Etiopía
English: Ethiopia

República Democrática Federal de Etiopía
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk
Bandeira de Etiopía
Emblema de Etiopía
BandeiraEmblema
Ethiopia (Africa orthographic projection).svg
Capital
 • Poboación
Adís Abeba
3 384 569 (2008)
Cidade máis poboadaAdís Abeba
Lingua oficialAmhárico 1
Forma de gobernoRepública federal democrática.
Sahle-Work Zewde
Abiy Ahmed
FundaciónSéculo I a.C.
SuperficiePosto 26º
 • Total1 127 127 km²
 • % auga0,7
Fronteiras5 311 km
Costas0 km
PoboaciónPosto 14º
 • Total (2014)87 952 991 hab.
 • Densidade82,58 hab./km²
PIB (nominal)
 • Totaln/d
 • per cápitan/d
 • Total (2014)132 744 millóns $
 • per cápita1 455 $
MoedaBirr (ETB)
IDHn/d
XentilicioEtíope
Fuso horarioMSK (UTC+3)
 • Horario de veránNon aplica
Dominio de Internet.et
Prefixo telefónico+251
Prefixo radiofónico9EA-9FZ, ETA-ETZ
Código ISO231 / ETH / ET
Membro de: ONU, UA
1 Tamén se falan dialectos sudaneses, tigré, tigriño, somalí, italiano, inglés e árabe, todos estes non oficiais.

Etiopía[1] (en amhárico: ኢትዮጵያ, ʾĪtyōṗṗyā, oficialmente República Democrática Federal de Etiopía) é un país africano. Limitado ao norte con Eritrea, ao leste con Djibuti e Somalia, ao sur con Quenia e ao oeste co Sudán. A súa capital é Adís Abeba.

Historia

Conta cunha das historias máis antigas do mundo. Segundo descubertas recentes, a especie Homo sapiens puido nacer nesta rexión. Etiopía é igualmente un dos países máis antigos de África. As súas orixes remóntanse aos reinos de Saba (ou Shebah) referidos na Biblia que aparentemente, arredor do ano 1000 a.C., abranguían todo o Corno de África e mais parte da Península Arábica.

Fontes gregas refiren que o reino de Axum era extremadamente rico no século I e a cidade de Adulis é frecuentemente mencionada como un dos máis importante portos de África. Rexistros oficiais, con todo, colocan a cidade de Aksum como a capital, onde se atopaba a corte da Raíña de Sabá. Este reino tiña, no século II dereito a tributo de estados da Península Arábica e conquistara incluso o reino meroítico de Kush, no actual Sudán. Hai indicacións do carácter cosmopolita deste reino, con poboacións xudaicas, nubias, cristiás e mesmo minorías budistas.

Deste xeito, Etiopía (ou Abisinia, como era referida polos europeos) nunca foi colonizada polos expansionistas[2] e, no século XIX, foi convidada á Conferencia de Berlín, onde as potencias coloniais decidiron a división de África, e conseguiu manter a súa independencia grazas á vitoria en Adua do emperador Menelik II sobre o exército de invasión italiano. Despois da Primeira Guerra Mundial, Abisinia, gobernada polo emperador Haile Selassie I, integrouse na Liga das Nacións, e apenas perdeu a súa independencia entre 1936 e 1941, cando o exército de Mussolini a invadiu —Italia posuía xa dúas pequenas colonias no corno de África, Eritrea e a Somalia italiana, e tiña vontade de se tornar un imperio, aliándose coa Alemaña nazi— mais o negus recuperouna, despois da Segunda Guerra Mundial, con auxilio da Gran Bretaña (onde se refuxiara) e comezou a modernizar o país.

En 1963, Etiopía participou na fundación da Organización da Unidade Africana, que colocou a súa sede en Adís Abeba. No 1974, o emperador foi deposto nun golpe militar, liderado por Mengistu Haile Mariam, mais o goberno despótico que se seguiu, de carácter marxista e dirixido por un comando militar, o Derg, non conseguiu, nin desenvolver, nin estabilizar politicamente o país e, en 1991, este goberno foi deposto por un movemento de guerrilla, comandado por Meles Zenawi.

Como Presidente interino e Primeiro Ministro, cargo que ocupa ata hoxe, Zenawi conseguiu, en 1993 negociar a independencia de Eritrea, pondo momentaneamente fin a cerca de 30 anos de guerra. Unha Asemblea Constitutiva foi elixida en 1994 e, no ano seguinte, proclamouse a República Federal Democrática de Etiopía e, en eleccións xerais, Zenawi foi constitucionalmente proclamado Primeiro Ministro.

Entre tanto, as ambicións nacionalistas dos eritreos superpuxéronse e a guerra recomezou para apenas terminar no ano 2000, coa intervención da ONU e da OUA; nese mesmo ano, houbo novas eleccións, continuando Meles Zenawi ao fronte do goberno. O 16 de setembro de 2018 foi asinada a paz con Eritrea.[2] Tras o falecemento de Zenawi, o goberno foi substituído por Hailemariam Desalegn sen que mediase un proceso electoral.

Other Languages
Acèh: Ethiopia
адыгабзэ: Эфиопие
Afrikaans: Ethiopië
Alemannisch: Äthiopien
አማርኛ: ኢትዮጵያ
aragonés: Etiopia
العربية: إثيوبيا
ܐܪܡܝܐ: ܟܘܫ
مصرى: اثيوبيا
asturianu: Etiopía
azərbaycanca: Efiopiya
تۆرکجه: اتیوپی
башҡортса: Эфиопия
Boarisch: Ethiopien
žemaitėška: Etiuopėjė
Bikol Central: Etyopya
беларуская: Эфіопія
беларуская (тарашкевіца)‎: Этыёпія
български: Етиопия
भोजपुरी: इथियोपिया
Bahasa Banjar: Ethiopia
bamanankan: Etiopia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইথিওপিয়া
brezhoneg: Etiopia
bosanski: Etiopija
буряад: Этиопи
català: Etiòpia
Chavacano de Zamboanga: Etiopía
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ethiopia
нохчийн: Эфиопи
Cebuano: Etiopia
ᏣᎳᎩ: ᎢᏗᎣᏈᎠ
کوردی: ئیتیۆپیا
qırımtatarca: Abeşistan
čeština: Etiopie
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єѳїопїꙗ
Чӑвашла: Эфиопи
Cymraeg: Ethiopia
dansk: Etiopien
Deutsch: Äthiopien
Thuɔŋjäŋ: Ethiopia
Zazaki: Etyopya
dolnoserbski: Etiopiska
डोटेली: इथियोपिया
ދިވެހިބަސް: ޙަބުޝްކަރަ
eʋegbe: Etiopia
Ελληνικά: Αιθιοπία
English: Ethiopia
Esperanto: Etiopio
español: Etiopía
eesti: Etioopia
euskara: Etiopia
estremeñu: Etiopia
فارسی: اتیوپی
suomi: Etiopia
Võro: Etioopia
føroyskt: Etiopia
français: Éthiopie
arpetan: Ètiopie
Nordfriisk: Etioopien
Frysk: Etioopje
Gaeilge: An Aetóip
Gagauz: Etiyopiya
Gàidhlig: An Aetiòp
Avañe'ẽ: Etiopía
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: इथिओपिया
ગુજરાતી: ઇથિયોપિયા
Gaelg: Yn Eetoip
Hausa: Ethiopia
客家語/Hak-kâ-ngî: Ethiopia
Hawaiʻi: ‘Aikiopia
עברית: אתיופיה
हिन्दी: इथियोपिया
Fiji Hindi: Ethiopia
hrvatski: Etiopija
hornjoserbsce: Etiopiska
Kreyòl ayisyen: Etyopi
magyar: Etiópia
հայերեն: Եթովպիա
արեւմտահայերէն: Եթովպիա
interlingua: Ethiopia
Bahasa Indonesia: Etiopia
Interlingue: Etiopia
Igbo: Ethiopia
Ilokano: Etiopia
ГӀалгӀай: Эфиопи
Ido: Etiopia
íslenska: Eþíópía
italiano: Etiopia
日本語: エチオピア
Patois: Iityuopia
la .lojban.: itiopias
Basa Jawa: Étiopia
ქართული: ეთიოპია
Qaraqalpaqsha: Efiopiya
Taqbaylit: Ityupya
Kabɩyɛ: Etiyoopii
Kongo: Itiopia
Gĩkũyũ: Ethiopia
қазақша: Эфиопия
ಕನ್ನಡ: ಇತಿಯೋಪಿಯ
한국어: 에티오피아
Перем Коми: Итьоппья
kurdî: Etiyopya
коми: Эфиопия
kernowek: Ethiopi
Кыргызча: Эфиопия
Latina: Aethiopia
Ladino: Etiopia
Lëtzebuergesch: Ethiopien
лезги: Эфиопия
Lingua Franca Nova: Itiopia
Luganda: Ethiopia
Limburgs: Ethiopië
Ligure: Etiòpia
lumbaart: Etiopia
lingála: Etiopi
لۊری شومالی: اٛتیۊپی
lietuvių: Etiopija
latviešu: Etiopija
मैथिली: इथियोपिया
Malagasy: Etiopia
олык марий: Эфиопий
Baso Minangkabau: Ethiopia
македонски: Етиопија
മലയാളം: എത്യോപ്യ
монгол: Этиоп
кырык мары: Эфиопи
Bahasa Melayu: Habsyah
Malti: Etjopja
مازِرونی: اتیوپی
Dorerin Naoero: Itiyopiya
Nāhuatl: Etiopia
Plattdüütsch: Äthiopien
नेपाली: इथियोपिया
नेपाल भाषा: इथियोपिया
Nederlands: Ethiopië
norsk nynorsk: Etiopia
norsk: Etiopia
Novial: Etiopia
Sesotho sa Leboa: Ethiopia
occitan: Etiopia
Livvinkarjala: Efiopii
Oromoo: Itoophiyaa
ଓଡ଼ିଆ: ଇଥିଓପିଆ
Ирон: Эфиопи
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਥੋਪੀਆ
Kapampangan: Ethiopia
Papiamentu: Ethiopia
Norfuk / Pitkern: Ethiopia
polski: Etiopia
Piemontèis: Etiòpia
پنجابی: ایتھوپیا
پښتو: اېتوپیا
português: Etiópia
Runa Simi: Ithiyupya
rumantsch: Etiopia
română: Etiopia
tarandíne: Etiopie
русский: Эфиопия
русиньскый: Етіопія
Kinyarwanda: Etiyopiya
संस्कृतम्: ईथ्योपिया
саха тыла: Этиопия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱛᱷᱤᱭᱳᱯᱤᱭᱟ
sardu: Etiòpia
sicilianu: Etiopia
Scots: Ethiopie
سنڌي: ايٿوپيا
davvisámegiella: Etiopia
Sängö: Etiopïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Etiopija
Simple English: Ethiopia
slovenčina: Etiópia
slovenščina: Etiopija
Gagana Samoa: Aitiope
chiShona: Ethiopia
Soomaaliga: Itoobiya
shqip: Etiopia
српски / srpski: Етиопија
Sranantongo: Ethiopikondre
SiSwati: ITopiya
Sesotho: Ethiopia
Seeltersk: Äthiopien
Basa Sunda: Étiopia
svenska: Etiopien
Kiswahili: Ethiopia
ślůnski: Etjopijo
తెలుగు: ఇథియోపియా
тоҷикӣ: Эфиопия
ትግርኛ: ኢትዮጵያ
Türkmençe: Efiopiýa
Tagalog: Ethiopia
Türkçe: Etiyopya
Xitsonga: Topiya
татарча/tatarça: Хәбәшстан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئېفىئوپىيە
українська: Ефіопія
oʻzbekcha/ўзбекча: Efiopiya
vèneto: Etiopia
vepsän kel’: Efiopii
Tiếng Việt: Ethiopia
Volapük: Lätiopän
walon: Etiopeye
Winaray: Etiyopya
Wolof: Ecoopi
isiXhosa: ITopiya
მარგალური: ეთიოპია
ייִדיש: עטיאפיע
Yorùbá: Ethiópíà
Vahcuengh: Ethiopia
Zeêuws: Ethiopië
文言: 衣索比亞
Bân-lâm-gú: Ethiopia
isiZulu: I-Ithiopia