Froito

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Froitos (cinorrodons) dunha roseira (peros de can)

En botánica, o froito é o órgano procedente da flor, ou de partes dela, que contén ás sementes ata que estas maduran e logo contribúe a ciscalas.[1] Desde un punto de vista ontoxenético, o froito é o ovario desenvolvido e maduro das plantas con flor. A parede do ovario se engrosa ao transformarse na parede do froito e denomínase pericarpo, cuxa función é protexer ás sementes. Con frecuencia participan tamén na formación do froito outras partes da flor ademais do ovario, por exemplo o cáliz ou o receptáculo.[2]

O froito é outra das adaptacións, conxuntamente coas flores, que contribuíu ao éxito evolutivo das anxiospermas. Así como as flores atraen insectos para que transporten pole, tamén moitos froitos tratan de atraer animais para que dispersen as súas sementes. Se un animal come un froito, moitas das sementes que este contén percorren o tracto dixestivo do animal sen sufrir dano, para despois caer nun lugar idóneo para a súa xerminación. Con todo, non todos os froitos dependen de ser comestibles para dispersarse. Outros, como os figo chumbo, dispérsanse aferrándose ao pelame dos animais. Algúns forman estruturas aladas para poder dispersarse co vento, como os pradairos. A variedade de tipos de froitos que desenvolveron as anxiospermas a través da súa evolución permitiulles invadir e conquistar todos os hábitats terrestres posibles.[3][4]

Nas plantas ximnospermas e nas plantas sen flores non hai verdadeiros froitos, aínda que a certas estruturas reprodutivas como os piñóns dos piñeiros, comunmente tomáselles por froitos.[5]

Moitas plantas cultívanse porque dan certos froitos comestíbeis e a miúdo fragrantes, saborosos e apetecíbeis chamados froitas.[6]

Terminoloxía

Non hai unha única terminoloxía que se adapte exactamente á enorme variedade dos froitos das plantas. A terminoloxía gastronómica para os froitos e a froita é inexacta, variando moito dunha lingua a outra, e non sendo totalmente equivalentes en cada caso, o que ofrece difícil solución. Porén, convén facer algunhas distincións:

  • Existe o termo pseudocarpo (froito falso), ou falsa froita, que se aplica ás veces a froitos como o figo (que é un froito múltiple e falso a un tempo) ou a unha estrutura vexetal que asemella a unha froita, pero que non provén dunha única flor ou varias flores.
  • Certas ximnospermas, como o teixo, teñen arilos carnosos que parecen froitos e algúns tipos de cimbros teñen conos carnosos e semellantes ás bagas.
  • O termo "froito" tamén ten sido usado inapropiadamente para nomear os conos femininos que conteñen as sementes de moitas coníferas.
Other Languages
Afrikaans: Vrug
Alemannisch: Frucht
አማርኛ: ፍራፍሬ
aragonés: Fruito
العربية: ثمرة
ܐܪܡܝܐ: ܐܒܐ (ܦܐܪܐ)
مصرى: فاكهه
asturianu: Frutu
Atikamekw: Ciwominan
Aymar aru: Achu
azərbaycanca: Meyvə
تۆرکجه: میوه
башҡортса: Емеш
Boarisch: Frucht
žemaitėška: Vaisios
беларуская: Плод
беларуская (тарашкевіца)‎: Плод
български: Плод
भोजपुरी: फल
Bislama: Grapes
বাংলা: ফল
བོད་ཡིག: ཤིང་ཏོག
brezhoneg: Frouezh
bosanski: Plod
буряад: Жэмэс
català: Fruit
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Guō-sĭk
Chamoru: Inasahan
Tsetsêhestâhese: Mene
کوردی: میوە
čeština: Plod (botanika)
Cymraeg: Ffrwyth
dansk: Frugt
Deutsch: Frucht
dolnoserbski: Płod
डोटेली: फल
Ελληνικά: Καρπός
English: Fruit
Esperanto: Frukto
español: Fruto
eesti: Vili
euskara: Fruitu
فارسی: میوه
suomi: Hedelmä
Na Vosa Vakaviti: Vua
føroyskt: Fruktir
Nordfriisk: Frücht
Gaeilge: Toradh
贛語: 水果
Gàidhlig: Meas
Avañe'ẽ: Yva
客家語/Hak-kâ-ngî: Súi-kó
עברית: פרי
हिन्दी: फल
hrvatski: Plod
hornjoserbsce: Płód
Kreyòl ayisyen: Fwi
magyar: Gyümölcs
հայերեն: Պտուղ
Bahasa Indonesia: Buah
Ilokano: Bunga
Ido: Frukto
íslenska: Ávöxtur
italiano: Frutto
日本語: 果実
Patois: Fruut
la .lojban.: grute
Basa Jawa: Woh
Kongo: Mbuma
қазақша: Жеміс
ಕನ್ನಡ: ಹಣ್ಣು
한국어: 열매
kurdî: Fêkî
Кыргызча: Мөмө
Latina: Fructus
лакку: Ахъулсса
Lingua Franca Nova: Fruta
lumbaart: Fröt
lingála: Mbuma
lietuvių: Vaisius
latviešu: Auglis
मैथिली: फल
Basa Banyumasan: Uwoh
Malagasy: Voankazo
олык марий: Саска
മലയാളം: ഫലം
монгол: Жимс
मराठी: फळ
Bahasa Melayu: Buah
မြန်မာဘာသာ: သစ်သီးဝလံ
эрзянь: Марть
Napulitano: Frutto
नेपाल भाषा: सि
Nederlands: Vrucht (plant)
norsk nynorsk: Frukt
norsk: Frukt
Nouormand: Frit
occitan: Fruch
ਪੰਜਾਬੀ: ਫਲ
Picard: Frut
polski: Owoc
پنجابی: پھل فروٹ
پښتو: میوه
português: Fruto
Runa Simi: Ruru
română: Fruct
armãneashti: Fructu
русский: Плод
русиньскый: Плод (ботаніка)
Kinyarwanda: Urubuto
संस्कृतम्: फलानि
Scots: Fruit
سنڌي: ميوو
davvisámegiella: Šattus
srpskohrvatski / српскохрватски: Plod
Simple English: Fruit
slovenčina: Plod (rastlina)
slovenščina: Plod
chiShona: Muchero
Soomaaliga: Miro
shqip: Fruti
српски / srpski: Плод
Basa Sunda: Buah
svenska: Frukt
Kiswahili: Tunda
தமிழ்: பழம்
తెలుగు: పండు
тоҷикӣ: Мева
ไทย: ผลไม้
Tagalog: Bungang-kahoy
Türkçe: Meyve
удмурт: Емыш
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ظاصتاص يئضةن مئؤة
українська: Плід
اردو: پھل
Tiếng Việt: Quả
walon: Frut
Winaray: Bunga
吴语: 果实
хальмг: Земш
ייִדיש: פרוכט
中文: 果实
Bân-lâm-gú: Kóe-chí
粵語: