Fútbol

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
O atacante austríaco Rubin Okotie tenta marcar un gol contra o equipo do Congo, no Campionato Mundial de Fútbol Sub-20 2007. Foto obtida no Commonwealth Stadium, en Edmonton, Alberta, no Canadá.

O fútbol é un deporte por equipos, o máis popular do mundo, tanto respecto ó número de espectadores como ó número de participantes activos. O organismo reitor do fútbol é a Fédération Internationale de Football Association (FIFA). Millóns de persoas xogan en clubs de afeccionados ou van a acotío ó estadio para apoiaren o seu equipo favorito. Os países de Europa e Sudamérica son os que dominan o xogo a nivel internacional.

A FIFA é o organismo encargado de organiza-lo fútbol a nivel mundial, e para facilitar ese traballo, creou diversas organizacións continentais. Así, temos en Europa á UEFA; en África á CAF; en América do Norte, Central e Caribe, á CONCACAF; en Sudamérica á CONMEBOL; en Asia á AFC; e en Oceanía á OFC.

Dentro das competicións a nivel mundial, o torneo máis relevante é o Copa do Mundo, polo que a seleccións nacionais se refire, que se disputa cada catro anos. En canto a clubs, o torneo máis importante é a Copa Mundial de Clubs da FIFA, que disputan os campións de tódalas confederacións. Este torneo substitúe á antiga Copa Intercontinental.

Nome

O nome fútbol association empregouse por vez primeira cando a Asociación de Fútbol estableceu as regras do xogo, para distinguilo das moitas versións de fútbol que existían entón. A palabra soccer (denominación que recibe o fútbol en inglés) é unha abreviación coloquial do termo Association e apareceu nos anos 1880. A súa orixe débese a un estudante de Oxford chamado Charles Wreford Brown, quen xogou para a selección inglesa e chegou ó posto de vicepresidente da Asociación de Fútbol. O termo fútbol asociación case non se usa na actualidade, mais algúns equipos e institucións aínda o empregan nos seus nomes oficiais.

A finais do século XIX, soccer era a palabra coas que as clases altas se referían ao xogo, practicado nas escolas privadas, namentres que a clase traballadora empregaba o termo football. O deporte chegou ó resto do mundo grazas ós inmigrantes británicos e os países que recibiron o deporte adoptaron o termo inglés. Así, pasou a ser fußball en alemán, voetbal en holandés, fotbal nas linguas escandinavas, futebol en portugués e fútbol en castelán. En francés, a escrita non se modificou e a actividade coñécese como le football (con frecuencia abreviado a le foot), aínda que en Quebec se coñece como le soccer, dado á coexistencia co football canadien. En Italia, un ritual da corte florentina coñecido como il calcio storico era semellante abondo ó deporte, e decidiron emprega-la palabra calcio para nomear a actividade.

En Gran Bretaña, ó fútbol chámaselle coloquialmente footie.

Other Languages
Acèh: Sipak bhan
адыгабзэ: Лъэпэеу
Afrikaans: Sokker
Alemannisch: Fussball
አማርኛ: እግር ኳስ
aragonés: Fútbol
العربية: كرة القدم
مصرى: كورة قدم
অসমীয়া: ফুটবল
asturianu: Fútbol
Aymar aru: Phutwul
azərbaycanca: Futbol
تۆرکجه: فوتبال
башҡортса: Футбол
Boarisch: Fuaßboi
žemaitėška: Fotbuols
беларуская: Футбол
беларуская (тарашкевіца)‎: Футбол
български: Футбол
भोजपुरी: फुटबाल
Bahasa Banjar: Main bal
বাংলা: ফুটবল
brezhoneg: Mell-droad
bosanski: Nogomet
буряад: Футбол
català: Futbol
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kă-giù
нохчийн: Футбол
Cebuano: Saker
کوردی: تۆپی پێ
corsu: Pallò
čeština: Fotbal
kaszëbsczi: Bala
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Фоутболъ
Чӑвашла: Футбол
Cymraeg: Pêl-droed
dansk: Fodbold
Deutsch: Fußball
Thuɔŋjäŋ: Adiircök
Zazaki: Futbol
dolnoserbski: Kopańca
डोटेली: फुटबल खेल
Ελληνικά: Ποδόσφαιρο
Esperanto: Futbalo
español: Fútbol
eesti: Jalgpall
euskara: Futbol
estremeñu: Fubu
فارسی: فوتبال
suomi: Jalkapallo
Võro: Jalgpall
føroyskt: Fótbóltur
français: Football
arpetan: Calço
Nordfriisk: Futbaal
furlan: Balon
Frysk: Fuotbal
Gaeilge: Sacar
贛語: 腳球
Gàidhlig: Ball-coise
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Futbol
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍆𐍉𐍄𐌿𐌱𐌰𐌻𐌻𐌰
Gaelg: Soccer
客家語/Hak-kâ-ngî: Chiuk-khiù
עברית: כדורגל
हिन्दी: फुटबॉल
hrvatski: Nogomet
hornjoserbsce: Kopańca
Kreyòl ayisyen: Foutbòl
magyar: Labdarúgás
Հայերեն: Ֆուտբոլ
interlingua: Football
Bahasa Indonesia: Sepak bola
Interlingue: Football
Igbo: Footbọl
Ilokano: Putbol
Ido: Futbalo
íslenska: Knattspyrna
italiano: Calcio (sport)
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᔪᒃᑕᖅ
日本語: サッカー
Basa Jawa: Bal-balan
ქართული: ფეხბურთი
Qaraqalpaqsha: Futbol
Taqbaylit: Ddabex uḍar
Kabɩyɛ: Pɔɔlɩ maɖʋ
қазақша: Футбол
ភាសាខ្មែរ: បាល់ទាត់
한국어: 축구
Ripoarisch: Foßball
kurdî: Futbol
коми: Коксяр
Кыргызча: Футбол
Latina: Pediludium
Lëtzebuergesch: Foussball
лакку: Футбол
лезги: Футбол
Limburgs: Voetbal
lumbaart: Balun
lingála: Motópi
lietuvių: Futbolas
latviešu: Futbols
मैथिली: फुटबल
Basa Banyumasan: Bal-balan
Malagasy: Baolina kitra
олык марий: Футбол
Baso Minangkabau: Sepak bola
македонски: Фудбал
മലയാളം: ഫുട്ബോൾ
монгол: Хөлбөмбөг
मराठी: फुटबॉल
Bahasa Melayu: Bola sepak
Malti: Futbol
Mirandés: Bola (çporto)
မြန်မာဘာသာ: ဘောလုံးကစားခြင်း
эрзянь: Пильгеоска
مازِرونی: فوتوال
Napulitano: Pallone
Plattdüütsch: Football
Nedersaksies: Voetbal
नेपाली: फुटबल खेल
Nederlands: Voetbal
norsk nynorsk: Fotball
norsk: Fotball
Novial: Balonpede
Sesotho sa Leboa: Kgwele ya maoto
occitan: Fotbòl
Livvinkarjala: Jalgumiäččy
Ирон: Футбол
ਪੰਜਾਬੀ: ਫੁੱਟਬਾਲ
Picard: Fotbale
Deitsch: Soccer
پنجابی: فٹ بال
پښتو: فوټبال
português: Futebol
Runa Simi: Sinku hayt'ay
rumantsch: Ballape
română: Fotbal
русский: Футбол
русиньскый: Фотбал
Kinyarwanda: Umupira w’amaguru
саха тыла: Футбол
sardu: Calcio
sicilianu: Palluni (sport)
Scots: Fitbaw
davvisámegiella: Spábbačiekčan
srpskohrvatski / српскохрватски: Fudbal
Simple English: Association football
slovenčina: Futbal
slovenščina: Nogomet
Gagana Samoa: Soka
chiShona: Nhabvu
Soomaaliga: Kubadda Cagta
shqip: Futbolli
српски / srpski: Фудбал
Seeltersk: Foutbal
Basa Sunda: Maén bal
svenska: Fotboll
Kiswahili: Mpira wa miguu
ślůnski: Fusbal
ತುಳು: ಸಾಕರ್
తెలుగు: కాల్బంతి
тоҷикӣ: Футбол
Türkmençe: Futbol
Tagalog: Futbol
Tok Pisin: Soka
Türkçe: Futbol
татарча/tatarça: Футбол
українська: Футбол
oʻzbekcha/ўзбекча: Futbol
vèneto: Bałon
Tiếng Việt: Bóng đá
West-Vlams: Voetbol
walon: Fotbale
Winaray: Futbol
Wolof: Football
吴语: 足球
მარგალური: კუჩხბურთი
ייִדיש: פוטבאל
Vahcuengh: Cukgiuz
中文: 足球
文言: 足球
Bân-lâm-gú: Kha-kiû
粵語: 足球
isiZulu: Ibhola