Gameto

En bioloxía, os gametos (do grego Gameto, cónxuxe) son cada unha das células sexuais que ó se fusionaren, durante a fecundación, forman un novo individuo. Nos organismos pluricelulares, a célula formada por fusión dos gametos chámase cigoto. Á formación de gametos denomínase gametoxénese. Os órganos que producen os gametos chámanse gónadas nos animais, e gametanxios nos organismos vexetais.

Nos animais, os gametos proceden dunha estirpe celular específica chamada liña xerminal, diferenciada en etapas temperás do desenvolvemento, e chámanse óvulo o feminino e espermatozoide, o masculino.

Nas plantas, o gameto feminino denomínase oosfera, e o gameto masculino que fecunda a oosfera é un dos núcleos espermáticos que se atopan no extremo do tubo polínico.

A célula resultante da fusión dos gametos reúne os cromosomas de ambos os dous, así que os gametos adoitan ser células haploides. En organismos diplontes, como os animais, a formación dos gametos implica un proceso de meiose, coa súa correspondente redución cromosómica. En organismos haplodiplontes, como as plantas, os gametos son producidos pola fase haploide (gametófito), mentres que é a fase diploide (esporófito), producida precisamente a partir da fecundación, a que produce esporas por meiose.

  • disparidade

Disparidade

Nalgúns protistas e en fungos os gametos son morfoloxicamente e fisioloxicamente idénticos, aínda que pode haber unha diferenza xenética definida. Na evolución, porén, apréciase unha tendencia moi clara a que se distingan cada vez máis un gameto feminino, xeralmente grande e inmóbil, e un gameto masculino, miúdo e móbil.

En plantas e algas distínguense tres casos, que corresponden a outros tantos graos de manifestación da tendencia indicada:

  • Isogamia. Os gametos son idénticos, xeralmente móbiles.
  • Anisogamia. Un dos gametos é inmóbil e máis grande.
  • Oogamia. O gameto inmóbil, feminino, é rico en reservas nutritivas, que herda tras a fecundación o cigoto, e que facilita o primeiro desenvolvemento dun novo organismo pluricelular, ata que este é capaz de asegurar por si mesmo a súa nutrición.
Other Languages
Afrikaans: Gameet
Alemannisch: Gamet
العربية: جاميت (أحياء)
azərbaycanca: Qamet
башҡортса: Гамета
беларуская: Гамета
беларуская (тарашкевіца)‎: Гамэта
български: Гамета
বাংলা: গ্যামেট
bosanski: Gamet
català: Gàmeta
کوردی: گامێت
čeština: Pohlavní buňka
dansk: Gamet
Deutsch: Gamet
English: Gamete
Esperanto: Gameto
español: Gameto
eesti: Gameet
euskara: Gameto
فارسی: گامت
français: Gamète
Gaeilge: Gaiméit
עברית: תא רבייה
hrvatski: Gameta
Kreyòl ayisyen: Gamèt
magyar: Ivarsejt
Հայերեն: Գամետ
Bahasa Indonesia: Sel gamet
Ido: Gameto
íslenska: Kynfruma
日本語: 配偶子
ქართული: გამეტა
қазақша: Гамета
한국어: 단상세포
Кыргызча: Гамета
lietuvių: Gameta
latviešu: Gameta
македонски: Гамета
മലയാളം: ഗാമീറ്റ്
Bahasa Melayu: Gamet
Nederlands: Gameet
norsk nynorsk: Kjønnscelle
occitan: Gameta
polski: Gameta
português: Gâmeta
română: Gamet
русский: Гамета
Scots: Gamete
srpskohrvatski / српскохрватски: Gamet
Simple English: Gamete
slovenčina: Pohlavná bunka
српски / srpski: Гамет
svenska: Könscell
Kiswahili: Gameti
தமிழ்: பாலணு
Tagalog: Gameto
Türkçe: Gamet
українська: Гамета
Tiếng Việt: Giao tử
中文: 配子