Cobre

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Cobre
Cu-Scheibe.JPG
-
 Cubic, face-centered.png
 
29
Cu
 
        
        
                  
                  
                                
                                
Cu
Ag
NíquelCobreCinc
Táboa periódica dos elementos
[[Ficheiro: kJ/mol
Isótopos máis estables
isoANPeríodoMDEdPD
MeV
63Cu69,17%estable con 34 neutróns
64CuSint.12,7 hε1,67564Ni
65Cu30,83%estable con 36 neutróns
67CuSint.61,83 hβ-0,57767Zn
Nota: unidades segundo o SI e en CNPT, salvo indicación contraria.

O cobre (do latín cuprum, e este do grego kypros),[9] é o elemento químico de número atómico 29 e símbolo Cu. Trátase dun metal de transición de cor arrubiada e brillo metálico que, canda a prata e o ouro, forma parte da denominada familia do cobre, caracterizada por ser os mellores condutores de electricidade. Grazas á súa alta condutividade eléctrica, ductilidade e maleabilidade, converteuse no material máis utilizado para fabricar cables eléctricos e outros compoñentes eléctricos e electrónicos.

O cobre forma parte dunha cantidade moi elevada de aliaxes que xeralmente presentan mellores propiedades mecánicas, aínda que teñen unha condutividade eléctrica menor. As máis importantes son coñecidas co nome de bronces e latóns. Por outra banda, o cobre é un metal duradeiro porque se pode reciclar un número case ilimitado de veces sen que perda as súas propiedades mecánicas.

Foi un dos primeiros metais en ser utilizado polo ser humano na Prehistoria. O cobre e a súa aliaxe co estaño, o bronce, adquiriron tanta importancia que os historiadores chamaron Idade do Cobre e Idade de Bronce a dous períodos da Antigüidade. Aínda que o seu uso perdeu importancia relativa co desenvolvemento da siderurxia, o cobre e as súas aliaxes seguiron sendo empregados para facer obxectos tan diversos como moedas, campás e canóns. A partir do xix, concretamente da invención do xerador eléctrico en 1831 por Faraday, o cobre converteuse de novo nun metal estratéxico, ao ser a materia prima principal de cables e instalacións eléctricas.

O cobre posúe un importante papel biolóxico no proceso da fotosíntese das plantas, aínda que non forma parte da composición da clorofila. O cobre contribúe á formación de glóbulos vermellos e ao mantemento dos vasos sanguíneos, nervios, sistema inmunitario e ósos e xa que logo é un oligoelemento esencial para a vida humana.[10]

Descrición

Cobre

O cobre forma parte dunha cantidade moi elevada de aliaxes que xeralmente presentan mellores propiedades mecánicas, aínda que teñen unha condutividade eléctrica menor. As máis importantes son coñecidas co nome de bronces e latóns. Ademais, o cobre é un metal duradeiro porque se pode reciclar un número case ilimitado de veces sen que perda as súas propiedades mecánicas.

O cobre posúe un importante papel biolóxico no proceso de fotosíntese das plantas, aínda que non forma parte da composición da clorofila. O cobre contribúe á formación de glóbulos vermellos e ao mantemento dos vasos sanguíneos, nervios, sistema inmunolóxico e ósos, e polo tanto é un oligoelemento esencial para a vida humana.[11]

O cobre atópase nunha gran cantidade de alimentos habituais da dieta tales como ostras, mariscos, legumes, vísceras e noces entre outros, ademais da auga potable e polo tanto é moi raro que se produza unha deficiencia de cobre no organismo. O desequilibrio de cobre ocasiona no organismo unha enfermidade hepática coñecida como enfermidade de Wilson.[12]

O cobre é o terceiro metal máis utilizado no mundo, por detrás do aceiro e o aluminio. A produción mundial de cobre refinado estimouse en 15,8 Mt no 2006, cun déficit de 10,7% fronte á demanda mundial proxectada de 17,7 Mt.[13]

Other Languages
Afrikaans: Koper
Alemannisch: Kupfer
አማርኛ: መዳብ
aragonés: Arambre
Ænglisc: Coper
العربية: نحاس
অসমীয়া: তাম
asturianu: Cobre
Aymar aru: Anti
azərbaycanca: Mis
تۆرکجه: پاخیر
башҡортса: Баҡыр
žemaitėška: Varis
беларуская: Медзь
беларуская (тарашкевіца)‎: Медзь
български: Мед
भोजपुरी: ताँमा
বাংলা: তামা
བོད་ཡིག: ཟངས།
brezhoneg: Kouevr
bosanski: Bakar
буряад: Зэд
català: Coure
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dè̤ng
Cebuano: Tumbaga
ᏣᎳᎩ: ᎥᏣᏱ
کوردی: مس
corsu: Ramu
čeština: Měď
kaszëbsczi: Kòper
Чӑвашла: Пăхăр
Cymraeg: Copr
dansk: Kobber
Deutsch: Kupfer
Zazaki: Paxır
ދިވެހިބަސް: ރަތުލޯ
Ελληνικά: Χαλκός
English: Copper
Esperanto: Kupro
español: Cobre
eesti: Vask
euskara: Kobre
estremeñu: Cobri
فارسی: مس
suomi: Kupari
Võro: Vask
føroyskt: Kopar
français: Cuivre
Nordfriisk: Kööber
furlan: Ram
Frysk: Koper
Gaeilge: Copar
贛語:
Gàidhlig: Copar
Avañe'ẽ: Kuarepoti pytã
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: तांबे
ગુજરાતી: તાંબુ
Gaelg: Cobbyr
客家語/Hak-kâ-ngî: Thùng
עברית: נחושת
हिन्दी: ताम्र
Fiji Hindi: Tamba
hrvatski: Bakar (element)
hornjoserbsce: Kopor
Kreyòl ayisyen: Kwiv
magyar: Réz
հայերեն: Պղինձ
interlingua: Cupro
Bahasa Indonesia: Tembaga
Ilokano: Gambang
Ido: Kupro
íslenska: Kopar
italiano: Rame
日本語:
Patois: Kapa
la .lojban.: tunka
Basa Jawa: Tembaga
ქართული: სპილენძი
Kabɩyɛ: Kwivri
Kongo: Mutako
Gĩkũyũ: Copper
қазақша: Мыс
ಕನ್ನಡ: ತಾಮ್ರ
한국어: 구리
Перем Коми: Ыргӧн
कॉशुर / کٲشُر: ترٛام
Ripoarisch: Koffer (Metall)
kurdî: Mis
коми: Ыргӧн
kernowek: Kober
Кыргызча: Жез
Latina: Cuprum
Lëtzebuergesch: Koffer
лакку: Дувсси
лезги: Цур
Limburgs: Koper
lietuvių: Varis
latviešu: Varš
Māori: Konukura
македонски: Бакар
മലയാളം: ചെമ്പ്
монгол: Зэс
मराठी: तांबे
кырык мары: Вӹргеньӹ
Bahasa Melayu: Tembaga
မြန်မာဘာသာ: ကြေးနီ
Dorerin Naoero: Eborage
Napulitano: Ramma
Plattdüütsch: Kopper
नेपाली: तामा
नेपाल भाषा: सीजः
Nederlands: Koper (element)
norsk nynorsk: Kopar
norsk: Kobber
Diné bizaad: Béésh łichíiʼii
occitan: Coire
Livvinkarjala: Vaski
ଓଡ଼ିଆ: ତମ୍ବା
Ирон: Æрхуы
ਪੰਜਾਬੀ: ਤਾਂਬਾ
Papiamentu: Koper
polski: Miedź
Piemontèis: Aram
پنجابی: تانبا
پښتو: تامبه
português: Cobre
Runa Simi: Anta
română: Cupru
armãneashti: Bâcâri
русский: Медь
русиньскый: Мідь
संस्कृतम्: ताम्रम्
sardu: Ràmine
sicilianu: Ramu
Scots: Capper
سنڌي: ٽامو
srpskohrvatski / српскохрватски: Bakar
Simple English: Copper
slovenčina: Meď
slovenščina: Baker
Soomaaliga: Kober
shqip: Bakri
српски / srpski: Бакар
Seeltersk: Kooper
Basa Sunda: Tambaga
svenska: Koppar
Kiswahili: Shaba
தமிழ்: செப்பு
తెలుగు: రాగి
тоҷикӣ: Мис
Tagalog: Copper
Türkçe: Bakır
татарча/tatarça: Бакыр
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مىس
українська: Мідь
اردو: تانبا
oʻzbekcha/ўзбекча: Mis
vèneto: Rame
vepsän kel’: Vas'k
Tiếng Việt: Đồng
Winaray: Tumbaga
吴语:
хальмг: Зес
მარგალური: ლინჯი
ייִדיש: קופער
Yorùbá: Bàbà
Vahcuengh: Doengz
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Tâng
粵語: