Estados Unidos de América

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Estados Unidos de América
United States of America
Bandeira dos Estados Unidos de América
Selo dos Estados Unidos de América
BandeiraSelo
United States (orthographic projection).svg
Lema: In God We Trust
(Inglés: En Deus confiamos)1

Capital
 • Poboación
Washington, DC
646 449 (2013)
Cidade máis poboadaNova York
Lingua oficialNingunha a nivel federal2
 • Cooficiais
Forma de gobernoRepública federal democrática
Donald Trump
Mike Pence
 • Declarada
 • Recoñecida
4 de xullo de 1776
3 de set. de 1783
SuperficiePosto 3º
 • Total9 857 306[1] km²
 • % auga2,23%
Fronteiras12 219 km
Costas19 924 km
PoboaciónPosto 3º
 • Total (2014 est.[2])319 309 000 hab.
 • Densidade34,2 hab./km²
PIB (nominal)Posto 1º
 • Total (2013)16 768 000 millóns US$
 • per cápita$53 001 US$
PIB (PPA)Posto 1º
 • Total (2013)$16 768 000 millóns US$
 • per cápita$53 001 US$
MoedaDólar ($, USD)
IDHn/d
XentilicioEstadounidense
Fuso horarioCET (UTC-5 a UTC -10)
 • Horario de veránNon aplica
Dominio de Internet.us .gov .edu .mil .um
Prefixo telefónico+1
Prefixo radiofónicoWAA-WZZ
Código ISO840 / USA / US
Membro de: ONU, OTAN, OEA, APEC, OCDE, OSCE, TLCAN
1 Tradicionalmente dende 1789 utilizouse como lema: E Pluribus Unum (Latín: De moitos, un).
In God We Trust é o lema oficial dende 1956.
2 Os Estados Unidos de América non teñen lingua oficial, mais considérase de facto que é o inglés. Son 28 os estados que teñen recoñecido ao inglés como lingua oficial, aínda que no resto tamén funciona como lingua da administración e do goberno, só o hawaiano goza de carácter oficial en Hawai. En Luisiana o francés ten certo recoñecemento oficial e en Novo México o castelán.

Os Estados Unidos de América (abreviado EUA[3] e EEUU[4][5]; en inglés: United States of America, abreviado USA ou US) son un estado federal[6][7] composto por 50 estados e un distrito federal. 48 deles están situados entre o Canadá (ó norte), o océano Atlántico (ó leste), o golfo de México e México (ó sur) e o océano Pacífico (ó oeste). O estado de Alasca está na parte noroeste de Norteamérica, e o estado de Hawai é un arquipélago no medio do Pacífico. O país tamén posúe cinco territorios poboados e nove non poboados no Pacífico e no Caribe. Con 9,85 millóns de km2[1] e 318 millóns de persoas, os Estados Unidos son o terceiro ou cuarto meirande país por área total e o terceiro país por poboación. É un dos países máis multiculturais e diversos etnicamente do mundo, debido á inmigración de moitos países.[8] A xeografía e o clima son moi diversos, e o país é tamén o fogar dunha variada vida salvaxe.

Os paleoindios migraron dende Eurasia ata os actuais Estados Unidos hai 15 000 anos,[9] e a colonización europea comezou no século XVI. Os Estados Unidos xurdiron das Trece Colonias Británicas localizadas na Costa Atlántica. As disputas entre o Reino de Gran Bretaña e as colonias levaron á Revolución Americana. O 4 de xullo de 1776, mentres as colonias estaban a loitar contra Gran Bretaña na guerra de independencia, os delegados das 13 colonias asinaron a Declaración de Independencia. A guerra rematou en 1783 co recoñecemento da independencia dos Estados Unidos dende o Reino de Gran Bretaña, e foi a primeira guerra de independencia exitosa contra un imperio colonial europeo.[10][11] A actual Constitución foi adoptada o 17 de setembro de 1787. As primeiras dez emendas, chamadas colectivamente Declaración de Dereitos, foron ratificadas en 1791 e deseñadas para garantir os dereitos e liberdades civís fundamentais.

De acordo coa doutrina do destino manifesto, os Estados Unidos embarcáronse nunha grande expansión en Norteamérica ó longo do século XIX.[12] Isto supuxo o desprazamento das tribos nativas, adquisicións de novos territorios e a admisión gradual de novos estados.[12] Durante a segunda metade do século XIX, a guerra civil estadounidense acabou coa escravitude legal no país.[13] A finais dese século, os Estados Unidos estendéronse ata o Océano Pacífico,[14] e a súa economía comezou a evolucionar.[15] A guerra hispano-estadounidense e a primeira guerra mundial confirmaron o status do país como potencia militar. Os Estados Unidos emerxeron da segunda guerra mundial como superpotencia mundial ó ser o primeiro país en desenvolver armas nucleares, o único en usalas en guerra, e como membro permanente do Consello de Seguridade das Nacións Unidas. A fin da guerra fría e a disolución da Unión Soviética permitiron que os Estados Unidos ficaran como a única superpotencia.[16]

Os Estados Unidos son un país desenvolvido e a meirande economía do mundo.[17] A economía aliméntase da abundancia de recursos naturais e a produtividade da man de obra.[18] Mentres a economía estadounidense está considerada como post-industrial, continúa a ser un dos manufactureiros máis importantes do mundo.[19] O 37% dos orzamentos do país corresponden a gasto militar,[20] sendo a primeira potencia económica e militar, unha gran forza cultural e política, e o líder en investigación científica e innovación tecnolóxica.[21]

Etimoloxía

En 1507, o cartógrafo alemán Martin Waldseemüller elaborou un planisferio no que chamou ás terras do hemisferio occidental «América», en honor ao explorador e cartógrafo italiano Amerigo Vespucci (latín: Americus Vespucius).[22] As antigas colonias británicas utilizaron por primeira vez o nome do país moderno na Declaración de Independencia, a "unánime declaración dos trece Estados Unidos de América" adoptada polos "representantes dos Estados Unidos de América" o 4 de xullo de 1776.

Other Languages
Alemannisch: USA
አማርኛ: አሜሪካ
aragonés: Estatos Unitos
مصرى: امريكا
Aymar aru: Istadus Unidus
žemaitėška: JAV
Bikol Central: Estados Unidos
беларуская (тарашкевіца)‎: Злучаныя Штаты Амэрыкі
भोजपुरी: अमेरिका
Bahasa Banjar: Amirika Serikat
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: তিলপারাষ্ট্র
Chavacano de Zamboanga: Estados Unidos de America
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mī-guók
Tsetsêhestâhese: United States
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᑭᐦᒋ ᒨᐦᑯᒫᓇᐢᑭᕀ
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Амєрїканьскꙑ Ѥдьнѥнꙑ Дрьжавꙑ
dansk: USA
Thuɔŋjäŋ: Pawuut Matiic
ދިވެހިބަސް: އެމެރިކާ
eʋegbe: United States
emiliàn e rumagnòl: Stat Unî
English: United States
Esperanto: Usono
español: Estados Unidos
estremeñu: Estaus Uníus
Na Vosa Vakaviti: United States
føroyskt: USA
français: États-Unis
arpetan: Ètats-Unis
贛語: 美國
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: अमेरिकेचीं संयुक्त राज्यां
Bahasa Hulontalo: Amerika Serikat
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌼𐌰𐌹𐍂𐌹𐌺𐌰
客家語/Hak-kâ-ngî: Mî-koet
Fiji Hindi: United States
Kreyòl ayisyen: Etazini
Bahasa Indonesia: Amerika Serikat
Ido: Usa
íslenska: Bandaríkin
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᒥᐊᓕᑲ
la .lojban.: mergu'e
Kabɩyɛ: Etaazuunii
Gĩkũyũ: United States
kalaallisut: Naalagaaffeqatigiit
ភាសាខ្មែរ: សហរដ្ឋអាមេរិក
한국어: 미국
kernowek: Statys Unys
Lingua Franca Nova: Statos Unida de America
Luganda: Amerika
Basa Banyumasan: Amerika Serikat
Malagasy: Etazonia
Baso Minangkabau: Amerika Sarikat
Bahasa Melayu: Amerika Syarikat
Dorerin Naoero: Eben Merika
Plattdüütsch: USA
Nederlands: Verenigde Staten
norsk nynorsk: USA
norsk: USA
Sesotho sa Leboa: United States of America
Chi-Chewa: United States
Livvinkarjala: Amerikan Yhtysvallat
Pangasinan: Estados Unidos
Kapampangan: Estados Unidos
Deitsch: Amerikaa
Norfuk / Pitkern: Yunitid Staits o' Merika
پنجابی: امریکہ
português: Estados Unidos
rumantsch: Stadis Unids
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ
sicilianu: Stati Uniti
srpskohrvatski / српскохрватски: Sjedinjene Američke Države
Simple English: United States
slovenčina: Spojené štáty
Sranantongo: Kondre Makandrameki
Basa Sunda: Amérika Sarikat
svenska: USA
Kiswahili: Marekani
ไทย: สหรัฐ
Setswana: USA
Tok Pisin: Ol Yunaitet Stet
Xitsonga: Amerikha
chiTumbuka: United States
Twi: Amerika
reo tahiti: Fenua Marite
oʻzbekcha/ўзбекча: Amerika Qoʻshma Shtatlari
Tiếng Việt: Hoa Kỳ
Volapük: Lamerikän
吴语: 美国
Vahcuengh: Meijgoz
中文: 美国
文言: 美國
Bân-lâm-gú: Bí-kok
粵語: 美國
isiZulu: IMelika