Austria

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
República de Austria
Republik Österreich
Bandeira de Austria
Escudo de Austria
Bandeira Escudo
Location Austria EU Europe.png

Capital
 • Poboación
Viena
1 712 903 ( 2010)
Cidade máis poboada Viena
Linguas oficiais Alemán 1
Forma de goberno República federal
Alexander Van der Bellen
Christian Kern
Independencia das Forzas Aliadas 27 de xullo de 1955
Superficie Posto 115º
 • Total 83 872 km²
 • % auga 1,7
Fronteiras 2 558 km
Costas 0 km
Poboación Posto 92º
 • Total (2011 est. [1]) 8 414 638 hab.
 • Densidade 100,3 hab./km²
PIB (nominal) Posto 26º
 • Total (2010) 366 259 millóns US$
 • per cápita 43 723 US$
PIB ( PPA) Posto 35º
 • Total (2010) 330 496 millóns US$
 • per cápita 39 454 US$
Moeda Euro 2 (€,  EUR)
IDH (2010) 0,851 ( 25º) – Moi alto
Xentilicio Austríaco, austríaca
Fuso horario CET ( UTC+1)
 • Horario de verán CEST ( UTC+2)
Dominio de Internet .at
Prefixo telefónico +43
Prefixo radiofónico OEA-OEZ
Código ISO 040 / AUT / AT
1 O esloveno (falado en Carintia) e o croata e o húngaro (falados en Burgenland) son linguas rexionais recoñecidas.
2 Antes de 2002, o xilin austríaco.

Austria ( Gl-Austria.ogg pronunciación ) (en alemán: Österreich, De-Österreich.oga [ˈøːstɐˌʁaɪç] ), oficialmente República de Austria ( Gl-República de Austria.ogg pronunciación ) (en alemán: Republik Österreich, Republik Österreich.ogg [Republik Österreich] )), é un estado da Europa central sen saída cara o mar, con máis de 8,5 millóns de habitantes. [2] Fai fronteira con Alemaña e a República Checa ao norte, Eslovaquia e Hungría ao leste, Eslovenia e Italia ao sur, e Suíza e Liechtenstein ao oeste. O territorio de Austria abrangue 83.872 quilómetros cadrados e posúe un clima temperado e alpino. O terreo austríaco é altamente montañoso debido á presenza dos Alpes, polo que tan só o 32% do país se atopa por debaixo dos 500 metros, sendo o seu punto máis alto 3.798 metros. [3] A meirande parte da poboación fala en lingua alemá, a cal é o idioma oficial da República. [4] [5] A parte do alemán, son linguas rexionais oficiais o croata, o esloveno e o húngaro.

As orixes de Austria datan da época do Imperio Romano, cando un reino celta foi conquistado polos romanos ao redor do ano 15 a.C.. Ese territorio pasou a ser a mediados do século I a provincia romana de Noricum, nun área que se correspondería aproximadamente ao actual país. No ano 788 d.C., o rei franco Carlomagno conquistou a area e introduciu o cristianismo. Baixo a dinastía Habsburgo, Austria converteuse nunha das principais potencias europeas. [6] [7] En 1867, o Imperio Austríaco foi pasou ser Austria-Hungría.

O Imperio Austro-Húngaro colapsou en 1918 co fin da Primeira Guerra Mundial, sendo estabelecida en 1919 a Primeira República Austríaca. No Anschluss de 1938, Austria foi ocupada e anexionada pola Alemaña nazi. [8] Esta situación durou até a fin da Segunda Guerra Mundial en 1945, despois de que o país fose ocupado polas forzas aliadas, sendo restaurada a súa antiga constitución democrática. En 1955, despois da restauración definitiva do Estado, Austria declarouse permanentemente neutral.

Hoxe, Austria é unha democracia parlamentar composta por nove estados federais. A capital, é cidade máis grande do país, con 1,7 millóns de habitantes, é Viena. [9] Austria é ademais un dos países máis ricos do mundo, cun PIB nominal per cápita de 43.723 dólares estadounidenses. O país desenvolveu pois un alto nivel de vida, e en 2008 era o número catorce do mundo en Índice de Desenvolvemento Humano. Austria é membro das Nacións Unidas dende 1955, forma parte da Unión Europea dende 1995 e é membro fundador da OCDE. [10] Austria tamén asinou o Acordo de Schengen en 1995, [11] adoptando como moeda o euro en 1999.

Etimoloxía

O nome alemán de Austria, Österreich, deriva da lingua alto alemá antiga na que se lle denominaba Ostarrîchi, cuxo significado é territorio ou dominio oriental. O primeiro manuscrito onde rexistra esta denominación é o "Ostarrîchi document" de 996 subscrito polo emperador Otón III. A finalidade do texto foi determinar a área gobernada polo conde de Babenberg, Henrique I e, igualmente, sometela á xurisdición do bispo de Frisia. A zona indicada no documento corresponde maiormente ao actual estado austríaco ( Land) chamado Burgenland. O nome Austria deriva dunha errónea latinización da palabra xermánica "Leste" (Öst) en "austrō" ou "auster" (metaforicamente significan austral, austrālis). O termo Ostarrîchi, de onde deriva Österreich/Austria, orixinouse probablemente na denominación latina do territorio: Marchia Orientalis.

A súa tradución é marca oriental ou límite oriental, xa que a súa situación xeográfica situábaa no límite sur-oriental do Sacro Imperio Romano. Isto motivo que un nome alternativo para o devandito territorio fose Ostmark. Con todo, o historiador austríaco Friedrich Heer, no seu libro Der kampf um die österreichische identität (A loita pola identidade austríaca), sostén que a denominación germánica Ostarrîchi non foi unha tradución da denominación latina de Marchia Orientalis. A súa orixe remóntase a 2.500 anos antes de Cristo coa cultura celta de Hallstatt que denominaron á zona como Norig, en que No- ou Nor- significa oriental e Rig, que é a orixe da palabra alemá Reich, pode traducirse como dominio ou territorio. A conquista romana habería latinizado o nome como Noricum, pero sen perder o significado intrínseco. O que determinaría o nome primitivo de Ostarrîchi e, con iso, as actuais denominacións de Österreich e Austria.

Other Languages
Аҧсшәа: Австриа
Acèh: Austria
адыгабзэ: Аустрие
Afrikaans: Oostenryk
Alemannisch: Österreich
አማርኛ: ኦስትሪያ
aragonés: Austria
Ænglisc: Ēastrīce
العربية: النمسا
ܐܪܡܝܐ: ܢܡܣܐ
مصرى: النمسا
অসমীয়া: অষ্ট্ৰিয়া
asturianu: Austria
авар: Австрия
Aymar aru: Austriya
azərbaycanca: Avstriya
تۆرکجه: اوتریش
башҡортса: Австрия
Boarisch: Östareich
žemaitėška: Austrėjė
Bikol Central: Austriya
беларуская: Аўстрыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Аўстрыя
български: Австрия
भोजपुरी: ऑस्ट्रिया
Bislama: Austria
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: অস্ট্রিয়া
brezhoneg: Aostria
bosanski: Austrija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Austria
буряад: Австри
català: Àustria
Chavacano de Zamboanga: Austria
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ó̤-dê-lé
нохчийн: Австри
Cebuano: Awstriya
Chamoru: Austria
ᏣᎳᎩ: ᎠᏍᏟᏯ
Tsetsêhestâhese: Austria
کوردی: نەمسا
corsu: Austria
qırımtatarca: Avstriya
čeština: Rakousko
kaszëbsczi: Aùstriô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Аѵстрїꙗ
Чӑвашла: Австри
Cymraeg: Awstria
dansk: Østrig
Deutsch: Österreich
Zazaki: Awıstırya
dolnoserbski: Awstriska
डोटेली: अष्ट्रिया
ދިވެހިބަސް: އޮސްޓްރިއާ
ཇོང་ཁ: ཨས་ཊི་ཡ
eʋegbe: Austria
Ελληνικά: Αυστρία
emiliàn e rumagnòl: Àustria
English: Austria
Esperanto: Aŭstrio
español: Austria
eesti: Austria
euskara: Austria
estremeñu: Áustria
فارسی: اتریش
Fulfulde: Otiris
suomi: Itävalta
Võro: Austria
føroyskt: Eysturríki
français: Autriche
arpetan: Ôtrich·e
Nordfriisk: Ååstenrik
furlan: Austrie
Frysk: Eastenryk
Gaeilge: An Ostair
Gagauz: Avstriya
Gàidhlig: An Ostair
Avañe'ẽ: Auteria
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ऑस्ट्रिया
ગુજરાતી: ઑસ્ટ્રિયા
Gaelg: Yn Austeyr
Hausa: Austriya
客家語/Hak-kâ-ngî: O-thi-li
Hawaiʻi: ʻAukekulia
עברית: אוסטריה
हिन्दी: ऑस्ट्रिया
Fiji Hindi: Austria
hrvatski: Austrija
hornjoserbsce: Awstriska
Kreyòl ayisyen: Otrich
magyar: Ausztria
Հայերեն: Ավստրիա
interlingua: Austria
Bahasa Indonesia: Austria
Interlingue: Austria
Igbo: Austria
Ilokano: Austria
Ido: Austria
íslenska: Austurríki
italiano: Austria
Patois: Aschria
la .lojban.: ysteraic
Basa Jawa: Ostenrik
ქართული: ავსტრია
Qaraqalpaqsha: Avstriya
Taqbaylit: Tutrict
Адыгэбзэ: Аустриэ
Kabɩyɛ: Otirisi
Kongo: Autriche
қазақша: Аустрия
kalaallisut: Østrigi
ಕನ್ನಡ: ಆಸ್ಟ್ರಿಯ
한국어: 오스트리아
Перем Коми: Австрия
къарачай-малкъар: Австрия
Ripoarisch: Österreich
Kurdî: Awistirya
коми: Австрия
kernowek: Estrych
Кыргызча: Австрия
Latina: Austria
Ladino: Ostria
Lëtzebuergesch: Éisträich
лакку: Австрия
лезги: Австрия
Limburgs: Oosteriek
Ligure: Austria
lumbaart: Austria
lingála: Otrish
لۊری شومالی: ئوتریش
lietuvių: Austrija
latgaļu: Austreja
latviešu: Austrija
मैथिली: अस्ट्रिया
мокшень: Австрие
Malagasy: Aotrisy
олык марий: Австрий
Māori: Ateria
македонски: Австрија
മലയാളം: ഓസ്ട്രിയ
монгол: Австри
молдовеняскэ: Аустрия
кырык мары: Австри
Bahasa Melayu: Austria
Malti: Awstrija
Mirandés: Áustria
မြန်မာဘာသာ: ဩစတြီးယားနိုင်ငံ
مازِرونی: اتریش
Dorerin Naoero: Oteriya
Nāhuatl: Austria
Napulitano: Austria
Plattdüütsch: Öösterriek
Nedersaksies: Oostnriek
नेपाली: अस्ट्रिया
नेपाल भाषा: अस्त्रिया
Nederlands: Oostenrijk
norsk nynorsk: Austerrike
norsk: Østerrike
Novial: Austria
Nouormand: Autriche
Sesotho sa Leboa: Austria
occitan: Àustria
Livvinkarjala: Avstrii
Oromoo: Oostiriyaa
ଓଡ଼ିଆ: ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ
Ирон: Австри
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਸਟਰੀਆ
Pangasinan: Austria
Kapampangan: Austria
Papiamentu: Oustria
Picard: Otriche
Deitsch: Eestereich
Pälzisch: Österreich
Norfuk / Pitkern: Ostriya
polski: Austria
Piemontèis: Àustria
پنجابی: آسٹریا
Ποντιακά: Αυστρία
پښتو: اتريش
português: Áustria
Runa Simi: Awstiriya
rumantsch: Austria
Romani: Austriya
română: Austria
armãneashti: Austria
tarandíne: Austrie
русский: Австрия
русиньскый: Австрія
Kinyarwanda: Ositiriya
संस्कृतम्: आस्ट्रिया
саха тыла: Австрия
sardu: Àustria
sicilianu: Austria
Scots: Austrick
سنڌي: آسٽريا
davvisámegiella: Nuortariika
srpskohrvatski / српскохрватски: Austrija
Simple English: Austria
slovenčina: Rakúsko
slovenščina: Avstrija
Gagana Samoa: Oseteria
chiShona: Austria
Soomaaliga: Austriya
shqip: Austria
српски / srpski: Аустрија
Sranantongo: Ostriyakondre
SiSwati: IYosithiya
Sesotho: Austria
Seeltersk: Aastriek
Basa Sunda: Austria
svenska: Österrike
Kiswahili: Austria
ślůnski: Austrijo
తెలుగు: ఆస్ట్రియా
tetun: Áustria
тоҷикӣ: Утриш
Türkmençe: Awstriýa
Tagalog: Austria
Tok Pisin: Ostria
Türkçe: Avusturya
Xitsonga: Austria
татарча/tatarça: Австрия
chiTumbuka: Austria
Twi: Austria
тыва дыл: Австрия
удмурт: Австрия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاۋستىرىيە
українська: Австрія
اردو: آسٹریا
oʻzbekcha/ўзбекча: Avstriya
vèneto: Àustria
vepsän kel’: Avstrii
Tiếng Việt: Áo
West-Vlams: Ôostnryk
Volapük: Lösterän
walon: Otriche
Winaray: Austrya
Wolof: Otris
吴语: 奥地利
მარგალური: ავსტრია
ייִדיש: עסטרייך
Yorùbá: Austríà
Zeêuws: Oesteriek
中文: 奥地利
文言: 奧地利
Bân-lâm-gú: Ò-tē-lī
粵語: 奧地利
isiZulu: I-Ostriya