Holocausto

Mass Grave at Bergen-Belsen concentration camp - Fritz Klein - IWM BU4260.jpgThe Liberation of Bergen-belsen Concentration Camp, April 1945 BU3778.jpg
May 1944 - Jews from Carpathian Ruthenia arrive at Auschwitz-Birkenau.jpgBundesarchiv Bild 183-N0827-318, KZ Auschwitz, Ankunft ungarischer Juden.jpg
Corpses in the courtyard of Nordhausen concentration camp.jpgBones of anti-Nazi German women still are in the crematoriums in the German concentration camp at Weimar, Germany.jpg
AuschwitzBirkenau.jpg
Dende arriba: 1.ª fila: Fosas comúns de Bergen-Belsen trala súa liberación en abril de 1945. 2.ª fila: Prisioneiros xudeus procedentes de Hungría acabados de chegar a Auschwitz en maio de 1944; imaxe esquerda, chemineas dos crematorios II e III de Birkenau. 3.ª fila: cadáveres en abril de 1945 no xa liberado campo de concentración de Nordhausen (esquerda). Fornos crematorios en Buchenwald con ósos de mulleres alemás contrarias ós nazis, abril de 1945 (dereita). 4.ª e última fila: Auschwitz en 2009.


O Holocausto[1] (en grego antigo: ὁλόκαυστος, holókaustos: ὅλος, "todo" e καυστον, "queimado"),[2] tamén coñecido como Shoá (en hebreo: השואה, HaShoá, "a catástrofe"; yiddish: חורבן, Churben ou Hurban, do hebreo para "destrución"), foi o xenocidio ou asasinato en masa de case seis millóns de xudeus durante a segunda guerra mundial, no maior xenocidio do século XX, a través dun programa sistemático de exterminio étnico patrocinado polo estado nazi, liderado por Adolf Hitler e polo Partido Nacionalsocialista e que ocorreu en todo o Terceiro Reich e nos territorios ocupados polos alemáns durante a guerra.[3][4][5][6][7][8][9][10][11][12] Dos nove millóns de xudeus que residían en Europa antes do Holocausto, cerca de dous terzos foron exterminados. Máis dun millón de nenos, dous millóns de mulleres e tres millóns de homes morreron neste período.[13][14][15]

O vocábulo ten orixes remotas en sacrificios rituais pagáns da antigüidade en que animais (ás veces até seres humanos) eran ofrecidos ás divindades, sendo completamente queimados durante a noite. A partir do século XIX, o termo "holocausto" pasou a designar grandes catástrofes e masacres, até que trala Segunda Guerra Mundial o termo "Holocausto" (con inicial maiúscula) pasou a ser utilizado especificamente para se referir ao xenocidio sistemático realizado polos nazis contra varios grupos étnicos, relixiosos, nacionais e outros grupos durante a Segunda Guerra Mundial.

Terminoloxía

Vítimas chegadas de Hungría ao campo de exterminio de Auschwitz, maio de 1944.
Cadáveres atopados en Bergen-Belsen, 19 de abril de 1945.

Os primeiros en empregar o vocábulo "holocausto" foron os historiadores xudeus de finais da década de 1950. A xeralización do termo produciuse a finais da década seguinte.[16] Esta palabra procede da tradución grega do texto masorético coñecida como Versión dos setenta, en que o vocábulo olokaustos (ὁλόκαυστος: de ὁλον, 'completamente', e καυστος, 'queimado') traduce unha palabra hebrea que se refire a un sacrificio consumido polo lume.[17]

Tamén se emprega para nomealo o vocábulo Shoá, Shoah ou Sho'ah),[18] procedente do hebreo שואה e que significa "catástrofe".[19] A palabra forma parte da expresión Yom ha-Sho'ah, coa que se nomea en Israel o día oficial da Memoria do Holocausto.

En yidish para referirse ao Holocausto emprégase a expresión hurb'n eiropa,[20] que posúe o significado de "destrución (das comunidades xudías) de Europa", incluíndo tamén a cultura das mesmas.[21]

En cando á historia do uso do vocábulo "holocausto", dende o século XVI empregouse a expresión holocaust na lingua inglesa para catástrofes extraordinarias de incendios con gran cantidade de vítimas. No século XVIII a palabra adquiriu un significado máis xeral de morte violenta dun gran número de persoas.[22]

Antes do xenocidio xudeu perpetrado polos nazis, Winston Churchill utilizou a expresión holocaust na súa publicación The World Crisis en referencia ao xenocidio armenio en Turquía.[23]

En relación ao uso da palabra holocausto para referirse ao xenocidio de aproximadamente seis millóns de xudeus europeos durante a segunda guerra mundial,[24] na entrada «Holocaust» da Encyclopaedia Britannica (2007), a definición é a seguinte:

a matanza sistemática, patrocinada polo Estado, de seis millóns de homes, mulleres e nenos xudeus, e millóns doutros, [perpetrada] pola Alemaña nazi e os seus colaboradores durante a segunda guerra mundial. Os alemáns chamárona «a solución final para a cuestión xudía».[25]

A persecución e o asasinato dos xudeus non se desenvolveron exclusivamente en Alemaña ou nos distintos campos de exterminio, senón que tamén tiveron lugar en Rusia, Europa Oriental e na península balcánica, onde os alemáns e os seus colaboradores (austríacos, lituanos, letones, ucraínos, húngaros, romaneses, croatas e outros) levaron a cabo múltiples matanzas de xudeus en fosas, bosques, barrancos e trincheiras.[26]

Other Languages
Afrikaans: Holocaust
አማርኛ: ሆሎኮስት
aragonés: Holocausto
Ænglisc: Eallbærnet
العربية: الهولوكوست
asturianu: Holocaustu
azərbaycanca: Holokost
تۆرکجه: هولوکاست
башҡортса: Холокост
Boarisch: Holocaust
žemaitėška: Huoluokausts
беларуская: Халакост
беларуская (тарашкевіца)‎: Галакост
български: Холокост
brezhoneg: Loskaberzh
bosanski: Holokaust
буряад: Холокост
català: Holocaust
کوردی: ھۆلۆکۆست
čeština: Holokaust
Чӑвашла: Холокост
Cymraeg: Yr Holocost
dansk: Holocaust
Deutsch: Holocaust
Zazaki: Holokost
Ελληνικά: Ολοκαύτωμα
English: The Holocaust
Esperanto: Holokaŭsto
español: Holocausto
eesti: Holokaust
euskara: Holokaustoa
فارسی: هولوکاست
suomi: Holokausti
Võro: Holokaust
føroyskt: Holocaust
français: Shoah
Frysk: Holokaust
Gaeilge: Uileloscadh
Gàidhlig: Uile-losgadh
עברית: השואה
Fiji Hindi: The Holocaust
hrvatski: Holokaust
hornjoserbsce: Holocaust
magyar: Holokauszt
հայերեն: Հոլոքոստ
interlingua: Holocausto
Bahasa Indonesia: Holokaus
Ilokano: Holokausto
íslenska: Helförin
italiano: Olocausto
Patois: Di Olokaas
Basa Jawa: Holocaust
ქართული: ჰოლოკოსტი
Kabɩyɛ: Soowa (Shoah)
қазақша: Холокост
한국어: 홀로코스트
kurdî: Holokost
kernowek: Loskaberth
Кыргызча: Холокост
Latina: Soa
Ladino: Olokósto
Lëtzebuergesch: Holocaust
лезги: Холокост
lietuvių: Holokaustas
latviešu: Holokausts
олык марий: Холокост
македонски: Холокауст
монгол: Холокост
Bahasa Melayu: Holokus
Malti: L-Olokawst
Mirandés: Houlocausto
مازِرونی: هولوکاست
Plattdüütsch: Schoah
नेपाल भाषा: होलोकस्ट
Nederlands: Holocaust
norsk nynorsk: Holocaust
norsk: Holocaust
occitan: Olocaust
Kapampangan: Holocaust
Piemontèis: Olocàust
پنجابی: ہولو کاسٹ
português: Holocausto
Runa Simi: Ulukawstu
rumantsch: Holocaust
Romani: Holokausto
română: Holocaust
русский: Холокост
русиньскый: Голокауст
саха тыла: Холокост
sardu: Olocàustu
sicilianu: Olucaustu
Scots: Holocaust
srpskohrvatski / српскохрватски: Holokaust
Simple English: The Holocaust
slovenčina: Holokaust
slovenščina: Holokavst
chiShona: Rushigido
Soomaaliga: Holokost
shqip: Holokausti
српски / srpski: Холокауст
Seeltersk: Holocaust
svenska: Förintelsen
Tagalog: Holocaust
Türkçe: Holokost
татарча/tatarça: Holokost
українська: Голокост
oʻzbekcha/ўзбекча: Holokost
Tiếng Việt: Holocaust
Winaray: An Holokausto
მარგალური: ჰოლოკოსტი
Bân-lâm-gú: Holocaust