarquía española. Desde entón, salvo un breve intervalo de tempo entre 1601 e 1606 no que a capitalidade pasou temporalmente a Valladolid, Madrid foi a capital de España e sede do Goberno da Nación.[4]

Xeografía

Emprazamento

A cidade de Madrid atópase na zona central da Península Ibérica, a poucos quilómetros ao norte do Cerro de los Ángeles, centro xeográfico desta. As coordenadas da cidade son 40°26'N 3°41'O e a súa altura media sobre o nivel do mar é de 667 m, sendo así unha das capitais máis altas de Europa.

O contexto xeográfico e climático de Madrid é o da Submeseta Sur, dentro da Meseta Central. A cidade está situada a poucos quilómetros da Serra de Guadarrama e hidrográficamente atópase emprazada na conca do Texo.

Hidrografía

O principal río de Madrid é o Manzanares, que penetra en municipio na contorna do Monte do Pardo alimentando o encoro do mesmo nome, ao que tamén chegan as augas dos arroios de Manina e Tejada. Pasado este espazo natural, o río comeza o seu curso urbano ao redor da cidade universitaria, entrando despois, brevemente, na Casa de Campo, onde recibe as augas do arroio de Meaques.

Clima

Rañaceos de AZCA con neve. As nevadas en Madrid son ocasionais e prodúcense xeralmente no inverno.

O clima de Madrid é un clima mediterráneo continental e está moi influído polas condicións urbanas. A temperatura media é de 12 °C.

Os invernos son fríos, con temperaturas inferiores aos 4-5 °C, xeadas frecuentes e nevadas ocasionais. Os veráns son calorosos con medias ao redor dos 24 °C en xullo e agosto e con máximas que frecuentemente superan os 35 °C. A oscilación diaria é importante na periferia urbana, pero se ve reducida no centro da cidade polo efecto antrópico. A amplitude térmica anual é alta (19 graos, cifra propia da Meseta Sur) como consecuencia da gran distancia ao mar e a altitude (ao redor dos 600 m). As precipitacións anuais son superiores aos 400 mm, con mínimos moi marcados no verán (catro meses secos, de xuño a setembro) e grandes oscilacións entre a zona NO, bastante máis chuviosa, e a zona SE que resulta máis árida.

Climograma de Madrid (Parque do Retiro)
Observatorio do Parque do Retiro
1971-2000 xan feb mar abr mai xuñ xul ago set out nov dec Total
Temperatura
máxima (°C)
9,7 12,0 15,7 17,5 21,4 26,9 31,2 30,7 26,0 19,0 13,4 10,1 19,4
Temperatura
mínima (°C)
2,6 3,7 5,6 7,2 10,7 15,1 18,4 18,2 15,0 10,2 6,0 3,8 9,7
Precipitacións (mm) 37 35 26 47 52 25 15 10 28 49 56 56 436
Climograma de Madrid (Barajas)
Observatorio do Aeroporto de Madrid-Barajas
1971-2000 xan feb mar abr mai xuñ xul ago set out nov dec Total
Temperatura
máxima (°C)
10,6 12,9 16,3 18,0 22,3 28,2 33,0 32,4 27,6 20,6 14,7 11,0 20,6
Temperatura
mínima (°C)
0,3 1,5 3,2 5,4 8,8 13,0 16,1 16,0 12,7 8,3 3,8 1,8 7,6
Precipitacións (mm) 33 34 23 39 47 26 11 12 24 39 48 48 386
Other Languages
Аҧсшәа: Мaдрид
Acèh: Madrid
адыгабзэ: Мадрид
Afrikaans: Madrid
Alemannisch: Madrid
አማርኛ: ማድሪድ
aragonés: Madrit
Ænglisc: Madrid
العربية: مدريد
مصرى: مدريد
asturianu: Madrid
авар: Мадрид
Aymar aru: Madrid
azərbaycanca: Madrid
تۆرکجه: مادرید
башҡортса: Мадрид
Boarisch: Madrid
žemaitėška: Madrids
Bikol Central: Madrid
беларуская: Мадрыд
беларуская (тарашкевіца)‎: Мадрыд
български: Мадрид
Bislama: Madrid
bamanankan: Madrid
বাংলা: মাদ্রিদ
བོད་ཡིག: མ་ད་རིད།
brezhoneg: Madrid
bosanski: Madrid
буряад: Мадрид
català: Madrid
Chavacano de Zamboanga: Madrid
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Madrid
нохчийн: Мадрид
Cebuano: Madrid
Chamoru: Madrid
Tsetsêhestâhese: Madrid
کوردی: مەدرید
corsu: Madridi
qırımtatarca: Madrid
čeština: Madrid
kaszëbsczi: Madrit
Чӑвашла: Мадрид
Cymraeg: Madrid
dansk: Madrid
Deutsch: Madrid
Zazaki: Madrid
dolnoserbski: Madrid
eʋegbe: Madrid
Ελληνικά: Μαδρίτη
emiliàn e rumagnòl: Madrìd
English: Madrid
Esperanto: Madrido
español: Madrid
eesti: Madrid
euskara: Madril
estremeñu: Mairil
فارسی: مادرید
suomi: Madrid
Võro: Madrid
føroyskt: Madrid
français: Madrid
arpetan: Madrid
Nordfriisk: Madrid
furlan: Madrid
Gaeilge: Maidrid
Gagauz: Madrid
Gàidhlig: Madrid
Avañe'ẽ: Madrid
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: माद्रिद
Gaelg: Madrid
Hausa: Madrid
客家語/Hak-kâ-ngî: Madrid
Hawaiʻi: Makelika
עברית: מדריד
हिन्दी: मद्रिद
Fiji Hindi: Madrid
hrvatski: Madrid
hornjoserbsce: Madrid
Kreyòl ayisyen: Madrid
magyar: Madrid
հայերեն: Մադրիդ
interlingua: Madrid
Bahasa Indonesia: Madrid
Interlingue: Madrid
Ilokano: Madrid
ГӀалгӀай: Мадрид
Ido: Madrid
íslenska: Madríd
italiano: Madrid
日本語: マドリード
Basa Jawa: Madrid
ქართული: მადრიდი
Qaraqalpaqsha: Madrid
Taqbaylit: Madrid
Адыгэбзэ: Мадрид
Kabɩyɛ: Maadiriidi
қазақша: Мадрид
kalaallisut: Madrid
ಕನ್ನಡ: ಮಡ್ರಿಡ್
한국어: 마드리드
Перем Коми: Мадрид
kurdî: Madrîd
коми: Мадрид
kernowek: Madrid
Кыргызча: Мадрид
Latina: Matritum
Ladino: Madrid
Lëtzebuergesch: Madrid
лезги: Мадрид
Lingua Franca Nova: Madrid
Limburgs: Madrid (stad)
Ligure: Madrid
lumbaart: Madrid
lingála: Madrid
لۊری شومالی: مادرید
lietuvių: Madridas
latviešu: Madride
Malagasy: Madrid
олык марий: Мадрид
Māori: Madrid
македонски: Мадрид
മലയാളം: മാഡ്രിഡ്
монгол: Мадрид
मराठी: माद्रिद
кырык мары: Мадрид
Bahasa Melayu: Madrid
Malti: Madrid
Mirandés: Madrid
မြန်မာဘာသာ: မဒရစ်မြို့
эрзянь: Мадрид ош
مازِرونی: مادرید
Dorerin Naoero: Madrid
Plattdüütsch: Madrid
Nedersaksies: Medrid
नेपाली: म्याड्रिड
नेपाल भाषा: माद्री
Nederlands: Madrid (stad)
norsk nynorsk: Madrid
norsk: Madrid
Novial: Madrid
Nouormand: Madri
Chi-Chewa: Madrid
occitan: Madrid
Livvinkarjala: Madridu
ଓଡ଼ିଆ: ମାଡ୍ରିଦ
Ирон: Мадрид
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਦਰੀਦ
Kapampangan: Madrid
Papiamentu: Madrid
Picard: Madrid
Deitsch: Madrid
Norfuk / Pitkern: Madrid
polski: Madryt
Piemontèis: Madrid
پنجابی: مادرید
português: Madrid
Runa Simi: Madrid
rumantsch: Madrid
Romani: Madrid
Kirundi: Madrid
română: Madrid
armãneashti: Madrid
tarandíne: Madrid
русский: Мадрид
русиньскый: Мадрід
Kinyarwanda: Madrid
संस्कृतम्: मद्रिद्
саха тыла: Мадрид
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱟᱰᱨᱤᱰ
sardu: Madrid
sicilianu: Madrid
Scots: Madrid
davvisámegiella: Madrid
srpskohrvatski / српскохрватски: Madrid
සිංහල: මැඩ්රිඩ්
Simple English: Madrid
slovenčina: Madrid
slovenščina: Madrid
Gagana Samoa: Madrid
chiShona: Madrid
Soomaaliga: Madrid
shqip: Madridi
српски / srpski: Мадрид
Sranantongo: Madrid
Sesotho: Madrid
Seeltersk: Madrid
Basa Sunda: Madrid
svenska: Madrid
Kiswahili: Madrid
ślůnski: Madryt
தமிழ்: மத்ரித்
tetun: Madríd
тоҷикӣ: Мадрид
Türkmençe: Madrid
Tagalog: Madrid
Setswana: Madrid
lea faka-Tonga: Madrid
Tok Pisin: Madrid
Türkçe: Madrid
татарча/tatarça: Madrid
Twi: Madrid
reo tahiti: Madrid
удмурт: Мадрид
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Madrid
українська: Мадрид
اردو: میدرد
oʻzbekcha/ўзбекча: Madrid
Tshivenda: Madrid
vèneto: Madrid
vepsän kel’: Madrid
Tiếng Việt: Madrid
Volapük: Madrid
Winaray: Madrid
Wolof: Madrid
吴语: 马德里市
isiXhosa: Madrid
მარგალური: მადრიდი
ייִדיש: מאדריד
Yorùbá: Madrid
Vahcuengh: Madrid
中文: 马德里
文言: 馬德里
Bân-lâm-gú: Madrid
粵語: 馬德里