Lingua estándar

Unha lingua estándar (tamén estándar lingüístico) é unha elaboración artificial e planificada a partir do diasistema dunha lingua, co obxecto de obter un modelo de lingua unitario para o ensino, os usos oficiais e os usos escritos e formais, que á súa vez permita cohesionar política e socialmente o territorio onde é oficial. Outro termo sinónimo de lingua estándar é variedade estándar.

O proceso de estandarización está incluído na parte da política lingüística[1] relativa á modelación formal dunha lingua, á adscrición dun status xurídico e administrativo, e ao fomento da súa adquisición, coñecido en sociolingüística como planificación lingüística.[2][3]

Proceso de estandarización

O proceso de estandarización require seleccionar certos trazos do diasistema que se quere estandarizar, segundo a aplicación de criterios restritivos de criba. Tamén requírese da formalización e consensuación de certas formas que poidan ser empregadas como convención que marca os límites do que se considera e o que non se consideran formas da variedade estándar. Algunhas características non excluíntes que adoitan identificar a unha variedade estándar son:

  • Un sistema de escritura que fixe as convencións ortográficas que se empregarán para escribir a lingua e fixar formas comúns e estables.
  • Un dicionario ou grupo de dicionarios estándar, que corporizan un vocabulario e empregará a ortografía estandarizada definida previamente.
  • Unha gramática prescritiva recoñecida que rexistra as formas, regras e estruturas da linguaxe e que recomenda certas formas e castiga outras.
  • Un sistema de pronunciación estándar, que é considerado como "educado" ou "axeitado" polos falantes e que se considera libre de marcadores rexionais.
  • Unha institución ou persoas que promoven o uso da lingua e que posúen certa autoridade, formal ou informal, na definición das súas normas de uso, como a Real Academia Galega.
  • Un estatuto ou constitución que lle dá un estado oficial no sistema legal dun país.
  • O uso da lingua na vida pública, por exemplo no poder xudicial e o poder lexislativo.
  • Un canon literario.
  • A tradución á lingua de textos sagrados, como a Biblia.
  • O ensino escolar da ortografía e gramática estandarizadas.
  • A preferencia desta variedade particular, por riba doutras variedades mutuamente comprensibles coa anterior, para a aprendizaxe do idioma como unha segunda lingua.

Cando o estándar é lingua oficial do ensino, pode existir unha regulamentación política de tipo coercitivo, que obrigue a aplicalo en exclusiva no terreo educativo. Por exemplo a Lei 3/1983, do 15 de xuño de Normalización Lingüística que regula o uso do galego no ensino.[4]

Other Languages
Alemannisch: Standardsprache
العربية: معيرة لغة
български: Книжовен език
Cymraeg: Iaith safonol
Esperanto: Norma lingvo
suomi: Yleiskieli
français: Langue standard
עברית: שפה תקנית
हिन्दी: मानक भाषा
Bahasa Indonesia: Bahasa baku
íslenska: Ritmál
italiano: Lingua standard
日本語: 標準語
Basa Jawa: Basa baku
한국어: 표준어
Кыргызча: Адабий тил
Limburgs: Sjtandaardtaal
Bahasa Melayu: Bahasa baku
Nederlands: Standaardtaal
norsk nynorsk: Målform
português: Norma culta
română: Limbă standard
sicilianu: Standarduluggìa
سنڌي: ٺيٺ ٻولي
srpskohrvatski / српскохрватски: Standardni jezik
slovenčina: Spisovný jazyk
slovenščina: Knjižni jezik
српски / srpski: Стандардни језик
Kiswahili: Lahaja sanifu
தமிழ்: தகுமொழி
татарча/tatarça: Стандарт тел
oʻzbekcha/ўзбекча: Adabiy til
中文: 标准语
Bân-lâm-gú: Piau-chún-gí