Delhi

Delhi
दिल्ली
دیلی
Emblem of India.svg
Delhi Montage.jpg
Imaxes da cidade
Localización
Delhi en India
Delhi
Delhi
PaísFlag of India.svg India
Xeografía
Altitude200–250 m msnm
Superficie1.484 km² km²
Demografía
Poboación16 787 941 (2011)[1]
Densidade11 312/km2
Outros datos
Código postal1100XX
AlcaldeAnil Baijal (Gobernador)[2]
Páxina oficial

Delhi (en hindi: दिल्ली, Dilli, e oficialmente Territorio da Capital Nacional de Delhi) é unha cidade e un territorio da Unión da India.[3][4] Está rodeado polo estado de Haryana por tres dos seus lados e por Uttar Pradesh polo leste. O territorio da capital abrangue unha área de 1 484 km2. Segundo o censo de 2011, a poboación da cidade de Delhi era de máis de 11 millóns de persoas,[1] sendo a segunda cidade máis grande da India despois de Bombai, mentres que a poboación total de todo o territorio é de máis de 16,8 millóns.[5] A área urbana de Delhi esténdese fóra dos límites do territorio e inclúe unha poboación estimada de 26 millóns de persoas nunha área coñecida como Rexión do Territorio da Capital Nacional, que inclúe as cidades de Faridabad, Gurgaon, Noida e Ghaziabad, sendo a segunda área urbana meirande do mundo segundo as Nacións Unidas.[6]Estimacións de 2016, sitúan a economía metropolitana de Delhi como a segunda máis produtiva da India.[7]Delhi é a segunda cidade india máis rica despois de Bombai, cunha riqueza total de $450 billóns, sendo o fogar de 18 billionarios e 23 000 millonarios.[8]

Delhi foi habitada ininterrompidamente dende o século -VI.[9] Durante a maior parte da súa historia, Delhi serviu como capital de diferentes reinos e imperios. Foi capturada, saqueada e reconstruída varias veces, especialmente durante a Idade Media. No presente, Delhi é un conxunto de varias cidades espalladas pola rexión metropolitana. Un territorio da unión, a administración política do territorio de Delhi aseméllase máis a un estado da India, coa súa propia lexislatura, altos tribunais e un consello executivo de ministros liderados polo Xefe de Goberno. Nova Delhi é administrada conxuntamente polo goberno federal da India e o goberno local de Delhi, e é á súa vez capital do territorio de Delhi. Delhi foi a sede dos primeiros e novenos Xogos Asiáticos en 1951 e 1982, respectivamente, así como sede da reunión Movemento de Países Non Aliñados de 1983, o Campionato Mundial de Hóckey herba masculino de 2010, os Xogos da Commonwealth de 2010, a cuarta reunión dos BRICS en 2012 e foi unha das principais cidades da Copa Mundial de Críquet de 2011.

Delhi é tamén o centro da Rexión da Capital Nacional (RCN), que é unha área 'rexional interestatal' creada en 1985.[10][11]

Etimoloxía

A etimoloxía de "Delhi" é incerta, mais existen moitas posibilidades. A posibilidade máis común é que o seu epónimo sexa Dhillu ou Dilu, un rei da dinastía Mauria, que construíu a cidade en -50 e deu nome a cidade.[12][13][14] A palabra hindi/prácrita dhili ("frouxo") era usada polos Tuar Rajputs para se referir a cidade por causa do piar de ferro construído polo Raxá Dhava, que tiña un fraco alicerce e foi substituído.[14] As moedas en circulación na rexión na época dos Rajputs eram chamadas dehliwal.[15] Algúns outros historiadores acreditan que o nome deriva de Dilli, unha variación de dehleez ou dehalihindi para "entrada" — que designaba a cidade como porta de entrada para a chaira indoganxética.[16] Outra teoría suxire que o nome orixinal da cidade era Dhillika.[17]

Other Languages
адыгабзэ: Дели
Afrikaans: Delhi
Alemannisch: Delhi
አማርኛ: ዴሊ
aragonés: Delhi
العربية: دلهي
مصرى: ديلهى
অসমীয়া: দিল্লী
asturianu: Delhi
azərbaycanca: Dehli
تۆرکجه: دهلی
башҡортса: Дели
беларуская: Дэлі
беларуская (тарашкевіца)‎: Дэлі
български: Делхи
भोजपुरी: दिल्ली
বাংলা: দিল্লি
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: দিল্লী
brezhoneg: Delhi
bosanski: Delhi
буряад: Дели
català: Delhi
нохчийн: Дели
کوردی: دێھلی
čeština: Dillí
Cymraeg: Delhi
dansk: Delhi
Deutsch: Delhi
dolnoserbski: Delhi
ދިވެހިބަސް: ދިއްލީ
Ελληνικά: Δελχί
English: Delhi
Esperanto: Delhio
español: Delhi
eesti: Delhi
euskara: Delhi
estremeñu: Delhi
فارسی: دهلی
suomi: Delhi
Na Vosa Vakaviti: Delhi
føroyskt: Delhi
français: Delhi
Gaeilge: Delhi
贛語: 德里
Gàidhlig: Delhi
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Dil'li
ગુજરાતી: દિલ્હી
עברית: דלהי
हिन्दी: दिल्ली
hrvatski: Delhi (grad)
magyar: Delhi
հայերեն: Դելի
Bahasa Indonesia: Delhi
Ilokano: Delhi
ГӀалгӀай: Дели
íslenska: Delí
italiano: Delhi
日本語: デリー
Patois: Deli
ქართული: დელი
Kabɩyɛ: Teeli
қазақша: Дели
kalaallisut: Delhi
ಕನ್ನಡ: ದೆಹಲಿ
한국어: 델리
कॉशुर / کٲشُر: دلھی
kurdî: Delhî
kernowek: Delhi
Кыргызча: Дели
Latina: Dellium
Ladino: Delhi
лезги: Дели
lingála: Delhi
لۊری شومالی: دئھلی نو
lietuvių: Delis
latviešu: Deli
मैथिली: दिल्ली
Malagasy: Faritan'i Delhi
олык марий: Дели
Māori: Delhi
മലയാളം: ഡെൽഹി
монгол: Дели
मराठी: दिल्ली
Bahasa Melayu: Delhi
မြန်မာဘာသာ: ဒေလီမြို့
Plattdüütsch: Delhi
नेपाल भाषा: दिल्ली
Nederlands: Delhi (stad)
norsk nynorsk: Delhi
norsk: Delhi
Chi-Chewa: Delhi
occitan: Delhi
Livvinkarjala: Delhi
ଓଡ଼ିଆ: ଦିଲ୍ଲୀ
Ирон: Дели
ਪੰਜਾਬੀ: ਦਿੱਲੀ
Kapampangan: Delhi
polski: Delhi
پنجابی: دلی
پښتو: ډېلي
português: Deli
Runa Simi: Dilhi
română: Delhi
tarandíne: Delhi
русский: Дели
русиньскый: Делі
संस्कृतम्: देहली
саха тыла: Дели
Scots: Delhi
سنڌي: دهلي
davvisámegiella: Delhi
srpskohrvatski / српскохрватски: Delhi
Simple English: Delhi
slovenčina: Dillí
slovenščina: Delhi
српски / srpski: Делхи
svenska: Delhi
Kiswahili: Delhi
ślůnski: Delhi
தமிழ்: தில்லி
తెలుగు: ఢిల్లీ
тоҷикӣ: Деҳлӣ
ไทย: เดลี
Türkmençe: Deli
Tagalog: Delhi
Türkçe: Delhi
татарча/tatarça: Dähli
Twi: Delhi
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: دېھلى
українська: Делі
اردو: دہلی
oʻzbekcha/ўзбекча: Dehli
vèneto: Delhi
vepsän kel’: Deli
Tiếng Việt: Delhi
Volapük: Delhi
Winaray: Delhi
吴语: 德里
მარგალური: დელი
ייִדיש: דעלהי
Yorùbá: Delhi
中文: 德里
Bân-lâm-gú: Delhi
粵語: 德里